Câu 1

Di tích lịch sử không chỉ là những công trình vô tri mà còn là "cuốn sử ký" sống động, lưu giữ linh hồn và bản sắc của một dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, việc bảo tồn các di tích này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bảo tồn không đơn thuần là giữ gìn những viên gạch, mái ngói cổ xưa, mà là bảo vệ sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu về nguồn cội và lòng tự hào dân tộc. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay đáng báo động khi nhiều di tích bị xâm hại bởi sự thiếu ý thức của khách tham quan (viết vẽ bậy, xả rác) hoặc bị "bức tử" bởi các dự án trùng tu sai cách làm mất đi vẻ nguyên bản. Để bảo tồn bền vững, chúng ta cần sự phối hợp giữa Nhà nước và người dân: từ việc nâng cao chế tài xử phạt đến giáo dục ý thức từ trong trường học. Mỗi cá nhân cần nhận thức rằng: mất đi di tích là mất đi một phần ký ức của tổ tiên. Một dân tộc biết trân trọng những giá trị xưa cũ mới có thể đứng vững và vươn xa trong tương lai. Đừng để những di sản quý báu chỉ còn là "phế tích" trong những trang sách cũ.

Câu 2

Nguyễn Trọng Tạo là một nghệ sĩ đa tài với tâm hồn giàu chất thơ và nhạc. Bài thơ "Đồng dao cho người lớn" (1992) là một trong những tác phẩm độc đáo nhất của ông, nơi tác giả sử dụng hình thức dân gian để chuyển tải những suy ngẫm triết lý sâu sắc về nhân sinh, về sự hữu hạn của đời người và những nghịch lý của cuộc sống đương đại.

Ngay từ tiêu đề, tác giả đã tạo ra một sự đối lập thú vị: "Đồng dao" (vốn dành cho trẻ con) lại viết cho "người lớn". Bài thơ sử dụng thể thơ lục bát biến thể, nhịp điệu dồn dập với điệp từ "có" và "mà" lặp đi lặp lại. Cách ngắt nhịp và lối liệt kê đặc trưng của đồng dao tạo nên một dòng chảy cảm xúc liên tục, vừa thực vừa hư, vừa bảng lảng vừa quyết liệt. Khổ thơ đầu tiên mở ra những trạng thái đối lập đầy ám ảnh có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi có con người sống mà như qua đời. Đó là nghịch lý giữa thực tại và tâm tưởng. Có những giá trị đã mất đi nhưng vẫn sống mãi trong ký ức, và ngược lại, có những tồn tại vật chất nhưng tâm hồn đã héo úa. Tác giả tiếp tục liệt kê những sự tréo ngoe: câu trả lời thành câu hỏi, kẻ ngoại tình ngỡ tiệc cưới, có đất trời mà không nhà cửa. Những hình ảnh này phản ánh sự phức tạp, đa đoan của cõi nhân gian, nơi ranh giới giữa hạnh phúc và khổ đau, cái thực và cái giả vô cùng mong manh. Dù cuộc đời đầy rẫy những nghịch lý và "nỗi buồn mênh mông", Nguyễn Trọng Tạo vẫn nhìn nhận thế giới bằng một thái độ bao dung và tinh thần lạc quan "mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ / mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió" Cấu trúc mà vẫn khẳng định sự vĩnh cửu của thiên nhiên và bản chất tốt đẹp của sự sống. Dù con người có đi qua bao dâu bể, thì dòng sông vẫn chảy, cỏ vẫn xanh và tâm hồn con người vẫn cần được tự do như gió. Khổ thơ cuối khép lại với cái nhìn chiêm nghiệm về thời gian có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi Câu thơ mang đậm màu sắc triết học phương Đông vô thường. Đời người ngắn ngủi như một cái chớp mắt, nhưng trong cái ngắn ngủi ấy lại chứa đựng cả nghìn năm lịch sử, văn hóa và những cung bậc cảm xúc hỉ - nộ - ái - ố.

1 Phần Đọc Hiểu

Câu 1

Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin (cụ thể là bài viết giới thiệu về một danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử theo hình thức tổng hợp các sự thật

Câu 2

Đối tượng thông tin chính là Vạn Lý Trường Thành (Trung Quốc) tập trung vào các khía cạnh lịch sử hình thành, quy mô, quá trình xây dựng, tình trạng bảo tồn và những đặc điểm độc đáo về kiến trúc, vật liệu.

Câu 3

Loại dữ liệu: Phần lớn là dữ liệu thứ cấp. Tác giả không trực tiếp đo đạc hay khai quật mà tổng hợp thông tin từ các nguồn khác như Travel China Guide, UNESCO, Daily Mail, hay tập thơ cổ Kinh Thi.

Ví dụ chứng minh: "Theo Travel China Guide, Vạn Lý Trường Thành đang 'biến mất dần theo năm tháng'" hoặc "Theo Daily mail, tổng chiều dài của Vạn Lý Trường Thành... là 21.196,18 km."

Câu 4

Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh (chú thích "Ảnh: Vạn Lý Trường Thành") và các con số thống kê (21.196,18 km, 2.300 năm, 30.000 du khách...).

Tác dụng:

Hình ảnh: Giúp người đọc dễ dàng hình dung vẻ đẹp hùng vĩ, thực tế của công trình, làm tăng tính sinh động và sức hấp dẫn cho bài viết.

Số liệu: Tăng tính xác thực, độ tin cậy và sự chính xác cho thông tin; giúp người đọc có cái nhìn khách quan về quy mô và giá trị lịch sử của di sản.

Câu 5

Văn bản gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc về Vạn Lý Trường Thành:

Sự khâm phục trí tuệ và sức lao động: Đây là minh chứng cho sự phi thường của con người thời cổ đại khi xây dựng được một công trình khổng lồ, kiên cố chỉ bằng sức người và những vật liệu thô sơ (như gạo nếp).

Giá trị lịch sử đau thương nhưng hào hùng: Công trình không chỉ là biểu tượng quân sự mà còn là nơi thấm đẫm mồ hôi, nước mắt của những tù nhân, binh lính.

Ý thức bảo tồn di sản: Chi tiết "1/3 công trình đã biến mất" là một lời cảnh báo về trách nhiệm của thế hệ hiện tại trong việc bảo vệ các giá trị văn hóa trước sự tàn phá của thời gian và tác động của con người.

Câu 1

Nhân vật lão Goriot là hình ảnh tiêu biểu cho tình phụ tử sâu nặng nhưng cũng đầy bi kịch. Lão Goriot là một người cha hết lòng yêu thương con. Suốt cuộc đời, ông đã hy sinh tất cả tiền bạc, danh dự và hạnh phúc của mình để mang lại cuộc sống sung túc cho hai cô con gái. Thế nhưng, chính tình yêu thương mù quáng ấy lại khiến ông trở nên bất hạnh. Khi các con đã đạt được cuộc sống giàu sang, chúng lại lạnh nhạt, vô tâm và bỏ rơi cha. Trong những giây phút cuối đời, lão Goriot vẫn khao khát được gặp các con dù trước đó ông từng đau đớn trách móc và nguyền rủa họ. Điều đó cho thấy tình yêu của người cha dành cho con là vô điều kiện và không bao giờ tắt. Hình ảnh lão Goriot chết trong cô đơn, nghèo khổ đã tạo nên một bi kịch đau xót, đồng thời tố cáo sự bạc bẽo của những con người sống trong xã hội thực dụng. Qua nhân vật này, tác giả không chỉ khắc họa vẻ đẹp thiêng liêng của tình cha con mà còn nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng, yêu thương và quan tâm đến cha mẹ khi họ còn sống.

Câu 2

Gia đình luôn được xem là nơi bắt đầu của yêu thương và là điểm tựa tinh thần quan trọng nhất của mỗi con người. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái đang dần xuất hiện và trở thành vấn đề khiến nhiều người phải suy ngẫm.

Sự xa cách giữa cha mẹ và con cái có thể hiểu là tình trạng các thành viên trong gia đình ít chia sẻ, ít quan tâm và thấu hiểu nhau. Dù sống chung trong một mái nhà, nhưng mỗi người lại như ở trong thế giới riêng của mình. Có những đứa con không còn trò chuyện với cha mẹ, không chia sẻ niềm vui hay khó khăn trong cuộc sống; ngược lại, nhiều bậc cha mẹ cũng ít dành thời gian lắng nghe, thấu hiểu con cái. Nguyên nhân của sự xa cách này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, nhịp sống hiện đại khiến con người trở nên bận rộn hơn. Cha mẹ phải lao động, làm việc nhiều để lo cho cuộc sống gia đình, vì thế thời gian dành cho con cái ngày càng ít đi. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội cũng khiến con cái dễ chìm đắm vào thế giới ảo, ít giao tiếp trực tiếp với gia đình. Ngoài ra, sự khác biệt về suy nghĩ, quan điểm giữa các thế hệ cũng khiến việc thấu hiểu nhau trở nên khó khăn. Khi cha mẹ quá nghiêm khắc hoặc áp đặt, còn con cái lại muốn tự do và khẳng định bản thân, mâu thuẫn và khoảng cách rất dễ hình thành. Sự xa cách giữa cha mẹ và con cái để lại nhiều hậu quả đáng lo ngại. Khi thiếu sự quan tâm và chia sẻ từ gia đình, con cái dễ cảm thấy cô đơn, thiếu định hướng và có thể sa vào những thói quen xấu. Ngược lại, cha mẹ cũng cảm thấy buồn bã, hụt hẫng khi con cái dần xa rời mình. Gia đình vì thế mất đi sự gắn kết vốn có. Là một minh chứng đầy đau xót: ông đã dành cả cuộc đời hy sinh cho con nhưng cuối cùng lại phải ra đi trong cô đơn vì sự thờ ơ của chính những người con mà mình yêu thương nhất. Để hạn chế sự xa cách trong gia đình, cả cha mẹ và con cái đều cần thay đổi. Cha mẹ nên dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe và tôn trọng suy nghĩ của con. Thay vì áp đặt, họ cần trở thành người bạn đồng hành để con có thể chia sẻ mọi điều trong cuộc sống. Về phía con cái, mỗi người cần biết trân trọng công lao và tình yêu thương của cha mẹ. Chỉ cần những hành động nhỏ như hỏi han, trò chuyện hay dành thời gian bên gia đình cũng đủ để làm ấm lại tình cảm. Gia đình chỉ thật sự hạnh phúc khi các thành viên biết yêu thương, thấu hiểu và gắn bó với nhau.

Tóm lại, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái là vấn đề đáng suy nghĩ trong xã hội hiện đại. Mỗi người cần ý thức giữ gìn và vun đắp tình cảm gia đình, bởi cha mẹ chính là những người yêu thương ta vô điều kiện. Khi còn có thể, hãy dành nhiều thời gian cho họ, để không phải hối tiếc khi tình yêu thương ấy đã trở thành quá khứ

Câu 1.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện giấu mình và gọi tên các nhân vật như: lão Goriot, Eugène, Bianchon…

Câu 2.

Đề tài của văn bản: tình phụ tử và bi kịch của người cha bị con cái phụ bạc trong xã hội.

Câu 3.

Lời nói của lão Goriot với Eugène gợi nhiều cảm xúc:

Thể hiện tình yêu thương sâu sắc, vô điều kiện của người cha dành cho con. Dù bị các con đối xử tệ bạc, ông vẫn luôn nghĩ đến họ và mong được gặp họ trước khi chết.

Đồng thời bộc lộ nỗi đau, sự cô đơn và tuyệt vọng của một người cha khi sắp qua đời mà không được nhìn thấy con mình.

Lời nói ấy cũng gửi gắm lời nhắc nhở về đạo hiếu, rằng con cái cần phải yêu thương, kính trọng và quan tâm cha mẹ khi họ còn sống.

Câu 4.

Lão Goriot khao khát được gặp các con ngay sau khi nguyền rủa, mắng chửi chúng vì:

Những lời nguyền rủa chỉ xuất phát từ nỗi đau và sự uất ức tột cùng khi bị các con bỏ rơi.

Nhưng tình cha con là bản năng thiêng liêng, dù bị tổn thương ông vẫn không thể ngừng yêu thương con.

Trong những giây phút cuối đời, ông chỉ mong được nhìn thấy các con, chạm vào chúng một lần cuối.

Câu 5.

Tình cảnh cuối đời của lão Goriot vô cùng bi thảm và đáng thương:

Ông chết trong cô đơn, nghèo khổ và đau đớn.

Những người con gái mà ông hy sinh cả cuộc đời lại không ở bên khi ông hấp hối.

Cái chết của ông thể hiện bi kịch của tình phụ tử trong xã hội thực dụng, đồng thời tố cáo sự bạc bẽo, vô ơn của con cái đối với cha mẹ.

Câu 1

Bài thơ “Khán Thiên gia thi hữu cảm” của Nguyễn Ái Quốc thể hiện quan niệm sâu sắc về thơ ca và vai trò của người nghệ sĩ. Hai câu thơ đầu nói về đặc điểm của thơ cổ: thường nghiêng về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên. Hàng loạt hình ảnh được liệt kê như “sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong” đã gợi lên bức tranh thiên nhiên rộng lớn, thơ mộng, cho thấy thơ xưa chủ yếu hướng đến cái đẹp và cảm hứng lãng mạn. Tuy nhiên, đến hai câu sau, tác giả đã nêu lên quan niệm mới mẻ về thơ ca hiện đại. Theo Người, thơ thời đại mới cần có “thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, ý chí mạnh mẽ và gắn bó với cuộc sống của nhân dân. Không chỉ vậy, nhà thơ cũng phải biết “xung phong”, nghĩa là phải dấn thân, hòa mình vào cuộc đấu tranh của dân tộc. Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ: hai câu đầu nói về thơ xưa, hai câu sau nêu quan niệm về thơ hiện đại. Qua đó, tác giả khẳng định thơ ca không chỉ để thưởng thức cái đẹp mà còn phải phục vụ cuộc sống và góp phần vào sự nghiệp cách mạng. Dù ngắn gọn, bài thơ vẫn thể hiện tư tưởng sâu sắc và tinh thần thời đại.

Câu 2

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống luôn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành bản sắc và tâm hồn của mỗi con người Việt Nam. Những giá trị văn hóa ấy được vun đắp qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, trở thành di sản quý báu của dân tộc. Vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đặc biệt ở giới trẻ hiện nay, là một vấn đề vô cùng quan trọng.

Văn hóa truyền thống là những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, tích lũy và truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó có thể là phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, ẩm thực hay các loại hình nghệ thuật dân gian như hát chèo, tuồng, ca trù… Những giá trị ấy không chỉ phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người Việt mà còn thể hiện bản sắc riêng của dân tộc trong bức tranh văn hóa của thế giới. Vì vậy, việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống chính là cách để bảo vệ cội nguồn và khẳng định bản sắc dân tộc. Trong xã hội hiện đại, nhiều bạn trẻ đã có ý thức tích cực trong việc bảo tồn và lan tỏa văn hóa truyền thống. Nhiều người chủ động tìm hiểu về lịch sử, phong tục của dân tộc, mặc áo dài trong những dịp quan trọng, tham gia các lễ hội truyền thống hoặc quảng bá văn hóa Việt Nam thông qua mạng xã hội. Không ít bạn trẻ còn sáng tạo khi kết hợp các yếu tố văn hóa truyền thống với đời sống hiện đại, góp phần đưa những giá trị xưa trở nên gần gũi hơn với thế hệ hôm nay. Những hành động ấy cho thấy sự tự hào và trách nhiệm của giới trẻ đối với di sản văn hóa của dân tộc. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giới trẻ chưa thực sự quan tâm đến việc giữ gìn văn hóa truyền thống. Một số người chạy theo lối sống hiện đại mà quên đi những giá trị cội nguồn, thậm chí có thái độ thờ ơ với các phong tục, lễ hội hay nghệ thuật dân gian. Sự ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa ngoại lai cũng khiến nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ bị mai một. Điều này cho thấy việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giới trẻ trong việc bảo tồn văn hóa dân tộc là vô cùng cần thiết. Để giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, trước hết mỗi người trẻ cần hiểu và trân trọng lịch sử, văn hóa của dân tộc mình. Nhà trường và gia đình cũng cần tăng cường giáo dục về văn hóa truyền thống, giúp thế hệ trẻ có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, giới trẻ có thể tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại để quảng bá và lan tỏa văn hóa Việt Nam đến với nhiều người hơn.

Giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Đối với thế hệ trẻ, đó còn là cách thể hiện lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Khi mỗi người trẻ biết trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của cha ông, bản sắc văn hóa Việt Nam sẽ tiếp tục được bảo tồn và tỏa sáng trong thời đại mới.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

Mỗi câu có 7 chữ.

Bài thơ gồm 4 câu.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ

Bài thơ được viết theo luật bằng trong thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Đặc điểm:

Bài thơ tuân theo quy tắc niêm – luật – đối – vần của thơ Đường.

Các câu 1, 2, 4 hiệp vần với nhau (vần “ong”: phong – xung phong).

Câu 3 chuyển ý từ thơ xưa sang thơ hiện đại.

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ

Biện pháp tu từ nổi bật là liệt kê trong câu:

“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”.

Tác dụng:

Liệt kê hàng loạt hình ảnh thiên nhiên: núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.

Gợi ra bức tranh thiên nhiên rộng lớn, đẹp và thơ mộng trong thơ cổ.

Qua đó cho thấy thơ xưa thường thiên về miêu tả cảnh đẹp thiên nhiên, ít phản ánh thực tế xã hội.

Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết, / Thi gia dã yếu hội xung phong”?

Tác giả cho rằng thơ hiện đại cần có “thép” vì:

Xã hội lúc bấy giờ đang trong thời kì đấu tranh, đất nước bị áp bức, nhân dân cần đứng lên giành độc lập.

Thơ ca không chỉ để ngắm cảnh đẹp mà phải gắn với cuộc sống, với lý tưởng cách mạng.

Nhà thơ phải có tinh thần chiến đấu, dấn thân, dùng thơ để cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân.

→ “Thép” ở đây tượng trưng cho ý chí, tinh thần chiến đấu và sức mạnh cách mạng.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Cấu tứ của bài thơ rõ ràng, chặt chẽ theo lối đối lập – chuyển ý:

Hai câu đầu: Nói về đặc điểm thơ xưa – thiên về thiên nhiên, cảnh đẹp.

Hai câu sau: Nêu quan niệm về thơ hiện đại – phải có tinh thần chiến đấu và trách nhiệm xã hội.

→ Bài thơ có cấu tứ so sánh giữa thơ cổ và thơ hiện đại, từ đó thể hiện quan niệm tiến bộ của tác giả về chức năng của thơ ca: thơ phải gắn với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng.

Câu 1

a) Bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến 1945 đến nay.

Lãnh đạo: Giữ vững vai trò lãnh đạo tuyệt đôi của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đoàn kết: Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Thế trận: Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa".

Nghệ thuật quân sự: Vận dụng linh hoạt chiến tranh nhân dân, lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh.

b) Trách nhiệm của học sinh với chủ quyền biển đảo:

Nhận thức: Học tập, hiểu rõ lịch sử và pháp lý về chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa.

Tuyên truyền: Lan tỏa thông tin đúng đắn, phản bác các luận điệu xuyên tạc trên mạng xã hội.

• Tăng trưởng: Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình; duy trì tốc độ tăng trưởng GDP khá cao.
• Cơ cấu: Chuyển dịch mạnh từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ; phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Hội nhập: Mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, tham gia các tổ chức như WTO, ASEAN và các hiệp định thương mại tự do (FTA).
• Đời sống: Tỷ lệ nghèo đói giảm sâu, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt.