Câu 1. Dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích:

• Ngôi kể: Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất.
• Dấu hiệu nhận biết: Người kể chuyện xưng “tôi” (nhân vật Lâm), trực tiếp xuất hiện để kể lại câu chuyện và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của mình về các nhân vật khác (mẹ, dì Lam, bé Cải).

Câu 2. Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

• Diện mạo, không gian thay đổi: “Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm”.
• Âm thanh xáo trộn, ồn ào: “tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè”.
• Phương thức mưu sinh biến chuyển: Từ những người nông dân “chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án”.
• Đời sống vật chất: “Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn”.

Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ: Bạn có thể chọn phân tích một trong các biện pháp tu từ sau:

• Biện pháp 1: Phép đối (hoặc Tương phản) giữa hai vế/hai câu: “Tháng năm có thể khiến con người ta tiều tụy đi, yếu mòn đi” đối với “Nhưng tháng năm lại khiến ý chí của con người ta can trường và bền bỉ”.
• • Tác dụng: Làm nổi bật sự biến đổi kỳ diệu của con người trước thử thách của thời gian. Dù thời gian có thể tàn phá vẻ bề ngoài, làm suy giảm thể chất (tiều tụy, yếu mòn), nhưng đổi lại, nó lại rèn giũa, bồi đắp cho thế giới tinh thần của con người trở nên mạnh mẽ, kiên cường hơn (can trường, bền bỉ). Câu văn trở nên cân đối, giàu triết lý và tăng sức thuyết phục.
• Biện pháp 2: Điệp từ/Điệp ngữ (“Tháng năm”, “khiến con người ta”).
• • Tác dụng: Tạo nhịp điệu suy tư, sâu lắng cho câu văn; nhấn mạnh sức mạnh ghê gớm nhưng cũng đầy ý nghĩa của thời gian (tháng năm) đối với cuộc đời và bản lĩnh của con người (cụ thể là nhân vật dì Lam).

Câu 4. Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề:

• Điểm nhìn trần thuật ở đây đặt vào nhân vật “tôi” (Lâm) — một người con, người cháu trong gia đình, đồng thời là một người trẻ lớn lên tại ngôi làng này.
• Sự phù hợp và tác dụng:
• Tính khách quan và chân thực: Giúp câu chuyện về cuộc đời dì Lam và sự thay đổi của làng quê hiện lên một cách tự nhiên, gần gũi, như một lời tự sự, trải lòng đầy chân thực. -Thể hiện chiều sâu chủ đề: Lâm là người chứng kiến những nỗi đau cũ của gia đình, cảm nhận được sự chuyển mình của làng quê, và trực tiếp đối thoại với dì Lam khi dì trở về. Qua lăng kính đầy thấu hiểu, yêu thương và không định kiến của người cháu, vẻ đẹp can trường, tâm thế "an yên" của dì Lam sau giông bão được khắc họa một cách trân trọng nhất. Từ đó, chủ đề về sức sống bền bỉ của con người và tình yêu thương ruột thịt được tôn lên một cách sâu sắc, tinh tế.

Câu 5. Sự thay đổi của nông thôn hiện nay là một xu thế tất yếu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Một mặt, nó mang lại diện mạo mới khang trang, nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất, giúp người nông dân bớt phần lam lũ, cơ cực. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển này là nguy cơ làm mai một đi những giá trị văn hóa truyền thống, phá vỡ không gian yên bình và lối sống nghĩa tình vốn có. Vì vậy, phát triển kinh tế cần phải đi đôi với việc gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường, để làng quê giàu lên nhưng không đánh mất đi "linh hồn" của mình.

Câu 1
Trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng” của Dương Giao Linh, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) khi đối mặt với sự thay đổi của quê hương và sự trở về của dì Lam được khắc họa vô cùng tinh tế, sâu sắc. Ban đầu, đi giữa làng quê đang đô thị hóa, “tôi” cảm thấy một nỗi bất an ,lạc lõng khi tiếng còi xe, nhạc băng ầm ĩ dường như đã nuốt chửng những lời ru trưa hè. Khi đối mặt với không gian tĩnh lặng của gia đình, lòng “tôi” dâng lên niềm thương cảm ,xót xa trước đôi bàn tay gầy rộc của mẹ còn vương mùi rơm rạ. Tâm trạng nhân vật chuyển sang trạng thái thoảng thốt,ngỡ ngàng khi bất ngờ thấy dì Lam xuất hiện trước sân. Sự thảng thốt ấy nhanh chóng nhường chỗ cho sự thấu hiểu và tôn trọng khi “tôi” nhận ra sợi dây khoảng cách thời gian và đứa bé đi cùng dì. Không tò mò, không xét nét về quá khứ, “tôi” nhìn dì bằng ánh mắt ấm áp bao dung và cảm nhận sâu sắc quy luật “cá chuối đắm đuối vì con”. Đặc biệt, trước giọt nước mắt của mẹ, “tôi” trải qua cảm giác ngạc nhiên rồi xúc động, nhận ra đó là giọt nước mắt của niềm vui, của sự thứ tha và tình ruột thịt thiêng liêng. Cuối cùng, tâm trạng của “tôi” lắng lại trong một niềm tin tưởng về bình yên khi thấy ánh mắt dì Lam vẫn giữ được thần thái tự tại, tâm dì đã thực sự an yên sau bao giông bão. Qua dòng tâm trạng đa chiều của Lâm, người đọc không chỉ thấy một tâm hồn nhạy cảm mà còn cảm nhận rõ nét tình yêu gia đình và những triết lý nhân sinh sâu sắc.
Câu 2

Mỗi dịp đất nước bước vào những ngày lễ trọng đại, như kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, lòng tự hào dân tộc trong mỗi người Việt lại được thắp sáng. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh đẹp của người trẻ mặc áo cờ đỏ sao vàng, tham gia các hoạt động tri ân, hay lan tỏa những thông điệp tích cực trên mạng xã hội. Thế nhưng, bên cạnh dòng chảy văn minh đó, tại các không gian công cộng, vẫn còn những đốm đen của hành vi ứng xử thiếu văn hóa. Điều này đặt ra một bài toán nhức nhối về "Văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay".

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là hệ thống những chuẩn mực đạo đức, hành vi, lời nói và cách thức giao tiếp của cá nhân khi ở không gian chung như công viên, đường phố, trường học, hay cả trên không gian mạng. Đối với thế hệ trẻ – những người nhạy bén với cái mới, văn hóa ứng xử không chỉ thể hiện cá tính mà còn là thước đo phẩm chất và trình độ văn minh của cả một thế hệ.Nhìn một cách khách quan, đại bộ phận giới trẻ hiện nay có ý thức ứng xử rất tốt. Họ biết xếp hàng nơi xe buýt, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện và bảo vệ môi trường. Trong các dịp lễ hội lớn, nhiều bạn trẻ sẵn sàng nán lại để nhặt rác, giúp đỡ người già và trẻ nhỏ. Đó là những mảng màu sáng, chứng minh một thế hệ trẻ năng động, văn minh và giàu lòng nhân ái.Tuy nhiên, như một nghịch lý buồn, những hành vi lệch chuẩn vẫn diễn ra khá phổ biến. Ngay trong những ngày kỷ niệm thiêng liêng, tại các tụ điểm xem pháo hoa hay ca nhạc công cộng, không khó để bắt gặp cảnh tượng chen lấn, xô đẩy, giẫm đạp lên cỏ hoa. Nhiều bạn trẻ vô tư xả rác ngay dưới chân mình, nói tục chửi thề om sòm nơi tôn nghiêm, hay ăn mặc phản cảm khi đi chùa, viếng lăng. Không dừng lại ở không gian thực, trên "không gian công cộng ảo" là mạng xã hội, một bộ phận người trẻ sẵn sàng dùng những lời lẽ "lăng mạ", "anh hùng bàn phím" để tấn công người khác, thả những bình luận độc hại dưới các bài viết lịch sử hay văn hóa.Nguyên nhân của thực trạng này trước hết xuất phát từ ý thức cá nhân của một bộ phận người trẻ còn kém, lối sống ích kỷ, buông thả, xem nhẹ các giá trị cộng đồng và thiếu kỹ năng kiểm soát hành vi. Bên cạnh đó, sự buông lỏng trong giáo dục gia đình, nhà trường quá nặng về kiến thức mà nhẹ về kỹ năng sống, cùng áp lực từ tâm lý đám đông tiêu cực trên mạng xã hội cũng là những tác nhân cộng hưởng lớn.Hậu quả của những hành vi thiếu văn hóa này là không hề nhỏ. Nó không chỉ làm xấu đi hình ảnh của chính bản thân người trẻ mà còn làm ô nhiễm môi trường sống, gây tổn hại đến các giá trị văn hóa và hình ảnh quốc gia trong mắt bạn bè quốc tế. Một đất nước không thể coi là phát triển nếu kinh tế đi lên nhưng văn hóa ứng xử của thế hệ kế cận lại đi xuống.Để xây dựng một không gian công cộng văn minh, cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Bản thân mỗi người trẻ cần phải tự thức tỉnh, nâng cao ý thức tự giác, học cách tôn trọng người khác và thượng tôn pháp luật. Gia đình và nhà trường cần thay đổi phương pháp giáo dục, chú trọng rèn giũa từ những hành vi nhỏ nhất như cách đi đứng, nói năng, xếp hàng. Đồng thời, xã hội cần có những chế tài xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi bôi bẩn, phá hoại nơi công cộng.

Là một người trẻ đang đứng trước những bước ngoặt lớn của cuộc đời, tôi tự rèn luyện cho mình thói quen “nghĩ trước khi làm, nhìn trước khi bước”. Văn hóa không phải là điều gì quá cao siêu, nó bắt đầu từ việc nhặt một chiếc rác bỏ vào thùng, một cái cúi đầu chào, hay một bình luận tử tế trên mạng. Hãy để mỗi bạn trẻ chúng ta trở thành một đại sứ văn hóa, để những ngày lễ hội không chỉ trọn vẹn ở niềm tự hào, mà còn trọn vẹn ở nét đẹp trong cách chúng ta đối xử với nhau.