Câu 1 :

Trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng” của Dương Giao Linh, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) được khắc họa vô cùng tinh tế, vận động theo mạch quay trở về và chứng kiến sự đoàn tụ đầy suy tư của gia đình. Trước hết , nhân vật " tôi " thể hiện nỗi bất an, lạc lõng trước sự đổi thay xô bồ của làng quê. Khi vừa trở lại, đi giữa những mảnh ruộng ít ỏi còn sót lại, Lâm lập tức cảm thấy “đầy bất an”. Nỗi niềm này xuất phát từ sự tương phản gay gắt giữa một làng quê bình yên đầy tiếng ru trưa hè thuở trước với những “tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ” của buổi giao thời công nghiệp hóa. Cậu hụt hẫng vì không gian hoài niệm bị xâm chiếm, khiến cậu phải tìm về sự “bình lặng và an yên” như một mạch nước ngầm trong ngôi nhà của mẹ.Tiếp theo , nhân vật " tôi " bộc lộ sự ngỡ ngàng, thảng thốt và niềm xúc động nghẹn ngào khi đột ngột gặp lại dì Lâm. Lắng nghe tiếng dép lẹt kẹt và tiếng gọi, tâm trạng Lâm lập tức chuyển sang “thảng thốt”. Cậu sững sờ trước diện mạo khắc khổ, tiều tụy của dì – người phụ nữ với “gò má nhô cao lưa thưa những đốm tàn nhang” khác hẳn quá khứ. Sự ngỡ ngàng ấy nhanh chóng nhường chỗ cho niềm xúc động sâu sắc khi cậu nhận ra sợi dây gắn kết ruột rà không hề đứt gãy, dù dì không còn xoa đầu cậu như ngày bé vì cậu “đã cao lớn lắm rồi”. Cuối cùng là sự thấu cảm sâu sắc đối với số phận và bản lĩnh của người phụ nữ. Khi chứng kiến giọt nước mắt hiếm hoi của người mẹ và ánh mắt “bình thản”, “an vui” của dì Lam, tâm trạng Lâm lắng lại thành một sự chiêm nghiệm trưởng thành. Lâm thấu hiểu sâu sắc quy luật của tình mẫu tử qua lời mẹ dạy: “đời người đàn bà chẳng gì bằng đứa con mình dứt ruột đẻ ra”. Cậu không oán trách, không dò hỏi về quá khứ mà nhìn thấu bên trong vẻ tĩnh lặng của dì là một “ý chí can trường”, một cơ chế tự vệ kiên cường sau bao giông bão để bảo vệ đứa con (bé Cải). Diễn biến tâm trạng của nhân vật "tôi" đi từ những xáo động ngoại cảnh đến những khoảng lặng sâu sắc trong nội tâm, thể hiện một điểm nhìn trần thuật đầy thấu cảm, tinh tế và giàu lòng trắc ẩn trước tình mẫu tử và thân phận con người.

Câu 2 :

Đất nước ta đang sống trong những ngày tháng lịch sử vô cùng thiêng liêng khi vừa đi qua cột mốc kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/04/1975 – 30/04/2025). Bên cạnh niềm tự hào to lớn về một Việt Nam hòa bình, vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, chúng ta vẫn không khỏi trăn trở trước những góc tối âm thầm trong đời sống thường nhật. Một trong số đó chính là sự lệch chuẩn trong hành vi ứng xử của một bộ phận người trẻ. Câu chuyện mang tính thời sự ấy đặt ra cho xã hội một bài toán cấp thiết: Văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay đang ở đâu giữa dòng chảy văn minh?

Trước hết, "văn hóa ứng xử nơi công cộng" là hệ thống các chuẩn mực đạo đức, hành vi, lời nói và thái độ của một cá nhân đối với mọi người xung quanh khi ở trong không gian chung như trường học, công viên, bệnh viện, phương tiện giao thông công cộng, hay cả trên "không gian mạng xã hội". Đối với thế hệ trẻ – lực lượng kế cận quyết định tương lai đất nước, ứng xử văn minh không chỉ đơn thuần phản ánh nhân cách cá nhân, mà còn là thước đo chân thực nhất cho trình độ phát triển và bộ mặt văn minh của toàn dân tộc.

Văn hóa ứng xử không phải là những nội quy khô khan trên giấy tờ, mà nó mang ý nghĩa sống còn đối với sự phát triển của cả cá nhân lẫn cộng đồng Đối với cá nhân, ứng xử văn minh chính là "tấm danh thiếp" định vị giá trị và nhân cách. Cách một người trẻ biết kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt, cách nói lời cảm ơn với một bác tài xế xe buýt hay chủ động giữ yên lặng nơi bệnh viện không làm giảm đi cái tôi, mà ngược lại, nó chứng minh một nền tảng giáo dục hoàn chỉnh và một tư duy tôn trọng tha nhân. Nhờ có nét đẹp văn hóa này, người trẻ dễ dàng tạo dựng được thiện cảm, nhận được sự kính trọng và mở ra nhiều cơ hội phát triển, khẳng định bản thân trong xã hội hiện đại. Đối với xã hội, văn hóa ứng xử là "chất keo" kết dính và điều hòa các mối quan hệ. Không gian công cộng vốn là nơi giao thoa của nhiều tầng lớp, lứa tuổi và cá tính khác nhau. Một cộng đồng mà ai cũng có ý thức nhường nhịn, lịch thiệp, biết đặt cái tôi xuống sau lợi ích chung sẽ giảm thiểu tối đa những xung đột, va chạm bạo lực không đáng có. Ý thức tôn trọng không gian chung giúp tạo ra một môi trường sống an toàn, nhân văn và tràn đầy sự thấu cảm. Đối với quốc gia, văn hóa ứng xử của giới trẻ chính là "bộ mặt thương hiệu" trong quá trình hội nhập toàn cầu. Giới trẻ là đối tượng tiếp xúc trực tiếp và nhiều nhất với bạn bè quốc tế qua du lịch, học tập và internet. Hình ảnh những nhóm bạn trẻ thuộc tổ chức "Sài Gòn Xanh" hay "Hà Nội Xanh" không ngại mùi hôi thối, nguy hiểm dầm mình dưới những dòng kênh đen để vớt rác; hay hành động cúi đầu chào lịch sự của học sinh với bác bảo vệ mỗi sáng... chính là những hình ảnh đắt giá được truyền thông trong và ngoài nước ngợi ca. Những hành động ấy mang lại một thông điệp mạnh mẽ về một thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại, trách nhiệm, văn minh và vô cùng hiếu khách.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít hành vi đáng buồn như chen lấn, xả rác bừa bãi, nói tục chửi thề. Có người sẵn sàng xúc phạm người khác chỉ vì bất đồng quan điểm, thiếu ý thức giữ gìn trật tự ở nơi đông người. Một số bạn trẻ còn thờ ơ với những giá trị truyền thống, cư xử vô cảm trước khó khăn của người khác. Những hành động ấy không chỉ làm xấu hình ảnh cá nhân mà còn ảnh hưởng đến nét văn minh của xã hội.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nó góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, tạo nên sự tôn trọng và gắn kết giữa con người với con người. Một xã hội phát triển không chỉ cần kinh tế mạnh mà còn cần những công dân có ý thức, biết cư xử đúng mực. Đặc biệt, thế hệ trẻ chính là tương lai của đất nước nên càng cần sống có trách nhiệm, biết lan tỏa những giá trị tích cực.

Là những học sinh, sinh viên – những người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa trưởng thành, em nhận thức sâu sắc rằng: Một hành động nhỏ nơi công cộng có thể định hình nên giá trị lớn của bản thân. Bản thân mỗi người phải tự xây dựng cho mình một "màng lọc văn hóa" vững chắc. Từ nhận thức trên , em biết bắt đầu thay đổi từ những việc nhỏ nhất: học cách xếp hàng kiên nhẫn, biết nói lời "cảm ơn" và "xin lỗi". Hãy biến văn hóa ứng xử thành thói quen, thành hơi thở tự nhiên của cuộc sống hằng ngày.

Một quốc gia chỉ thực sự hùng mạnh và văn minh khi mỗi công dân trong quốc gia đó có ý thức tự giác và lối sống chuẩn mực. Đứng trước kỷ nguyên vươn mình của đất nước, thế hệ trẻ không chỉ có nhiệm vụ tiếp quản thành quả cách mạng của cha ông mà còn phải nâng tầm vị thế nước nhà bằng văn hóa ứng xử. Hãy để mỗi bước chân người trẻ đi qua nơi công cộng là một dấu ấn của sự văn minh, lịch thiệp và tử tế, bởi "văn hóa là cái còn lại khi tất cả những thứ khác bị quên đi".

CÂU1 : - Ngôi kể thứ nhất

- Dấu hiệu : người kể chuyện xưng "tôi" và trực tiếp kể lại câu chuyện , ộc lộ suy nghĩ , cảm xúc

Câu 2 :Chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê :

- " những mảnh ruộng ít ỏi còn lại một năm hai vụ gieo cấy "

- " chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án "

- "Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm."

Câu 3 : Biện pháp tu từ : phép đối : tiều tuy đi , yếu mòn đi >< can trường và bền bỉ

Tác dụng :

- Làm nổi bât sự trưởng thành của con người sau khi trải qua giông bão , nghịch cảnh của cuộc đời . Thời gian có thể tàn phá vẻ bề ngoài , nhưng lai tô luyện thêm một tâm hồn bản lĩnh , mạnh mẽ

- Tạo sự cân đối , nhịp điệu hài hòa cho câu văn , tăng sức gợi hình , gợi cảm

=> Qua đó , tác giả trân trọng và ngợi ca ý chí bản lĩnh kiên cường vượt lên số phận của người phụ nữ .

Câu 4 :sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích.

- Điểm nhìn trần thuật : điểm nhìn từ nhân vật " tôi " - một người con của làng , một người cháu chứng kiến từ đầu tới cuối cuộc đời đầy biến động của dì Lam

- Sự phù hợp với chủ đề : điểm nhìn mang tính khách quan mà ô cùng sâu sắc : Lâm vừa là người trong cuộc thấu hiểu sự lam lũ của mẹ và hy sinh của dì vừa có điểm nhìn quan sát phù hợp để quan sát sư thay đổi của làng quê à chuyển biến tâm lý nhan vật . Giúp bộc lộ một cách chân thực tình cảm gia đình và sự cảm thông sâu sắc với số phận người phụ nữ

Câu 5 : Sự thay đổi của vùng nông thôn như hiện nay là một xu thế tất yếu của quá trình hiện đại hóa .Sự thay đổi này mang lại những tín hiệu tích cực như : đời sống ật chất của nông dân được nâng cao ,nhà cửa khang trang , cư sở hạ tầng phát triển , bớt đi sựlam lũ , cơ cực của phương thức sản xuất cũ . Tuy nhiên , nó cũng làm thu hẹp lại không gian xanh , ruộng đồng bi mất đi và đặc biệt là sự mai một của các giấ trị văn hóa truyền thống. Do đó , phát triển kinh tế cần phải đi đôi với iệc gữ gìn bản sắc văn hóa và môi trường để nông thôn thay đổi diện mạo nhưng khôngddanhs mát đi linh hồn của làng quê