Nguyễn Đình Tùng
Giới thiệu về bản thân
Câu 1
Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) hiện lên như một lăng kính nhạy cảm, tinh tế trước những đổi thay của cuộc đời và con người. Ban đầu, khi đứng trước sự thay da đổi thịt của làng quê, tâm trạng nhân vật trĩu nặng một nỗi "bất an". Cậu hụt hẫng khi tiếng còi xe ồn ào thay thế cho những lời ru bình dị, xót xa trước những mảnh ruộng dần thu hẹp. Từ nỗi niềm với quê hương, tâm trạng ấy chuyển hóa thành tình thương vô bờ dành cho người mẹ tảo tần. Cậu xót xa nhìn "đôi bàn tay gầy rặt những xương", và rồi ngỡ ngàng, xúc động khi lần đầu tiên thấy mẹ rơi nước mắt tha thứ cho người em gái lầm lỡ. Đặc biệt, diễn biến tâm lí của nhân vật “tôi” đạt đến cao trào khi hội ngộ dì Lam. Từ sự "thảng thốt", ngỡ ngàng lúc ban đầu, cậu chuyển sang thấu hiểu và ngưỡng mộ sâu sắc trước bản lĩnh của dì. Cậu nhận ra sự "bình tâm", "an yên" trong ánh mắt người đàn bà đã đi qua những bão giông cuộc đời. Thông qua dòng cảm xúc đan xen giữa sự bất an, tình yêu thương và niềm nể phục, nhân vật “tôi” không chỉ thể hiện một tâm hồn giàu trắc ẩn mà còn làm nổi bật triết lí nhân sinh sâu sắc về sức sống mãnh liệt của tình cảm gia đình.
Câu 2
Bản chất của một xã hội văn minh không chỉ được đánh giá qua sự hiện đại của những tòa nhà chọc trời, tốc độ phát triển kinh tế hay sự bùng nổ của công nghệ, mà quan trọng hơn, nó được soi chiếu qua thước đo tinh tế: văn hóa ứng xử của con người tại không gian chung. Trong bức tranh tổng thể ấy, hành vi của thế hệ trẻ – những người làm chủ tương lai của đất nước – luôn là tâm điểm thu hút sự chú ý. Nhìn vào thực tế hiện nay, văn hóa ứng xử nơi công cộng của giới trẻ là một chủ đề mang tính thời sự sâu sắc, một bức tranh chuyển động đa sắc màu, đan xen giữa những mảng sáng đáng tự hào và cả những góc tối đáng suy ngẫm.
Để nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo, trước hết chúng ta cần hiểu "văn hóa ứng xử nơi công cộng" là gì? Đó là hệ thống những chuẩn mực, quy tắc mang tính đạo đức hoặc được luật hóa nhằm điều chỉnh lời nói, hành động, cử chỉ và thái độ của cá nhân đối với môi trường xung quanh và những người xung quanh tại không gian chung. Không gian công cộng ngày nay không chỉ bó hẹp ở thế giới thực như trường học, công viên, rạp chiếu phim, bến xe buýt, mà nó đã mở rộng ra cả "không gian phẳng" của mạng xã hội. Một lối ứng xử văn minh nơi công cộng chính là tấm danh thiếp phản chiếu nhân cách của mỗi cá nhân, đồng thời là viên gạch nền móng để xây dựng một cộng đồng tử tế, nhân văn.
Nhìn vào thực tế, chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận và ngợi ca những tín hiệu cực kỳ lạc quan từ một thế hệ trẻ năng động và tiến bộ. Được tiếp cận với nền giáo dục hiện đại và các xu hướng văn minh của thế giới, đại bộ phận người trẻ ngày nay có ý thức xã hội rất cao. Trên các tuyến xe buýt, hình ảnh những bạn học sinh, sinh viên chủ động đứng dậy nhường ghế cho người già, phụ nữ mang thai hay người khuyết tật đã trở thành một nét đẹp tự nhiên. Tại các quán cà phê hay rạp chiếu phim, giới trẻ đã hình thành được thói quen xếp hàng kiên nhẫn chờ đến lượt mình thay vì chen lấn, xô đẩy. Đáng quý hơn, người trẻ đang là lực lượng tiên phong trong các phong trào vì cộng đồng. Những chiến dịch nhặt rác bảo vệ môi trường như "Sài Gòn Xanh", phong trào "Mùa hè xanh", hay hành động tự giác mang bình nước cá nhân để giảm rác thải nhựa... là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy giới trẻ đang chủ động lan tỏa những giá trị xanh, lối sống đẹp ra xã hội.
Tuy nhiên, đi ngược lại với dòng chảy văn minh ấy, xã hội vẫn không khỏi nhức nhối trước những "vết xước" trong hành vi của một bộ phận người trẻ. Tại các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử chốn tôn nghiêm, không khó để bắt gặp cảnh tượng một số bạn trẻ ăn mặc phản cảm, cố tình check-in tạo dáng không phù hợp, hay vô tư viết vẽ bậy lên các di sản di tích. Ở những nơi cần sự yên tĩnh như thư viện, quán cà phê, nhiều nhóm bạn trẻ thoải mái tụ tập cười đùa oang oang, nói tục chửi bậy một cách vô tội vạ. Tệ hơn nữa, thói quen xả rác bừa bãi sau các đêm nhạc hội, sự kiện pháo hoa vẫn diễn ra như một căn bệnh khó chữa. Không dừng lại ở đời thực, văn hóa ứng xử trên "không gian công cộng ảo" – mạng xã hội – cũng đang xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng dùng ngôn từ bạo lực, miệt thị ngoại hình hoặc a dua theo đám đông để "tấn công mạng" một cá nhân nào đó chỉ vì khác biệt quan điểm. Sự ích kỷ và cái tôi quá lớn đã khiến họ quên đi những chuẩn mực đạo đức tối thiểu của một công dân.
Nguyên nhân của những hiện trạng lệch chuẩn trên đến từ cả hai phía. Về mặt chủ quan, cốt lõi vẫn nằm ở ý thức tự giác của một bộ phận người trẻ còn kém. Họ sống ích kỷ, đề cao tự do cá nhân một cách thái quá mà quên mất nguyên tắc: "Tự do của cá nhân này kết thúc nơi tự do của người khác bắt đầu". Về mặt khách quan, sự bùng nổ của công nghệ thông tin và mạng xã hội mang theo nhiều luồng văn hóa độc hại, dễ làm lệch lạc nhận thức của những người trẻ tuổi vốn chưa định hình vững vàng về tâm lý. Bên cạnh đó, sợi dây kết nối của gia đình và nhà trường đôi khi còn lỏng lẻo khi quá chú trọng vào điểm số, kiến thức mà buông lỏng việc dạy kỹ năng sống, dạy cách làm người và cách ứng xử.
Lối ứng xử thiếu văn hóa không chỉ làm xấu đi hình ảnh của thế hệ trẻ mà còn gây rạn nứt các mối quan hệ xã hội, làm tổn thương con người và kìm hãm sự văn minh của đất nước. Để xây dựng một thế hệ trẻ lịch thiệp, cần có sự chung tay phối hợp chặt chẽ từ nhiều phía. Gia đình phải là chiếc nôi đầu tiên uốn nắn hành vi cho con trẻ từ những việc nhỏ nhất như biết nói lời "cảm ơn", "xin lỗi". Nhà trường cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm, giáo dục công dân một cách thực tế thay vì lý thuyết suông. Và quan trọng nhất, chính bản thân mỗi người trẻ cần phải tự nâng cao nhận thức, học cách lắng nghe, biết kiềm chế cảm xúc cá nhân và tôn trọng không gian chung của cộng đồng.
Văn hóa ứng xử không phải là điều gì quá vĩ mô hay xa vời, nó bắt đầu từ chiếc khẩu trang được bỏ đúng nơi quy định, từ cái cúi đầu chào bác bảo vệ, từ việc đi nhẹ nói khẽ nơi công cộng, hay một bình luận tử tế trên mạng xã hội. Thế hệ trẻ ngày nay sở hữu tri thức vượt trội, công nghệ hiện đại và sự năng động mạnh mẽ. Hãy để những lợi thế ấy trở nên trọn vẹn và lấp lánh hơn bằng một lối sống đẹp, một phông văn hóa ứng xử nhân văn. Thay đổi một hành vi nhỏ ngày hôm nay chính là cách người trẻ khẳng định giá trị bản thân và cùng nhau xây dựng một đất nước Việt Nam hiện đại, tử tế và đáng sống hơn.
Câu 1
Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) hiện lên như một lăng kính nhạy cảm, tinh tế trước những đổi thay của cuộc đời và con người. Ban đầu, khi đứng trước sự thay da đổi thịt của làng quê, tâm trạng nhân vật trĩu nặng một nỗi "bất an". Cậu hụt hẫng khi tiếng còi xe ồn ào thay thế cho những lời ru bình dị, xót xa trước những mảnh ruộng dần thu hẹp. Từ nỗi niềm với quê hương, tâm trạng ấy chuyển hóa thành tình thương vô bờ dành cho người mẹ tảo tần. Cậu xót xa nhìn "đôi bàn tay gầy rặt những xương", và rồi ngỡ ngàng, xúc động khi lần đầu tiên thấy mẹ rơi nước mắt tha thứ cho người em gái lầm lỡ. Đặc biệt, diễn biến tâm lí của nhân vật “tôi” đạt đến cao trào khi hội ngộ dì Lam. Từ sự "thảng thốt", ngỡ ngàng lúc ban đầu, cậu chuyển sang thấu hiểu và ngưỡng mộ sâu sắc trước bản lĩnh của dì. Cậu nhận ra sự "bình tâm", "an yên" trong ánh mắt người đàn bà đã đi qua những bão giông cuộc đời. Thông qua dòng cảm xúc đan xen giữa sự bất an, tình yêu thương và niềm nể phục, nhân vật “tôi” không chỉ thể hiện một tâm hồn giàu trắc ẩn mà còn làm nổi bật triết lí nhân sinh sâu sắc về sức sống mãnh liệt của tình cảm gia đình.
Câu 2
Bản chất của một xã hội văn minh không chỉ được đánh giá qua sự hiện đại của những tòa nhà chọc trời, tốc độ phát triển kinh tế hay sự bùng nổ của công nghệ, mà quan trọng hơn, nó được soi chiếu qua thước đo tinh tế: văn hóa ứng xử của con người tại không gian chung. Trong bức tranh tổng thể ấy, hành vi của thế hệ trẻ – những người làm chủ tương lai của đất nước – luôn là tâm điểm thu hút sự chú ý. Nhìn vào thực tế hiện nay, văn hóa ứng xử nơi công cộng của giới trẻ là một chủ đề mang tính thời sự sâu sắc, một bức tranh chuyển động đa sắc màu, đan xen giữa những mảng sáng đáng tự hào và cả những góc tối đáng suy ngẫm.
Để nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo, trước hết chúng ta cần hiểu "văn hóa ứng xử nơi công cộng" là gì? Đó là hệ thống những chuẩn mực, quy tắc mang tính đạo đức hoặc được luật hóa nhằm điều chỉnh lời nói, hành động, cử chỉ và thái độ của cá nhân đối với môi trường xung quanh và những người xung quanh tại không gian chung. Không gian công cộng ngày nay không chỉ bó hẹp ở thế giới thực như trường học, công viên, rạp chiếu phim, bến xe buýt, mà nó đã mở rộng ra cả "không gian phẳng" của mạng xã hội. Một lối ứng xử văn minh nơi công cộng chính là tấm danh thiếp phản chiếu nhân cách của mỗi cá nhân, đồng thời là viên gạch nền móng để xây dựng một cộng đồng tử tế, nhân văn.
Nhìn vào thực tế, chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận và ngợi ca những tín hiệu cực kỳ lạc quan từ một thế hệ trẻ năng động và tiến bộ. Được tiếp cận với nền giáo dục hiện đại và các xu hướng văn minh của thế giới, đại bộ phận người trẻ ngày nay có ý thức xã hội rất cao. Trên các tuyến xe buýt, hình ảnh những bạn học sinh, sinh viên chủ động đứng dậy nhường ghế cho người già, phụ nữ mang thai hay người khuyết tật đã trở thành một nét đẹp tự nhiên. Tại các quán cà phê hay rạp chiếu phim, giới trẻ đã hình thành được thói quen xếp hàng kiên nhẫn chờ đến lượt mình thay vì chen lấn, xô đẩy. Đáng quý hơn, người trẻ đang là lực lượng tiên phong trong các phong trào vì cộng đồng. Những chiến dịch nhặt rác bảo vệ môi trường như "Sài Gòn Xanh", phong trào "Mùa hè xanh", hay hành động tự giác mang bình nước cá nhân để giảm rác thải nhựa... là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy giới trẻ đang chủ động lan tỏa những giá trị xanh, lối sống đẹp ra xã hội.
Tuy nhiên, đi ngược lại với dòng chảy văn minh ấy, xã hội vẫn không khỏi nhức nhối trước những "vết xước" trong hành vi của một bộ phận người trẻ. Tại các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử chốn tôn nghiêm, không khó để bắt gặp cảnh tượng một số bạn trẻ ăn mặc phản cảm, cố tình check-in tạo dáng không phù hợp, hay vô tư viết vẽ bậy lên các di sản di tích. Ở những nơi cần sự yên tĩnh như thư viện, quán cà phê, nhiều nhóm bạn trẻ thoải mái tụ tập cười đùa oang oang, nói tục chửi bậy một cách vô tội vạ. Tệ hơn nữa, thói quen xả rác bừa bãi sau các đêm nhạc hội, sự kiện pháo hoa vẫn diễn ra như một căn bệnh khó chữa. Không dừng lại ở đời thực, văn hóa ứng xử trên "không gian công cộng ảo" – mạng xã hội – cũng đang xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng dùng ngôn từ bạo lực, miệt thị ngoại hình hoặc a dua theo đám đông để "tấn công mạng" một cá nhân nào đó chỉ vì khác biệt quan điểm. Sự ích kỷ và cái tôi quá lớn đã khiến họ quên đi những chuẩn mực đạo đức tối thiểu của một công dân.
Nguyên nhân của những hiện trạng lệch chuẩn trên đến từ cả hai phía. Về mặt chủ quan, cốt lõi vẫn nằm ở ý thức tự giác của một bộ phận người trẻ còn kém. Họ sống ích kỷ, đề cao tự do cá nhân một cách thái quá mà quên mất nguyên tắc: "Tự do của cá nhân này kết thúc nơi tự do của người khác bắt đầu". Về mặt khách quan, sự bùng nổ của công nghệ thông tin và mạng xã hội mang theo nhiều luồng văn hóa độc hại, dễ làm lệch lạc nhận thức của những người trẻ tuổi vốn chưa định hình vững vàng về tâm lý. Bên cạnh đó, sợi dây kết nối của gia đình và nhà trường đôi khi còn lỏng lẻo khi quá chú trọng vào điểm số, kiến thức mà buông lỏng việc dạy kỹ năng sống, dạy cách làm người và cách ứng xử.
Lối ứng xử thiếu văn hóa không chỉ làm xấu đi hình ảnh của thế hệ trẻ mà còn gây rạn nứt các mối quan hệ xã hội, làm tổn thương con người và kìm hãm sự văn minh của đất nước. Để xây dựng một thế hệ trẻ lịch thiệp, cần có sự chung tay phối hợp chặt chẽ từ nhiều phía. Gia đình phải là chiếc nôi đầu tiên uốn nắn hành vi cho con trẻ từ những việc nhỏ nhất như biết nói lời "cảm ơn", "xin lỗi". Nhà trường cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm, giáo dục công dân một cách thực tế thay vì lý thuyết suông. Và quan trọng nhất, chính bản thân mỗi người trẻ cần phải tự nâng cao nhận thức, học cách lắng nghe, biết kiềm chế cảm xúc cá nhân và tôn trọng không gian chung của cộng đồng.
Văn hóa ứng xử không phải là điều gì quá vĩ mô hay xa vời, nó bắt đầu từ chiếc khẩu trang được bỏ đúng nơi quy định, từ cái cúi đầu chào bác bảo vệ, từ việc đi nhẹ nói khẽ nơi công cộng, hay một bình luận tử tế trên mạng xã hội. Thế hệ trẻ ngày nay sở hữu tri thức vượt trội, công nghệ hiện đại và sự năng động mạnh mẽ. Hãy để những lợi thế ấy trở nên trọn vẹn và lấp lánh hơn bằng một lối sống đẹp, một phông văn hóa ứng xử nhân văn. Thay đổi một hành vi nhỏ ngày hôm nay chính là cách người trẻ khẳng định giá trị bản thân và cùng nhau xây dựng một đất nước Việt Nam hiện đại, tử tế và đáng sống hơn.