Bài 2

Câu 1 (đoạn văn khoảng 200 chữ)

Trong đoạn trích, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện rất tinh tế và sâu sắc. Trước sự đổi thay của quê hương, nhân vật “tôi” mang nhiều cảm xúc đan xen. Đó trước hết là sự ngỡ ngàng khi chứng kiến làng quê đã khác xưa với những đổi thay của cuộc sống. Từ những hình ảnh quen thuộc của quê hương, nhân vật “tôi” cảm nhận rõ sự vận động của thời gian và cuộc đời. Bên cạnh đó còn là nỗi bâng khuâng, suy tư trước sự chảy trôi của năm tháng. Nhân vật nhận ra rằng thời gian có thể làm con người già đi, mệt mỏi hơn nhưng cũng giúp con người trở nên mạnh mẽ, can trường và trưởng thành hơn. Sau tất cả, nổi bật nhất vẫn là tình yêu quê hương tha thiết và niềm tin vào cuộc sống. Qua tâm trạng của nhân vật “tôi”, tác giả gửi gắm những triết lí sâu sắc về thời gian, sự trưởng thành và sức sống bền bỉ của con người trước biến động của cuộc đời.

Câu 2 (nghị luận khoảng 600 chữ)

Trong đời sống hiện đại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là một vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm, nhất là đối với thế hệ trẻ. Qua dịp kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bên cạnh những hình ảnh đẹp về lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc, vẫn còn xuất hiện một số hành vi thiếu văn minh ở nơi công cộng. Điều đó khiến chúng ta cần nhìn nhận nghiêm túc hơn về văn hóa ứng xử của giới trẻ hiện nay.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách con người giao tiếp, hành động và thể hiện thái độ phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội ở những nơi có nhiều người như trường học, công viên, đường phố hay các khu di tích lịch sử. Một người có văn hóa ứng xử tốt sẽ biết tôn trọng người khác, cư xử lịch sự, có ý thức giữ gìn trật tự và môi trường chung.

Hiện nay, nhiều bạn trẻ đã có ý thức ứng xử văn minh như xếp hàng nơi công cộng, nhường ghế cho người già, giữ gìn vệ sinh chung hay tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Những hành động đẹp ấy góp phần lan tỏa năng lượng tích cực và xây dựng hình ảnh thế hệ trẻ năng động, văn minh.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít bạn trẻ có hành vi thiếu ý thức như chen lấn, xả rác bừa bãi, nói tục nơi công cộng, quay video phản cảm để đăng mạng xã hội hay thờ ơ trước những người cần giúp đỡ. Đặc biệt, trong các sự kiện đông người, một số người còn có hành động quá khích, thiếu tôn trọng không gian chung. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh cá nhân mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng và xã hội.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Một số người chưa được giáo dục đầy đủ về ý thức cộng đồng. Bên cạnh đó, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội khiến nhiều bạn chạy theo sự nổi tiếng mà bỏ quên chuẩn mực ứng xử. Ngoài ra, sự thiếu quan tâm từ gia đình và nhà trường cũng khiến nhiều người chưa nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân.Theo em, để xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng, trước hết mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức cá nhân, học cách tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với hành động của mình. Gia đình và nhà trường cần giáo dục đạo đức, kĩ năng sống và tinh thần cộng đồng cho học sinh. Đồng thời, xã hội cũng cần tuyên truyền, nhắc nhở và có biện pháp xử lí phù hợp với những hành vi thiếu văn minh.

Là học sinh, em nhận thấy bản thân cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc, không xả rác, biết giúp đỡ mọi người và cư xử lịch sự ở nơi công cộng. Văn hóa ứng xử không phải điều quá lớn lao mà được hình thành từ chính những hành động nhỏ mỗi ngày.

Một xã hội văn minh không chỉ được đánh giá qua sự phát triển kinh tế mà còn ở cách con người đối xử với nhau. Vì vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần xây dựng cho mình lối sống đẹp, có trách nhiệm để góp phần tạo nên một cộng đồng văn minh và nhân ái hơn.

Câu 1

Dấu hiệu xác định ngôi kể: đoạn trích được kể ở ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi”.

→ Tác dụng: giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi, thể hiện rõ cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật.

Câu 2

Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

* Cảnh vật, đường làng đổi khác.

* Cuộc sống người dân khấm khá hơn.

* Nhiều công trình mới xuất hiện.

* Con người có sự đổi thay trong cách sống và suy nghĩ.

Câu 3

Biện pháp tu từ: phép đối lập giữa:

* “tiêu tụy đi, yếu mòn đi”

* với “can trường và bền bỉ”.

Tác dụng:

* Nhấn mạnh sự thử thách khắc nghiệt của thời gian đối với con người.

* Đồng thời khẳng định ý chí, nghị lực mạnh mẽ giúp con người vượt qua khó khăn.

* Làm câu văn giàu sức biểu cảm và ý nghĩa triết lí.

Câu 4

Điểm nhìn trần thuật từ nhân vật “tôi” rất phù hợp để thể hiện chủ đề đoạn trích vì:

* Giúp câu chuyện mang tính chân thực, tự nhiên.

* Người kể trực tiếp quan sát và cảm nhận sự đổi thay của quê hương.

* Bộc lộ rõ tình yêu quê hương, nỗi suy tư trước sự đổi thay của cuộc sống.

* Từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của con người và sức sống của quê hương qua thời gian.

Câu 5

Cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn hiện nay đang có nhiều đổi thay tích cực. Đường sá được mở rộng, nhà cửa khang trang hơn, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Sự phát triển ấy cho thấy đất nước ngày càng đi lên và hiện đại hóa mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên cạnh đó cần giữ gìn những nét đẹp truyền thống, tình làng nghĩa xóm và bản sắc quê hương. Mỗi người trẻ cần có ý thức góp phần xây dựng quê hương bằng việc học tập và sống có trách nhiệm. Chỉ như vậy, nông thôn mới phát triển bền vững và giàu đẹp hơn.