Câu 1. Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là một yêu cầu cần thiết trong cuộc sống hiện đại. Con người không ai sinh ra đã hoàn hảo, vì thế quá trình hoàn thiện bản thân là hành trình diễn ra suốt cuộc đời. Khi không ngừng nỗ lực thay đổi theo hướng tích cực, chúng ta sẽ khắc phục được những hạn chế, phát huy thế mạnh và từng bước tiến gần hơn đến mục tiêu của mình. Việc trở thành phiên bản tốt hơn không nhất thiết phải là những thay đổi lớn lao mà có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ như học tập chăm chỉ hơn, sống có trách nhiệm hơn, biết lắng nghe và yêu thương mọi người hơn. Mỗi bước tiến dù nhỏ cũng góp phần tạo nên sự trưởng thành và bản lĩnh của mỗi người. Ngược lại, nếu bằng lòng với hiện tại, ngại thay đổi và không chịu cố gắng, con người rất dễ tụt hậu trước sự phát triển không ngừng của xã hội. Tuy nhiên, hoàn thiện bản thân không có nghĩa là so sánh mình với người khác mà là vượt qua chính mình của ngày hôm qua. Vì vậy, mỗi người trẻ cần kiên trì rèn luyện, học hỏi và sống tích cực để mỗi ngày đều trở thành một phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Văn học Việt Nam hiện đại luôn dành sự quan tâm sâu sắc đến số phận và khát vọng của con người. Nếu đoạn trích trong truyện ngắn “Dì Hảo” của Nam Cao khắc họa bi kịch đau thương của người phụ nữ nông dân trước Cách mạng tháng Tám thì đoạn trích trong “Mùa lạc” của Nguyễn Khải lại thể hiện sức sống, niềm tin và khả năng tìm thấy hạnh phúc của con người trong cuộc sống mới. Qua hai đoạn trích, người đọc thấy được những điểm tương đồng và khác biệt trong cảm hứng sáng tác cũng như tư tưởng nhân văn của hai nhà văn.

Trước hết, cả hai đoạn trích đều tập trung khắc họa số phận bất hạnh của người phụ nữ. Dì Hảo là người phụ nữ hiền lành, chăm chỉ, hết lòng vì chồng. Dù bị chồng coi thường, lười biếng và ích kỉ, dì vẫn cam chịu, nhẫn nhục. Khi đứa con mất, bản thân bị tê liệt, dì không chỉ phải chịu nỗi đau thể xác mà còn phải gánh chịu sự ghẻ lạnh của người chồng vô trách nhiệm. Trong khi đó, chị Đào trong “Mùa lạc” cũng có cuộc đời nhiều mất mát: chồng cờ bạc rồi chết sớm, con trai qua đời khi còn nhỏ, bản thân phải lang bạt khắp nơi để kiếm sống. Cả hai nhân vật đều là những người phụ nữ chịu nhiều bất hạnh, cô đơn và thiếu thốn tình yêu thương.

Tuy nhiên, giữa hai đoạn trích có sự khác biệt rõ nét trong cách nhìn về con người và cuộc sống. Ở “Dì Hảo”, Nam Cao tập trung phản ánh hiện thực đen tối của xã hội cũ. Dì Hảo hiện lên như một nạn nhân đáng thương của đói nghèo, bất công và tư tưởng gia trưởng. Tiếng khóc “khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ” không chỉ là nỗi đau riêng của nhân vật mà còn là tiếng khóc cho số phận của biết bao người phụ nữ trong xã hội trước Cách mạng. Qua đó, Nam Cao bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những kiếp người nhỏ bé, đồng thời tố cáo xã hội đã đẩy họ vào bước đường cùng.

Ngược lại, đoạn trích trong “Mùa lạc” của Nguyễn Khải lại mang cảm hứng lạc quan và tin tưởng. Dù từng trải qua nhiều đau khổ, chị Đào không bị cuộc đời nhấn chìm mà dần tìm lại niềm vui sống trong môi trường lao động tập thể ở nông trường Hồng Cúm. Từ một người phụ nữ cô đơn, mất phương hướng, chị đã tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và niềm hạnh phúc mới. Câu văn: “Sự sống nảy sinh từ cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ…” thể hiện triết lí sống tích cực, khẳng định sức mạnh của con người trước nghịch cảnh. Nếu Nam Cao nhìn thấy bi kịch thì Nguyễn Khải nhìn thấy con đường vượt qua bi kịch.

Sự khác biệt ấy xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử và quan niệm nghệ thuật của hai nhà văn. Nam Cao sáng tác trước Cách mạng tháng Tám, khi người nông dân còn sống trong cảnh đói nghèo và bế tắc nên tác phẩm mang màu sắc hiện thực đau thương. Nguyễn Khải sáng tác trong thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, khi con người đang hướng tới tương lai bằng niềm tin và khát vọng đổi thay, vì thế tác phẩm mang âm hưởng lạc quan, tích cực.

Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật chân thực, ngôn ngữ giàu sức gợi và tấm lòng nhân đạo sâu sắc, cả Nam Cao và Nguyễn Khải đều thể hiện sự quan tâm đến số phận con người. Hai đoạn trích không chỉ phản ánh những lát cắt khác nhau của đời sống mà còn giúp người đọc thêm yêu thương, trân trọng nghị lực sống của con người Việt Nam qua các thời kì lịch sử.

Câu 1. Xác định mục đích nghị luận của văn bản.

• Mục đích nghị luận của văn bản là: khẳng định ý nghĩa của việc bắt đầu từ những việc nhỏ, làm tốt từng chi tiết để hiện thực hóa những mục tiêu lớn và đóng góp cho xã hội.

Câu 2. Theo văn bản trên, điều gì khiến cho Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới?

• Theo văn bản, điều khiến Elon Musk khác biệt là sự tập trung đến mức ám ảnh vào các chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp độ kỹ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra, bên cạnh khả năng sáng tạo và những giấc mơ lớn lao.

Câu 3. Phân tích mối quan hệ giữa nhan đề Bắt đầu từ việc nhỏ với nội dung của văn bản.

• Nhan đề Bắt đầu từ việc nhỏ thể hiện tư tưởng chủ đạo của toàn bộ văn bản.
• Nội dung văn bản nhấn mạnh rằng những thành công lớn không đến từ những điều xa vời mà được xây dựng từ sự chỉn chu trong từng công việc nhỏ, từng chi tiết cụ thể.
• Qua các dẫn chứng về Elon Musk và những nhà lãnh đạo thành công, tác giả khẳng định muốn hiện thực hóa những ước mơ lớn thì cần bắt đầu từ việc nhỏ và làm đúng ngay từ đầu.
• Nhan đề ngắn gọn, giàu ý nghĩa, góp phần làm nổi bật thông điệp của văn bản.

Câu 4. Nêu tác dụng của ngôn ngữ biểu cảm được sử dụng trong đoạn văn (2) và (3).

• Ngôn ngữ biểu cảm giúp lời văn trở nên sinh động, giàu sức thuyết phục và tạo sự đồng cảm với người đọc.
• Thể hiện niềm tin, sự kỳ vọng của tác giả vào khả năng đóng góp của mỗi cá nhân đối với xã hội.
• Góp phần nhấn mạnh thông điệp: mỗi người hãy sống có trách nhiệm, chỉn chu trong từng việc nhỏ để hoàn thiện bản thân và góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 5. Theo anh/chị, hai quan điểm này có mâu thuẫn với nhau không? Vì sao?

• Theo em, hai quan điểm này không mâu thuẫn với nhau mà bổ sung cho nhau.
• Trong Dế Mèn phiêu lưu kí, Tô Hoài muốn khẳng định khát vọng sống, cống hiến, khám phá và vượt qua những giới hạn tầm thường của tuổi trẻ. Tuổi trẻ cần có ước mơ, hoài bão và tinh thần dấn thân để phát triển bản thân.
• Còn tác giả Đỗ Thành Long nhấn mạnh rằng mỗi người cần biết sống có trách nhiệm, tôn trọng những nguyên tắc và chuẩn mực chung của xã hội. “Tự đặt mình trong khuôn khổ chung” không có nghĩa là sống thụ động hay đánh mất cá tính, mà là hành động trong giới hạn đúng đắn để tạo ra những giá trị tích cực.
• Vì vậy, tuổi trẻ vừa cần nuôi dưỡng khát vọng lớn lao, dám nghĩ dám làm, vừa cần ý thức kỷ luật, trách nhiệm và sự chỉn chu trong từng việc nhỏ. Đó mới là con đường giúp mỗi người phát triển bản thân và đóng góp hiệu quả cho xã hội.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Trong đoạn thơ, nhân vật trữ tình dành cho người bà tình yêu thương sâu nặng, sự kính trọng và nỗi nhớ da diết. Hình ảnh người bà gắn liền với “cái ngõ xoan”, với những luống ngô, khoai, lạc, rau khúc và cả những tháng ngày tuổi thơ bình yên nơi làng quê. Dù đã đi nhiều nơi, “đặt đến nơi vượt qua tổ quốc mình”, người cháu vẫn không thể quên con đường làng và những kỷ niệm bên bà. Đặc biệt, khi bà đã yên nghỉ “trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa”, nỗi nhớ thương càng trở nên thấm thía. Câu thơ “Bà ơi rau khúc đã già/ Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà…” chứa đựng niềm tiếc nuối sâu sắc của người cháu trước những điều bình dị mà quý giá đã không kịp học, không kịp gìn giữ khi bà còn sống. Qua đó, tác giả thể hiện tình cảm gia đình thiêng liêng, đồng thời nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng những người thân yêu và những giá trị truyền thống trước khi trở thành những điều chỉ còn trong ký ức.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Trong thời đại toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, các nền văn hóa trên thế giới có điều kiện giao lưu, tiếp xúc với nhau ngày càng sâu rộng. Điều đó mang lại nhiều cơ hội để tuổi trẻ học hỏi và hội nhập, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bản sắc văn hóa dân tộc có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ hiện nay.

Bản sắc văn hóa dân tộc là những giá trị vật chất và tinh thần đặc trưng được hình thành, lưu truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên nét riêng của một dân tộc. Đó có thể là tiếng nói, trang phục, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, các loại hình nghệ thuật dân gian, lối sống và những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái và nghĩa tình.

Đối với tuổi trẻ, bản sắc văn hóa dân tộc trước hết là cội nguồn hình thành nhân cách và bản lĩnh sống. Những giá trị truyền thống giúp mỗi người hiểu rõ mình là ai, đến từ đâu và cần sống như thế nào để xứng đáng với quê hương, đất nước. Khi hiểu và tự hào về văn hóa dân tộc, người trẻ sẽ có ý thức giữ gìn những nét đẹp truyền thống, đồng thời có thêm động lực để học tập, rèn luyện và cống hiến cho xã hội.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, bản sắc văn hóa dân tộc còn là nền tảng giúp tuổi trẻ tự tin giao lưu với bạn bè thế giới. Hội nhập không có nghĩa là hòa tan hay đánh mất bản sắc riêng. Một người trẻ hiện đại có thể tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại nhưng vẫn biết trân trọng tiếng Việt, yêu mến các giá trị truyền thống và giữ gìn những nét đẹp của dân tộc mình. Chính sự kết hợp hài hòa giữa hội nhập và bảo tồn bản sắc sẽ tạo nên những công dân toàn cầu mang đậm dấu ấn Việt Nam.

Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ ngày nay đang góp phần quảng bá văn hóa dân tộc bằng nhiều hình thức sáng tạo như giới thiệu áo dài, ẩm thực Việt Nam, các làn điệu dân ca hay những di tích lịch sử trên các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên thờ ơ với văn hóa truyền thống, chạy theo lối sống thực dụng hoặc tiếp nhận văn hóa ngoại lai một cách thiếu chọn lọc. Đây là điều đáng suy ngẫm bởi nếu thế hệ trẻ không có ý thức gìn giữ thì những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc có nguy cơ bị mai một theo thời gian.

Là một học sinh, tôi nhận thấy bản thân cần chủ động tìm hiểu lịch sử dân tộc, trân trọng tiếng Việt, tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống và giới thiệu những nét đẹp của quê hương đến mọi người. Đồng thời, cần tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới một cách có chọn lọc để hoàn thiện bản thân mà không đánh mất gốc rễ văn hóa dân tộc.

Bản sắc văn hóa dân tộc là tài sản vô giá được cha ông trao truyền qua nhiều thế hệ. Trong thời đại ngày nay, việc giữ gìn và phát huy bản sắc ấy không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của tuổi trẻ. Khi biết trân trọng cội nguồn văn hóa dân tộc, người trẻ sẽ có nền tảng vững chắc để hội nhập, phát triển và góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

• Nhân vật trữ tình là người cháu (xưng “cháu”), đang hồi tưởng về bà, về quê hương và con đường làng gắn với tuổi thơ của mình.

Câu 2. Chỉ ra những câu thơ miêu tả dáng hình, trạng thái của “cái ngõ xoan nhà bà”.

• Những câu thơ miêu tả dáng hình, trạng thái của cái ngõ xoan:
• • “Lối rất quanh co, đường vàng rơm rạ”
  • “Cái ngõ xoan/ Sáng nay rưng rức”

Câu 3. Phân tích ý nghĩa của biện pháp nhân hóa trong câu thơ: “Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn.”

• Tác giả nhân hóa cây cối với trạng thái “ngả buồn”, khiến cảnh vật như mang tâm trạng của con người.
• Biện pháp này làm cho bức tranh làng quê trở nên sinh động, giàu cảm xúc.
• Đồng thời thể hiện nỗi buồn, sự tiếc nhớ và niềm thương yêu của người cháu trước sự mất mát của bà, khiến cảnh vật cũng nhuốm màu tâm trạng.

Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về hai chữ “chùng chình” trong đoạn thơ?

• “Chùng chình” là trạng thái mải mê, lưu luyến, bị cuốn theo những bộn bề và hấp dẫn của cuộc sống.
• Qua đó, tác giả muốn nói rằng con người khi trưởng thành thường dễ sa vào những cuộc vui, những lo toan riêng mà vô tình quên đi cội nguồn, quê hương và những giá trị thân thuộc gắn bó với tuổi thơ.
• Từ đó nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng, gìn giữ những kỷ niệm và tình cảm gia đình, quê hương.

Câu 5. Theo anh/chị, ta cần làm gì để tuổi trẻ trôi đi không nuối tiếc? (5–7 dòng)

Tuổi trẻ chỉ đến một lần nên mỗi người cần sống có mục tiêu và trách nhiệm với bản thân. Chúng ta phải không ngừng học tập, rèn luyện để hoàn thiện năng lực và nhân cách. Bên cạnh đó, cần mạnh dạn theo đuổi ước mơ, dám trải nghiệm và vượt qua khó khăn. Đồng thời, hãy biết yêu thương gia đình, trân trọng bạn bè và những điều bình dị quanh mình. Sống tích cực, cống hiến và không ngừng cố gắng sẽ giúp tuổi trẻ trở nên ý nghĩa, không phải nuối tiếc khi nhìn lại.

Câu 1 Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, con người lo ngại bị máy móc thay thế. Tuy nhiên, điều đáng sợ hơn là sự máy móc trong tư duy của chính con người. Sự máy móc trong tư duy là lối suy nghĩ rập khuôn, thụ động, thiếu sáng tạo và thiếu khả năng phản biện. Người có tư duy máy móc thường tiếp nhận thông tin một chiều, ngại đổi mới, dễ phụ thuộc vào công nghệ hoặc ý kiến của người khác. Điều này gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Trước hết, nó làm hạn chế khả năng sáng tạo và phát triển bản thân, khiến con người khó thích nghi với những thay đổi không ngừng của cuộc sống hiện đại. Bên cạnh đó, tư duy máy móc còn khiến con người mất đi bản lĩnh, dễ bị dẫn dắt bởi các thông tin sai lệch trên mạng xã hội. Nguy hiểm hơn, khi quen hành động theo khuôn mẫu, con người có thể đánh mất sự đồng cảm, cảm xúc và những giá trị nhân văn vốn là điểm khác biệt giữa con người với máy móc. Là người trẻ, chúng ta cần rèn luyện tư duy độc lập, tinh thần học hỏi và khả năng sáng tạo để làm chủ công nghệ thay vì lệ thuộc vào nó. Chỉ khi biết suy nghĩ bằng trí tuệ và trái tim của mình, con người mới thực sự phát triển toàn diện trong thời đại số.

câu 2 Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam hiện đại, Dương Kiều Minh là một gương mặt thơ giàu cá tính với những vần thơ thấm đẫm cảm xúc về quê hương, gia đình và những giá trị cội nguồn. Bài thơ “Củi lửa” là tiếng lòng tha thiết của người con khi nhớ về mẹ già, về mái nhà quê cùng những ký ức bình dị mà thiêng liêng của tuổi thơ. Qua đó, tác giả thể hiện tình mẫu tử sâu nặng và niềm trân trọng đối với những giá trị bền vững của cuộc sống.

Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã gợi lên nỗi niềm xa xót trước sự đổi thay của thời gian:

“Đời con thưa dần mùi khói

Mẹ già nua như những buổi chiều”

“Mùi khói” là hình ảnh quen thuộc của làng quê, của bếp lửa gia đình, của tuổi thơ bình yên. Thế nhưng, khi cuộc sống hiện đại cuốn con người đi xa, “mùi khói” ấy cũng “thưa dần” trong đời người con. Cùng với sự xa cách ấy là nỗi đau khi nhận ra mẹ ngày một già yếu. Hình ảnh so sánh “Mẹ già nua như những buổi chiều” vừa gợi sự lặng lẽ, trầm buồn vừa cho thấy quy luật nghiệt ngã của thời gian. Những câu thơ tiếp theo:

“lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã

bếp lửa ngày đông…”

đã tái hiện bóng dáng người mẹ tảo tần cùng những tháng năm lam lũ nơi thôn quê. Từ láy “lăng lắc” gợi cảm giác chông chênh của thời gian, như tuổi xuân và những tháng ngày bình dị đang dần trôi xa.

Nỗi nhớ ấy tiếp tục được triển khai qua những hồi ức đẹp đẽ về quê hương và gia đình:

“Mơ được về bên mẹ

ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa”

Từ “mơ” cho thấy khát vọng được trở về nguồn cội của người con. Trong miền ký ức hiện lên biết bao hình ảnh thân thương: ao làng, mảnh vườn nhỏ, bậc thềm ngập trăng, những chiều hoàng hôn trên gò đồi và hương lá bạch đàn. Đó đều là những hình ảnh bình dị nhưng chứa đựng biết bao yêu thương, gắn bó. Những ký ức ấy không chỉ là cảnh vật mà còn là nơi lưu giữ tuổi thơ, tình mẹ và bản sắc quê hương. Chính vì thế, người con “về yêu mái rạ cuộc đời” – yêu những điều giản đơn, mộc mạc đã nuôi dưỡng tâm hồn mình.

Khổ thơ cuối khép lại bài thơ bằng một cảm xúc nghẹn ngào:

“Một sớm vắng

ùa lên khói bếp

về đây

củi lửa ngày xưa…”

“Một sớm vắng” có thể gợi sự mất mát, chia xa hoặc khoảnh khắc người con chợt nhận ra giá trị của những điều thân thuộc. Hình ảnh “khói bếp”, “củi lửa ngày xưa” bất ngờ ùa về như một dòng hồi ức mãnh liệt. “Củi lửa” không chỉ là ngọn lửa của căn bếp quê mà còn là biểu tượng của tình mẹ, của hơi ấm gia đình và những giá trị cội nguồn không bao giờ mất đi trong tâm thức con người.

Bài thơ thành công nhờ thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt, giàu cảm xúc. Hệ thống hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi như khói bếp, bếp lửa, ao xưa, mái rạ, lá bạch đàn đã tạo nên không gian hoài niệm đậm chất quê hương. Ngôn ngữ thơ giản dị mà tinh tế, giàu tính biểu tượng. Giọng điệu trầm lắng, tha thiết giúp những cảm xúc nhớ thương, yêu kính mẹ được bộc lộ một cách chân thành và sâu sắc.

Tóm lại, “Củi lửa” là bài thơ giàu chất trữ tình, thể hiện tình yêu thương mẹ tha thiết và nỗi nhớ da diết về quê hương, nguồn cội. Qua những hình ảnh bình dị mà giàu sức ám ảnh, Dương Kiều Minh đã nhắc nhở mỗi người biết trân trọng gia đình, quê hương và những giá trị bền vững làm nên cội nguồn của cuộc sống.

Câu 1 Luận đề của văn bản:

Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đạt đến trình độ giải quyết vấn đề rất cao mà không nhất thiết phải có ý thức; vì vậy con người cần thận trọng trong việc phát triển và sử dụng AI, đồng thời chú ý khám phá và phát huy tiềm năng của chính con người.

câu 2 Trong đoạn (2), tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận giải thích kết hợp so sánh, phân biệt để làm rõ sự khác nhau giữa trí tuệ và ý thức.

• Trí tuệ là khả năng giải quyết vấn đề.
• Ý thức là khả năng cảm nhận đau, vui, yêu, giận.

Qua đó tác giả chỉ ra đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

câu 3 Các bằng chứng trong đoạn (3) có tác dụng:

• Làm rõ và chứng minh cho luận điểm: AI có thể đạt trí tuệ cao mà không cần có ý thức.
• Tăng tính cụ thể, sinh động và sức thuyết phục cho lập luận.
• Giúp người đọc dễ hình dung thông qua các ví dụ quen thuộc như máy bay bay nhanh hơn chim mà không cần mọc lông, hay AI nhận diện cảm xúc của con người mà không cần có cảm xúc riêng.
• Khẳng định quan điểm của tác giả dựa trên cơ sở khoa học và logic.

câu 4 Lỗi: Câu văn bị thiếu chủ ngữ.

Nguyên nhân: Cụm từ “Trong đoạn trích” chỉ trạng ngữ, không phải chủ ngữ của câu.

Cách sửa:

• Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).
• Hoặc: Tác giả trong đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI

câu 5 Lời cảnh báo của tác giả giúp em nhận thức rõ rằng công nghệ hiện đại, đặc biệt là AI, chỉ thực sự có ích khi được con người sử dụng một cách đúng đắn và có trách nhiệm. Nếu quá phụ thuộc vào máy móc mà bỏ quên việc phát triển tư duy, đạo đức và năng lực của bản thân, con người có thể trở thành nô lệ của công nghệ. Vì vậy, mỗi người cần chủ động học hỏi, rèn luyện kỹ năng, nâng cao nhận thức và sử dụng công nghệ một cách văn minh. Công nghệ phải là công cụ phục vụ con người, không phải là yếu tố chi phối hay làm suy giảm các giá trị nhân văn của cuộc sống.

Câu 1 Trong bài thơ Người cắt dây thép gai của Hoàng Nhuận Cầm, hình ảnh hàng rào dây thép gai mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là hình ảnh hiện thực gắn với chiến tranh, những lớp rào cản ngăn cách hai miền đất nước trong những năm tháng đau thương. Hàng rào dây thép gai không chỉ chia cắt không gian địa lí mà còn chia cắt tình cảm con người, khiến “con sông gãy”, “nhịp cầu cũng gãy”, những cuộc gặp gỡ, đoàn tụ trở nên xa vời. Bên cạnh ý nghĩa hiện thực, hình ảnh này còn tượng trưng cho mọi thế lực ngăn cản khát vọng hòa bình, thống nhất của dân tộc. Vì thế, hành động “cắt dây thép gai” của người chiến sĩ mang ý nghĩa lớn lao: phá bỏ sự chia cắt, mở đường cho tự do, hòa hợp và đoàn tụ. Mỗi hàng rào bị cắt đứt là một bước tiến gần hơn đến ngày đất nước liền một dải, sự sống hồi sinh khi “cỏ lại hát”, “nhựa lại về”, “con sông đứt khúc bây giờ lại chảy”. Qua hình ảnh hàng rào dây thép gai, tác giả đã ca ngợi tinh thần chiến đấu quả cảm của người lính và thể hiện khát vọng cháy bỏng về một đất nước hòa bình, thống nhất.

câu 2 Trong cuộc sống, trách nhiệm là một trong những phẩm chất quan trọng làm nên giá trị của mỗi con người. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước – lối sống có trách nhiệm càng trở nên cần thiết và có ý nghĩa sâu sắc.

Trách nhiệm là ý thức thực hiện tốt những bổn phận, nghĩa vụ của bản thân đối với chính mình, gia đình, nhà trường và xã hội. Người sống có trách nhiệm luôn suy nghĩ trước khi hành động, dám nhận và hoàn thành công việc được giao, không đùn đẩy hay trốn tránh nhiệm vụ. Đó cũng là thái độ sống tích cực, biết quan tâm đến lợi ích chung và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng.

Lối sống có trách nhiệm là điều vô cùng cần thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trước hết, trách nhiệm giúp mỗi người hoàn thiện bản thân. Khi có trách nhiệm với việc học tập, rèn luyện, người trẻ sẽ biết đặt mục tiêu, nỗ lực phấn đấu và không ngừng phát triển năng lực của mình. Từ đó, họ có thể tạo dựng tương lai tốt đẹp và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Không chỉ vậy, sống có trách nhiệm còn góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc và xã hội văn minh. Một người con có trách nhiệm sẽ biết yêu thương, kính trọng cha mẹ; một học sinh có trách nhiệm sẽ nghiêm túc trong học tập, chấp hành nội quy trường lớp; một công dân có trách nhiệm sẽ tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức trách nhiệm, xã hội sẽ phát triển ổn định và bền vững hơn.

Trong thời đại công nghệ số, lối sống có trách nhiệm càng trở nên quan trọng. Mạng xã hội mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ. Người trẻ cần có trách nhiệm với những thông tin mình chia sẻ, không phát tán tin giả, không sử dụng lời lẽ xúc phạm người khác và biết ứng xử văn minh trên không gian mạng. Đồng thời, cần có trách nhiệm với sức khỏe, thời gian và tương lai của bản thân, tránh sa đà vào những thú vui vô bổ.

Thực tế cho thấy có rất nhiều bạn trẻ sống có trách nhiệm, luôn cố gắng học tập, tham gia các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ cộng đồng và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thờ ơ, ích kỉ, thiếu ý thức học tập, ngại lao động, thiếu trách nhiệm với bản thân và xã hội. Những biểu hiện đó không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của chính họ mà còn tác động tiêu cực đến cộng đồng.

Để rèn luyện lối sống có trách nhiệm, mỗi người trẻ cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: tự giác học tập, giữ lời hứa, biết nhận lỗi khi mắc sai lầm, giúp đỡ mọi người xung quanh và không ngừng hoàn thiện bản thân. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo điều kiện để thanh thiếu niên được học tập, trải nghiệm và phát huy tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống.

Là học sinh, em nhận thức rằng sống có trách nhiệm chính là nền tảng để trưởng thành và thành công. Em sẽ cố gắng học tập tốt, sống trung thực, biết yêu thương và chia sẻ với mọi người, đồng thời có ý thức đóng góp cho cộng đồng bằng những hành động thiết thực.

Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là phẩm chất không thể thiếu đối với thế hệ trẻ hiện nay. Đây không chỉ là chìa khóa giúp mỗi người hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hội tiến bộ và đất nước ngày càng phát triển.

Câu 1 Trong bài thơ Người cắt dây thép gai của Hoàng Nhuận Cầm, hình ảnh hàng rào dây thép gai mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là hình ảnh hiện thực gắn với chiến tranh, những lớp rào cản ngăn cách hai miền đất nước trong những năm tháng đau thương. Hàng rào dây thép gai không chỉ chia cắt không gian địa lí mà còn chia cắt tình cảm con người, khiến “con sông gãy”, “nhịp cầu cũng gãy”, những cuộc gặp gỡ, đoàn tụ trở nên xa vời. Bên cạnh ý nghĩa hiện thực, hình ảnh này còn tượng trưng cho mọi thế lực ngăn cản khát vọng hòa bình, thống nhất của dân tộc. Vì thế, hành động “cắt dây thép gai” của người chiến sĩ mang ý nghĩa lớn lao: phá bỏ sự chia cắt, mở đường cho tự do, hòa hợp và đoàn tụ. Mỗi hàng rào bị cắt đứt là một bước tiến gần hơn đến ngày đất nước liền một dải, sự sống hồi sinh khi “cỏ lại hát”, “nhựa lại về”, “con sông đứt khúc bây giờ lại chảy”. Qua hình ảnh hàng rào dây thép gai, tác giả đã ca ngợi tinh thần chiến đấu quả cảm của người lính và thể hiện khát vọng cháy bỏng về một đất nước hòa bình, thống nhất.

câu 2 Trong cuộc sống, trách nhiệm là một trong những phẩm chất quan trọng làm nên giá trị của mỗi con người. Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước – lối sống có trách nhiệm càng trở nên cần thiết và có ý nghĩa sâu sắc.

Trách nhiệm là ý thức thực hiện tốt những bổn phận, nghĩa vụ của bản thân đối với chính mình, gia đình, nhà trường và xã hội. Người sống có trách nhiệm luôn suy nghĩ trước khi hành động, dám nhận và hoàn thành công việc được giao, không đùn đẩy hay trốn tránh nhiệm vụ. Đó cũng là thái độ sống tích cực, biết quan tâm đến lợi ích chung và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng.

Lối sống có trách nhiệm là điều vô cùng cần thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trước hết, trách nhiệm giúp mỗi người hoàn thiện bản thân. Khi có trách nhiệm với việc học tập, rèn luyện, người trẻ sẽ biết đặt mục tiêu, nỗ lực phấn đấu và không ngừng phát triển năng lực của mình. Từ đó, họ có thể tạo dựng tương lai tốt đẹp và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Không chỉ vậy, sống có trách nhiệm còn góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc và xã hội văn minh. Một người con có trách nhiệm sẽ biết yêu thương, kính trọng cha mẹ; một học sinh có trách nhiệm sẽ nghiêm túc trong học tập, chấp hành nội quy trường lớp; một công dân có trách nhiệm sẽ tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức trách nhiệm, xã hội sẽ phát triển ổn định và bền vững hơn.

Trong thời đại công nghệ số, lối sống có trách nhiệm càng trở nên quan trọng. Mạng xã hội mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ. Người trẻ cần có trách nhiệm với những thông tin mình chia sẻ, không phát tán tin giả, không sử dụng lời lẽ xúc phạm người khác và biết ứng xử văn minh trên không gian mạng. Đồng thời, cần có trách nhiệm với sức khỏe, thời gian và tương lai của bản thân, tránh sa đà vào những thú vui vô bổ.

Thực tế cho thấy có rất nhiều bạn trẻ sống có trách nhiệm, luôn cố gắng học tập, tham gia các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ cộng đồng và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thờ ơ, ích kỉ, thiếu ý thức học tập, ngại lao động, thiếu trách nhiệm với bản thân và xã hội. Những biểu hiện đó không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của chính họ mà còn tác động tiêu cực đến cộng đồng.

Để rèn luyện lối sống có trách nhiệm, mỗi người trẻ cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: tự giác học tập, giữ lời hứa, biết nhận lỗi khi mắc sai lầm, giúp đỡ mọi người xung quanh và không ngừng hoàn thiện bản thân. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo điều kiện để thanh thiếu niên được học tập, trải nghiệm và phát huy tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống.

Là học sinh, em nhận thức rằng sống có trách nhiệm chính là nền tảng để trưởng thành và thành công. Em sẽ cố gắng học tập tốt, sống trung thực, biết yêu thương và chia sẻ với mọi người, đồng thời có ý thức đóng góp cho cộng đồng bằng những hành động thiết thực.

Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là phẩm chất không thể thiếu đối với thế hệ trẻ hiện nay. Đây không chỉ là chìa khóa giúp mỗi người hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hội tiến bộ và đất nước ngày càng phát triển.

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản là biểu cảm (trữ tình).

Câu 2 Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người chiến sĩ cách mạng trực tiếp tham gia cắt hàng rào dây thép gai ở chiến trường, đồng thời là tiếng lòng của tác giả.

câu 3

• Văn bản được viết theo thể thơ tự do.
• Bài thơ gồm hai phần (I và II), tương ứng với hai chặng cảm xúc và hành động của nhân vật trữ tình.
• Câu thơ dài ngắn linh hoạt, giàu nhạc điệu.
• Sử dụng nhiều hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng như: dây thép gai, cánh cò, nhịp cầu, con sông, hàng rào…, góp phần thể hiện chủ đề thống nhất đất nước.

câu 4 Mạch cảm xúc đi từ đau thương, xót xa → quyết tâm hành động → niềm tin và hân hoan trước ngày đất nước liền một dải.

câu 5 Thông điệp ý nghĩa nhất đối với em là: Mỗi người cần biết trân trọng hòa bình, độc lập và sự thống nhất của đất nước, bởi đó là thành quả được đánh đổi bằng biết bao hi sinh của các thế hệ đi trước.

Bài thơ giúp em hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay không tự nhiên mà có. Vì vậy, thế hệ trẻ cần sống có trách nhiệm, cố gắng học tập và rèn luyện để góp phần xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước ngày càng phát triển.

Văn học sau năm 1975 có nhiều đổi mới trong cách nhìn nhận con người và cuộc sống. Nếu Bảo Ninh trong đoạn trích “Mây trắng còn bay” hướng ngòi bút vào những mất mát, hi sinh thầm lặng của con người sau chiến tranh thì Nguyễn Khải trong “Một người Hà Nội” lại khám phá vẻ đẹp văn hóa, bản lĩnh của con người trong đời sống thường nhật. Hai đoạn trích tuy khác nhau về đề tài nhưng đều thể hiện những giá trị nhân văn sâu sắc và những suy tư của nhà văn về con người Việt Nam.

Trước hết, cả hai đoạn trích đều khắc họa vẻ đẹp của những con người bình dị. Trong “Mây trắng còn bay”, hình ảnh bà cụ già hiện lên thật xúc động. Sau gần ba mươi năm, bà mới có dịp đi đến nơi người con trai đã hi sinh. Nỗi nhớ thương và tình mẫu tử thiêng liêng khiến bà mang theo ảnh con, hoa quả, hương khói để lập một bàn thờ nhỏ ngay trên máy bay. Hành động ấy tưởng như khác thường nhưng lại chứa đựng tình cảm sâu nặng của một người mẹ dành cho đứa con đã khuất. Còn trong “Một người Hà Nội”, cô Hiền là người phụ nữ Hà Nội bình thường nhưng có cốt cách và bản lĩnh đáng quý. Cô chủ động lựa chọn hạnh phúc của mình, biết lo toan cho gia đình và luôn chú trọng giáo dục con cái về lòng tự trọng, cách ứng xử văn minh. Qua hai nhân vật, các tác giả đều khẳng định vẻ đẹp của con người Việt Nam được thể hiện từ những điều giản dị nhất trong cuộc sống.

Tuy nhiên, mỗi đoạn trích lại tập trung làm nổi bật những phương diện khác nhau của vẻ đẹp con người. Trong “Mây trắng còn bay”, Bảo Ninh ca ngợi sự hi sinh và tình yêu thương vô bờ bến của người mẹ. Bà cụ là hiện thân của những người mẹ Việt Nam đã mất con trong chiến tranh. Nỗi đau ấy không phai mờ theo năm tháng mà vẫn âm ỉ, sâu nặng. Chi tiết khói hương lan tỏa giữa bầu trời cao rộng tạo nên một hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng, gợi nhắc về sự tri ân đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Ngược lại, ở “Một người Hà Nội”, Nguyễn Khải tập trung khắc họa vẻ đẹp của văn hóa Hà Nội thông qua nhân vật cô Hiền. Đó là sự thông minh, thực tế, tự chủ và ý thức giữ gìn những giá trị truyền thống. Câu nói “Tao chỉ dạy chúng nó biết tự trọng, biết xấu hổ” thể hiện quan niệm giáo dục sâu sắc, coi trọng nhân cách hơn mọi chuẩn mực hình thức.

Về nghệ thuật, cả hai tác giả đều xây dựng thành công nhân vật qua những chi tiết giàu sức gợi. Bảo Ninh sử dụng tình huống truyện độc đáo trên chuyến bay để làm nổi bật nỗi đau chiến tranh còn kéo dài trong tâm hồn con người. Giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình khiến câu chuyện trở nên xúc động. Hình ảnh khói nhang tỏa hương giữa bầu trời tạo nên dư âm sâu lắng trong lòng người đọc. Trong khi đó, Nguyễn Khải lựa chọn lối kể chuyện tự nhiên qua lời của nhân vật “tôi”, kết hợp giữa kể, tả và đối thoại. Nhân vật cô Hiền hiện lên sinh động qua những lời nói thẳng thắn, sắc sảo, thể hiện rõ cá tính và bản lĩnh.

Hai đoạn trích đều mang giá trị nhân văn sâu sắc. Nếu “Mây trắng còn bay” nhắc nhở mỗi người về sự biết ơn đối với những hi sinh mất mát của thế hệ đi trước thì “Một người Hà Nội” khẳng định vai trò của những giá trị văn hóa truyền thống trong việc hình thành nhân cách con người. Cả hai tác phẩm đều góp phần làm phong phú diện mạo văn học Việt Nam thời kì đổi mới, đồng thời để lại trong lòng người đọc những suy ngẫm đẹp đẽ về con người và cuộc sống.

Tóm lại, bằng những cách tiếp cận khác nhau, Bảo Ninh và Nguyễn Khải đã phát hiện và ngợi ca những vẻ đẹp bền vững của con người Việt Nam. Một bên là tình mẫu tử thiêng liêng được thử thách qua chiến tranh, một bên là bản lĩnh văn hóa được gìn giữ qua những biến động của thời cuộc. Chính điều đó làm nên sức sống lâu bền cho hai tác phẩm trong lòng người đọc.