Câu 1.

Trong cuộc sống, việc trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình mỗi ngày là điều vô cùng cần thiết đối với mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ. Trở thành phiên bản tốt hơn không có nghĩa là phải hoàn hảo hay vượt trội hơn người khác, mà là biết khắc phục những hạn chế của bản thân, phát huy điểm mạnh và không ngừng tiến bộ. Cuộc sống luôn vận động và phát triển, nếu con người hài lòng với hiện tại, ngại thay đổi thì sẽ dễ bị tụt lại phía sau. Ngược lại, khi biết học hỏi, rèn luyện từng ngày từ những việc nhỏ nhất, chúng ta sẽ từng bước hoàn thiện nhân cách, nâng cao tri thức và năng lực của bản thân. Hơn nữa, quá trình tự hoàn thiện còn giúp mỗi người sống có trách nhiệm hơn với gia đình, cộng đồng và xã hội. Tuy nhiên, để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình, cần xác định mục tiêu đúng đắn, kiên trì nỗ lực và không nản lòng trước thất bại. Mỗi ngày tiến bộ một chút, mỗi ngày sống tích cực hơn hôm qua chính là cách để con người tạo dựng giá trị bền vững cho bản thân và góp phần làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 2.

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, hình ảnh người phụ nữ luôn là nguồn cảm hứng lớn đối với các nhà văn. Nếu Nam Cao trong truyện ngắn “Dì Hảo” khắc họa số phận đau khổ, bế tắc của người phụ nữ nông thôn trước Cách mạng tháng Tám thì Nguyễn Khải trong “Mùa lạc” lại thể hiện vẻ đẹp và khát vọng vươn lên của con người trong cuộc sống mới. Qua hai đoạn trích, người đọc không chỉ cảm nhận được những nét tương đồng trong cách nhìn về con người mà còn thấy được sự khác biệt trong cảm hứng và tư tưởng nghệ thuật của hai nhà văn.

Trước hết, cả hai đoạn trích đều tập trung khắc họa cuộc đời nhiều bất hạnh của người phụ nữ. Dì Hảo là người vợ hiền lành, chăm chỉ, chấp nhận hi sinh để nuôi người chồng lười biếng, nghiện rượu. Khi sinh con, đứa trẻ chết còn bản thân dì bị tê liệt, mất khả năng lao động. Từ đó, dì trở thành gánh nặng trong mắt chồng và bị bỏ rơi trong đau khổ. Tương tự, chị Đào trong “Mùa lạc” cũng trải qua nhiều mất mát: chồng cờ bạc rồi qua đời, con nhỏ chết sớm, bản thân phải sống cuộc đời phiêu bạt, bươn chải khắp nơi để kiếm sống. Qua đó, cả Nam Cao và Nguyễn Khải đều bày tỏ sự cảm thông sâu sắc đối với những số phận bất hạnh, đồng thời trân trọng phẩm chất chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt Nam.

Tuy nhiên, điểm khác biệt nổi bật giữa hai đoạn trích nằm ở cách nhìn nhận về số phận và tương lai của con người. Trong “Dì Hảo”, Nam Cao tập trung phản ánh bi kịch của người phụ nữ trong xã hội cũ. Dì Hảo hiện lên với sự cam chịu đến nhẫn nhục. Bị chồng coi thường, bị cuộc đời vùi dập, dì vẫn không oán trách. Tiếng khóc của dì được nhà văn miêu tả đầy ám ảnh: “Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ”. Đó là tiếng khóc của một kiếp người bất hạnh, là nỗi đau không lối thoát của người phụ nữ dưới chế độ thực dân phong kiến. Qua nhân vật, Nam Cao tố cáo xã hội bất công đã đẩy con người vào cảnh khốn cùng và tước đoạt quyền được sống hạnh phúc của họ.

Ngược lại, trong “Mùa lạc”, Nguyễn Khải không dừng lại ở việc phản ánh đau khổ mà hướng đến sự hồi sinh và niềm tin vào cuộc sống. Chị Đào cũng từng mất mát, cô đơn và tuyệt vọng, nhưng khi đến nông trường Hồng Cúm, chị đã tìm thấy ý nghĩa mới của cuộc đời. Những con người lao động chân thành cùng môi trường sống mới đã giúp chị nhận ra giá trị của bản thân và khơi dậy khát vọng hạnh phúc. Triết lí: “Sự sống nảy sinh từ cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hi sinh, gian khổ” thể hiện niềm tin của nhà văn vào khả năng đổi thay số phận con người trong xã hội mới. Nếu nhân vật của Nam Cao bị cuộc đời dồn vào ngõ cụt thì nhân vật của Nguyễn Khải lại tìm thấy con đường đi tới tương lai.

Sự khác biệt ấy xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử và cảm hứng sáng tác của hai nhà văn. Nam Cao viết trước Cách mạng tháng Tám nên hiện thực xã hội hiện lên đầy tối tăm, bế tắc. Nguyễn Khải sáng tác sau Cách mạng, khi đất nước đang xây dựng cuộc sống mới, vì vậy tác phẩm thấm đượm tinh thần lạc quan và niềm tin vào con người. Bên cạnh đó, nghệ thuật xây dựng nhân vật ở cả hai đoạn trích đều đặc sắc với lối kể chuyện tự nhiên, khả năng phân tích tâm lí tinh tế và ngôn ngữ giàu sức biểu cảm.

Tóm lại, hai đoạn trích đều thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của các nhà văn đối với người phụ nữ Việt Nam. Nếu Nam Cao khiến người đọc xót xa trước số phận đau khổ của Dì Hảo thì Nguyễn Khải lại gieo vào lòng người niềm tin về sức mạnh vượt lên nghịch cảnh của chị Đào. Chính điều đó đã góp phần làm nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật đặc sắc của hai tác phẩm.

Câu 1.
Mục đích nghị luận của văn bản là: khẳng định ý nghĩa của việc bắt đầu từ những việc nhỏ, làm tốt từng chi tiết để hiện thực hóa những mục tiêu lớn và đóng góp cho xã hội.

Câu 2.
Theo văn bản, điều khiến Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới là: sự tập trung đến mức ám ảnh vào từng chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp độ kỹ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra.

Câu 3.
Nhan đề “Bắt đầu từ việc nhỏ” có mối quan hệ chặt chẽ với nội dung văn bản:

• Nhan đề nêu lên tư tưởng, thông điệp cốt lõi của văn bản.
• Nội dung văn bản chứng minh rằng để thực hiện những ước mơ, hoài bão lớn lao, con người phải bắt đầu từ những việc nhỏ, chú ý đến từng chi tiết và làm mọi việc một cách đúng đắn.
• Đồng thời, văn bản khẳng định mỗi cá nhân có thể đóng góp cho xã hội bằng sự chỉn chu trong những việc hằng ngày và không ngừng hoàn thiện bản thân.

=> Nhan đề vừa ngắn gọn vừa khái quát được toàn bộ nội dung và ý nghĩa của văn bản.

Câu 4.
Tác dụng của ngôn ngữ biểu cảm trong đoạn (2) và (3):

• Làm cho lời văn trở nên sinh động, giàu sức thuyết phục.
• Thể hiện niềm tin và sự khích lệ của tác giả đối với mỗi cá nhân trong việc hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội.
• Tác động đến cảm xúc người đọc, giúp người đọc nhận thức rõ hơn về ý nghĩa của những việc làm nhỏ bé nhưng thiết thực trong cuộc sống.

Câu 5.
Theo em, hai quan điểm trên không mâu thuẫn với nhau.

• Trong Dế Mèn phiêu lưu kí, Tô Hoài bày tỏ khát vọng của tuổi trẻ muốn được sống có lý tưởng, được cống hiến, khám phá và khẳng định giá trị bản thân, không chấp nhận cuộc sống tẻ nhạt, thụ động.
• Còn Đỗ Thành Long khẳng định mỗi người có thể đóng góp cho xã hội bằng cách tự đặt mình trong khuôn khổ chung, sống có trách nhiệm và làm tốt những việc nhỏ hằng ngày.

Hai quan điểm thực chất bổ sung cho nhau. Tuổi trẻ cần có ước mơ, hoài bão lớn và khát vọng cống hiến, nhưng để biến những khát vọng ấy thành hiện thực, mỗi người phải biết tuân thủ những chuẩn mực chung, rèn luyện bản thân và bắt đầu từ những việc nhỏ. Khát vọng lớn lao và hành động thiết thực chính là hai yếu tố cần thiết để tạo nên giá trị của mỗi con người đối với xã hội.

=> Vì vậy, hai quan điểm tuy khác nhau về cách diễn đạt nhưng đều hướng tới mục đích chung là khẳng định trách nhiệm và vai trò tích cực của mỗi cá nhân trong cuộc sống.