Câu 1.

Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.

Một hình ảnh mang tính biểu tượng cho cuộc sống làng biển:

“những cánh buồm quê” (biểu tượng cho lao động, ước mơ và cuộc mưu sinh của người dân làng chài).

Câu 3.

Hình ảnh “mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển” thể hiện nỗi vất vả, lo âu và sự hi sinh thầm lặng của người mẹ nơi làng biển. “Đợi biển” không chỉ là chờ người thân trở về mà còn là nỗi thấp thỏm trước những bất trắc của biển cả. Qua đó, tác giả bộc lộ tình cảm yêu thương, xót xa và trân trọng đối với người mẹ, đồng thời làm nổi bật sự khắc nghiệt của cuộc sống làng chài.

Câu 4.

Hình ảnh “Làng là mảnh lưới trăm năm” gợi lên cuộc sống gắn bó bền chặt của người dân với nghề biển và truyền thống lâu đời. “Mảnh lưới” không chỉ là công cụ lao động mà còn tượng trưng cho sự kết nối cộng đồng, sự kế thừa qua nhiều thế hệ. Qua đó cho thấy làng biển là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, truyền thống bền vững.

Câu 5.

Lao động bền bỉ, nhẫn nại có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tạo nên giá trị sống của con người. Nhờ sự kiên trì, con người có thể vượt qua khó khăn, thử thách để đạt được mục tiêu. Trong cuộc sống hiện đại, không có thành công nào đến dễ dàng nếu thiếu đi sự cố gắng lâu dài. Lao động chăm chỉ cũng giúp mỗi người rèn luyện ý chí, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm. Đồng thời, nó còn góp phần tạo ra của cải, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân và xã hội. Vì vậy, mỗi người cần trân trọng và rèn luyện đức tính này để khẳng định giá trị của mình.

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Môi trường không chỉ là không gian sống mà còn là nguồn cung cấp tài nguyên, duy trì sự sống của con người và muôn loài. Tuy nhiên, trước tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm và khai thác quá mức, môi trường đang bị tổn hại nghiêm trọng. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống mà còn gây ra những tổn thương về tinh thần, như hiện tượng “tiếc thương sinh thái” đã đề cập. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường mang ý nghĩa sống còn. Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, giảm rác thải nhựa, trồng cây xanh. Bên cạnh đó, các tổ chức và nhà nước cần có chính sách phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế và môi trường. Bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn xã hội, vì một tương lai xanh – sạch – đẹp cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Câu 2

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn với lối sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn khí tiết. Điều đó được thể hiện rõ qua bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu của Nguyễn Khuyến. Dù có những điểm tương đồng, mỗi tác phẩm vẫn mang nét riêng trong cách khắc họa hình tượng này.

Trước hết, ở bài “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã dựng lên hình ảnh một ẩn sĩ sống ung dung, tự tại giữa thiên nhiên. Với những vật dụng giản dị như “một mai, một cuốc, một cần câu”, nhà thơ cho thấy cuộc sống lao động bình dị mà thanh thản. Quan niệm sống “ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / người khôn, người đến chốn lao xao” thể hiện thái độ chủ động rời xa danh lợi, chọn cuộc sống ẩn dật để giữ gìn nhân cách. Thiên nhiên trong bài thơ cũng rất gần gũi, gắn bó với đời sống: măng trúc, giá đỗ, ao sen… Tất cả tạo nên một không gian thanh bình, nơi con người hòa mình với tự nhiên. Qua đó, hình tượng ẩn sĩ hiện lên như một người trí tuệ, bản lĩnh, biết coi thường phú quý và tìm thấy niềm vui trong sự giản dị.

Trong khi đó, bài thơ của Nguyễn Khuyến lại khắc họa hình ảnh ẩn sĩ với tâm trạng tinh tế, sâu lắng hơn. Bức tranh mùa thu hiện lên với vẻ đẹp thanh sơ: trời cao, nước biếc, trăng sáng, gió nhẹ… Thiên nhiên mang màu sắc trầm lặng, gợi cảm giác cô tịch. Trong không gian ấy, con người xuất hiện với tâm trạng suy tư: “Nhân hứng cũng vừa toan cất bút / Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”. Câu thơ thể hiện ý thức tự nhìn nhận bản thân, sự khiêm nhường và nỗi niềm trăn trở của một nhà nho trước thời cuộc. Nếu như Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện sự dứt khoát, an nhiên thì Nguyễn Khuyến lại mang nét u hoài, day dứt, dù cũng chọn lối sống ẩn dật.

Nhìn chung, cả hai bài thơ đều gặp nhau ở lí tưởng sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên và xa lánh danh lợi. Hình tượng người ẩn sĩ đều là những con người có nhân cách cao đẹp, biết giữ gìn phẩm giá trước những biến động của xã hội. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở sắc thái cảm xúc: Nguyễn Bỉnh Khiêm thiên về sự ung dung, tự tại; còn Nguyễn Khuyến lại nghiêng về sự trầm lắng, suy tư.

Qua hai tác phẩm, người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn hiểu sâu sắc hơn về nhân cách của người xưa. Hình tượng người ẩn sĩ vì thế trở thành biểu tượng cho lối sống thanh cao, đáng trân trọng trong mọi thời đại.

Câu 1.
Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” là trạng thái cảm xúc đau buồn, mất mát của con người trước sự suy thoái, biến mất của môi trường tự nhiên (do biến đổi khí hậu), giống như nỗi đau khi mất đi người thân.

Câu 2.
Bài viết trình bày theo trình tự:
Nêu vấn đề (biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến đời sống tinh thần)
Giải thích khái niệm “tiếc thương sinh thái”
Đưa ví dụ, dẫn chứng thực tế
Mở rộng, cập nhật tình hình và số liệu khảo sát.

Câu 3.
Tác giả sử dụng các bằng chứng:Nghiên cứu của hai nhà khoa học Cunsolo và EllisVí dụ thực tế (người Inuit, người bản địa ở Amazon)Số liệu khảo sát (tỉ lệ % người trẻ lo lắng về biến đổi khí hậu).

Câu 4.
Cách tiếp cận của tác giả là khoa học, khách quan nhưng giàu tính nhân văn: kết hợp giữa lí thuyết, dẫn chứng thực tế và số liệu để làm rõ tác động tâm lí của biến đổi khí hậu, giúp người đọc dễ hiểu và thuyết phục.

Câu 5.
Thông điệp: Biến đổi khí hậu không chỉ gây tổn hại môi trường mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần con người; vì vậy cần nâng cao ý thức và hành động để bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực.