Sự mạch lạc trong văn bản “hiền tài là nguyên khí của quốc gia” là phương tiện giúp cho văn bản có phần nội dung, chủ đề rõ ràng ,mạch lạc về vai trò sống còn của người tài đức đối với sự hưng thịnh của một đất nước. Còn sự liên kết đã gắn kết các yếu tốt ngôn ngữ, bố cục trong văn bản đảm bảo thông tin nội dung ý nghĩa văn bản không bị rời rạc giúp tác giả truyền đạt thông điệp khẳng định vai trò quan trọng của người hiền tài đối với sự tồn vong và hưng thịnh của đất nước, coi họ là "khí chất" cốt lõi, là nguồn lực không thể thiếu để đất nước phát triển.

a, Về hình thức, đoạn văn bắt đầu bằng chữ cái viết hoa, thụt đầu hàng, là sự gắn kết của các câu văn và kết thúc bằng dấu ngắt câu.

   Về nội dung, đoạn văn đã diễn đạt một ý hoàn chỉnh: quan niệm về người nghệ sĩ.

b, Mạch lạc về nội dung giữa các câu trong đoạn văn:

+ Câu 1: khẳng định bản chất nghệ thuật của con người

+ Câu 2: chỉ ra những tác động đến bản chất nghệ thuật ấy

+ Câu 3: chỉ ra tinh thần không khuất phục những tác động trên

+ Câu 4: khẳng định đó là nghệ sĩ

- Mỗi câu văn đều phải dựa vào câu văn trước đó làm tiền đề để nêu ý nghĩa.

c, Dấu hiệu cho thấy mạch lạc giữa đoạn văn này và các đoạn văn khác của văn bản “Yêu và đồng cảm” là có từ nối: “Nói cách khác”. Điều này cho thấy đoạn văn trước đó tác giả đã đề cập đến nội dung về người nghệ sĩ.

d, Trong đoạn văn, từ ngữ “người”, “đồng cảm”, “chỉ” được lặp lại nhiều lần. Việc lặp như vậy nhằm tạo ra mạch liên kết trong văn bản, giúp các câu trong đoạn văn cùng thống nhất một chủ đề.

a, Đoạn văn sự dụng phép lặp nhưng không đem lại hiệu quả là do sự liên kết ngôn từ giữa các câu lủng củng, khiến cho nội dung câu chưa được mạch lạc rõ ràng

b, Trong 4 câu văn trên các câu lại mang 1 hàm ý khác nhau tuy vẫn cùng 1 chủ đề nhưng lại khiến cho văn bản chưa được mạch lạc về nội dung cần truyền đạt

a. Dấu hiệu nổi bật giúp nhận ra lỗi về mạch lạc là lỗi dùng từ liên kết: mặc dù ... nên

b. Các lỗi liên kết trong đoạn văn

- Về nội dung

+ câu 1: đề cập việc con người sử dụng điện thoại thay sách

+ câu 2: con người vứt bỏ thói quen đọc sách

+ câu 3: nó khó giúp con người tìm được yên tĩnh trong tâm hồn

=> Các câu không có mối quan hệ triển khai, bổ sung ý nghĩa cho nhau

- Về phép liên kết

+ Sử dụng từ nối không phù hợp: mặc dù ... nên

+ Sử dụng phép thế không phù hợp: Từ “nó” ở câu thứ 3 là điện thoại, nhưng lại được đặt sau câu 2 nói về sách sẽ khiến bạn đọc hiểu “nó” thay cho “sách” dẫn đến hiểu sai ý văn bản.

c. Cách sửa

Bởi vì không thấy được lợi ích của sách trong việc bồi dưỡng tâm hồn, phát huy trí tưởng tượng và rèn luyện cách suy nghĩ nên không ít người hầu như đã vứt bỏ thói quen đọc sách. Thay vì cầm một cuốn sách để đọc, nhiều người bây giờ chỉ biết lăm lăm trong tay một chiếc điện thoại thông minh. Nó tuy rất tiện lợi trong việc đáp ứng nhu cầu của con người trong cuộc sống hiện đại, nhưng lại khó giúp ta tìm được sự yên tĩnh, lắng sâu trong tâm hồn”.