Câu 1

Đoạn trích "Thổn thức gió đồng" của Dương Giao Linh khắc họa rõ nét diễn biến tâm trạng phức tạp của nhân vật "tôi" khi nhớ về quê hương. Ban đầu là nỗi buồn bã, cô đơn xâm chiếm tâm hồn khi những ký ức tuổi thơ ùa về. Hình ảnh "cánh đồng lúa chín vàng", "tiếng chim hót véo von", "mùi hương hoa cỏ dại" gợi lên sự "thổn thức, bồi hồi" trong lòng nhân vật. Nỗi nhớ quê hương càng trở nên da diết hơn khi "tôi" cảm thấy lạc lõng, bơ vơ giữa thành phố "đông đúc, xa lạ". Sự đối lập giữa không gian thành thị ồn ào và quê hương thanh bình càng làm nổi bật khao khát tìm về nguồn cội trong tâm hồn nhân vật. Xuyên suốt đoạn trích, ta cảm nhận được tình yêu quê hương tha thiết, mãnh liệt của "tôi". Dù phải sống xa quê, tình cảm ấy vẫn "cháy bỏng" trong tim, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần giúp "tôi" vượt qua những khó khăn của cuộc sống nơi thành thị. Tóm lại, bằng ngôn ngữ giàu sức gợi và hình ảnh đặc sắc, tác giả đã diễn tả thành công những cung bậc cảm xúc phong phú của nhân vật "tôi", qua đó thể hiện tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước.

Bài 2

Dịp kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025) là thời khắc cả dân tộc tràn ngập niềm tự hào. Tuy nhiên, bên cạnh những câu chuyện đẹp, vẫn còn hành vi ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng của một bộ phận giới trẻ. Là người trẻ, tôi nhận thấy văn hóa ứng xử không chỉ phản ánh phẩm chất cá nhân mà còn là thước đo văn minh xã hội. Thế hệ trẻ cần ý thức để xây dựng hình ảnh đẹp, làm rạng danh đất nước.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách thể hiện thái độ, hành vi tôn trọng trong không gian chung. Với giới trẻ – lực lượng tiên phong – ứng xử văn minh khẳng định giá trị bản thân và lan tỏa điều tốt đẹp. Thực trạng xả rác, chen lấn, gây ồn ào trong các sự kiện như lễ 30/4 cho thấy một bộ phận giới trẻ thiếu ý thức, làm xấu hình ảnh chung.

Ứng xử văn minh tạo môi trường hài hòa, nâng cao vị thế Việt Nam trong dịp lễ trọng đại. Ngược lại, hành vi thiếu văn hóa gây phản cảm, giảm giá trị sự kiện. Tôi từng thấy một nhóm bạn trẻ cười đùa lớn tiếng tại lễ hội, khiến nhiều người khó chịu, ảnh hưởng hình ảnh du khách. Ngược lại, nhiều tình nguyện viên trẻ dọn dẹp, hướng dẫn khách lịch sự trong các sự kiện 30/4, tạo ấn tượng đẹp. Ở Nhật Bản, giới trẻ xếp hàng trật tự, giữ vệ sinh công cộng, là hình mẫu đáng học hỏi.

Trong bối cảnh hội nhập, ứng xử văn minh của giới trẻ giúp Việt Nam sánh ngang các nước phát triển. Lễ kỷ niệm 30/4 là cơ hội để thể hiện lòng tự hào dân tộc qua hành động văn hóa. Tuy nhiên, một số bạn trẻ thờ ơ, xả rác, chen lấn, làm xấu hình ảnh thế hệ mình. Những hành vi này cần được lên án và điều chỉnh kịp thời.

Giới trẻ cần rèn luyện ý thức qua giáo dục, thực hành, giữ gìn vệ sinh, hành xử lịch sự. Gia đình, xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền để xây dựng thế hệ văn minh. Mỗi người trẻ phải nhận thức vai trò của mình trong việc tạo nên xã hội hài hòa.

Tóm lại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là tấm gương phản chiếu nhân cách giới trẻ. Trong dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước, mỗi bạn trẻ hãy biến lòng tự hào thành hành động văn minh, góp phần xây dựng Việt Nam rạng rỡ, văn hóa. Hãy để mỗi hành động nơi công cộng là lời khẳng định về trách nhiệm và bản lĩnh của thế hệ trẻ.

Câu 1

Dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích: Ngôi kể thứ nhất có dấu hiệu là người kể chuyện xưng “tôi”.

Câu 2

Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

- Người dân chuyển từ làm nông nghiệp (cấy lúa, trồng rau) sang làm thợ xây và làm thuê cho dự án.

- Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn về mặt vật chất.

- Âm thanh của làng quê thay đổi: tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay thế những lời hát ru con.

- Những ngôi nhà trong làng trở nên khang trang hơn.

Câu 3

- Phép tu từ: điệp từ “tháng năm”

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu và sự liên kết trong hai câu văn.

+ Nhấn mạnh sự chảy trôi/bước đi của dòng thời gian theo các chiều hướng khác nhau: Thời gian vừa có thể tàn phá, làm suy yếu con người về mặt thể chất, nhưng đồng thời cũng là môi trường để ý chỉ con người được rèn giũa, trở nên mạnh mẽ hơn. Qua đó thể hiện những suy tư, chiêm nghiệm về cuộc sống.

- Phép tu từ: đối lập: tiều tụy, yếu mòn đi >< can trường và bền bỉ

- Tác dụng:

+ Tăng hiệu quả biểu đạt, tạo điểm nhấn cho văn bản.

+ Làm nổi bật tác động hai mặt của thời gian lên con người có đối tượng sẽ bị thời gian và những thăng trầm cuộc sống hủy hoại làm cho bạc nhược, tiều tụy, yếu mòn nhưng cũng có những người sau thăng trầm của dòng đời, dòng thời gian họ trở nên cứng cỏi bản lĩnh

+ Thể hiện một quy luật của cuộc sống: những khó khăn và mất mát có thể mang đến sự trưởng thành và bản lĩnh.

Câu 4

Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích:

- Chủ đề: tình cảm gia đình, tình yêu quê hương sâu sắc và bản lĩnh sống của con người giữa những biến động của cuộc sống.

- Điểm nhìn ngôi thứ nhất (qua lời kể của nhân vật "tôi") rất phù hợp trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích.

+ Giúp người đọc trực tiếp cảm nhận được những thay đổi của làng quê qua lăng kính của một người gắn bó với nơi đó từ nhỏ, từ đó thấy được tình yêu, nỗi nhớ quê hương tha thiết.

+ Thể hiện tình cảm chân thành, sâu sắc của nhân vật “tôi” dành cho gia đình (cho mẹ, dì Lam, bé Cải): tình yêu thương, thấu hiểu, thấu cảm.

Câu 5

Cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn hiện nay đang diễn ra những thay đổi mạnh mẽ, tương tự như vùng quê của nhân vật "Tôi". Sự phát triển của kinh tế, đô thị hóa mang lại nhiều cơ hội mới cho người dân, nhưng cũng khiến cho những giá trị truyền thống bị mai một. Việc mất đi phong tục, tập quán xưa có thể khiến cho xã hội trở nên xa cách hơn. Tuy nhiên, bên cạnh sự đổi mới, vẫn cần gìn giữ bản sắc văn hóa, phong cách sống độc đáo của nông thôn, bởi đó là những điều làm nên một phần không thể thiếu trong văn hóa dân tộc. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa sẽ tạo nên một cuộc sống hài hòa và bền vững cho các làng quê.