Câu 1

Bài làm

Trong đoạn trích “Chén thuốc độc”, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công diễn biến tâm lí đầy giằng xé của nhân vật Thông Thu. Từ một kẻ từng sống buông thả, “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ”, Thông Thu rơi vào cảnh khánh kiệt, phải đối mặt với tù tội và sự sụp đổ danh dự. Điều đó khiến nhân vật chìm trong tâm trạng đau đớn, hối hận và tự dằn vặt. Những hành động như “bóp trán nghĩ ngợi”, “nâng cốc lên rồi lại đặt xuống” cho thấy sự đấu tranh dữ dội giữa khát vọng được sống và ý định tìm đến cái chết. Thông Thu nhận thức rõ sai lầm của bản thân, cảm thấy nhục nhã vì làm tổn hại đến thanh danh gia đình nhưng lại bất lực trước hiện thực. Khi nỗi tuyệt vọng lên đến đỉnh điểm, nhân vật quyết định uống thuốc độc để giải thoát. Tuy nhiên, trong khoảnh khắc cuối cùng vẫn le lói chút tình thân và trách nhiệm khi Thông Thu nghĩ đến em trai, gia đình của mình. Qua diễn biến tâm lí phức tạp ấy, tác giả không chỉ thể hiện bi kịch của một con người sa ngã mà còn gửi gắm bài học về lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm trong cuộc sống.

Câu 2

Bài làm

Trong xã hội hiện đại, cùng với sự phát triển của công nghệ và đời sống vật chất, nhu cầu tiêu dùng của con người ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, bên cạnh lối sống tích cực và biết quản lí tài chính hợp lí, một bộ phận giới trẻ hiện nay lại hình thành thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Đây là vấn đề đáng lo ngại bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến nhân cách và tương lai của mỗi người. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu quá mức cần thiết, mua sắm theo cảm hứng mà không cân nhắc điều kiện kinh tế hay giá trị thực sự của món đồ. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để chạy theo hàng hiệu, điện thoại đời mới, ăn uống sang trọng hay những thú vui xa xỉ nhằm thể hiện bản thân trên mạng xã hội. Không ít người còn lệ thuộc vào hình thức mua trước trả sau, vay tiền online hoặc sử dụng tiền của gia đình một cách hoang phí. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện, muốn khẳng định bản thân và chạy theo xu hướng của giới trẻ. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến nhiều người bị cuốn vào lối sống hào nhoáng, luôn muốn có những món đồ “hot trend” để không bị tụt lại phía sau. Bên cạnh đó, sự thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng khiến nhiều bạn trẻ không biết cách cân đối chi tiêu. Ngoài ra, một số gia đình quá nuông chiều con cái, đáp ứng mọi yêu cầu vật chất mà không dạy con biết quý trọng giá trị đồng tiền cũng góp phần tạo nên thói quen xấu này. Tiêu xài thiếu kiểm soát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến nhiều bạn trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính, phụ thuộc vào gia đình hoặc vay mượn người khác. Về lâu dài, thói quen sống hưởng thụ sẽ làm con người trở nên thực dụng, lười lao động và thiếu trách nhiệm với cuộc sống của mình. Không ít trường hợp vì muốn có tiền tiêu xài mà sa vào những hành vi sai trái như lừa đảo, trộm cắp hoặc sống bất chấp đạo đức. Đồng thời, việc quá chú trọng vật chất còn khiến con người đánh mất những giá trị tốt đẹp về tình cảm, tri thức và nhân cách. Tuy nhiên, không phải người trẻ nào cũng sống tiêu cực như vậy. Vẫn có rất nhiều bạn trẻ biết sống tiết kiệm, chi tiêu hợp lí và cố gắng lao động để tự chủ tài chính. Họ hiểu rằng giá trị của con người không nằm ở vẻ ngoài hào nhoáng hay những món đồ đắt tiền mà ở tri thức, nhân cách và sự nỗ lực của bản thân. Để khắc phục tình trạng tiêu xài thiếu kiểm soát, mỗi người trẻ cần học cách quản lí tài chính, biết phân biệt nhu cầu cần thiết và sở thích nhất thời. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục con cái về giá trị của lao động và đồng tiền. Đồng thời, mỗi người nên xây dựng lối sống giản dị, biết tiết kiệm và chi tiêu có trách nhiệm. Là học sinh, em nhận thức rằng việc sử dụng tiền hợp lí là điều vô cùng cần thiết. Em sẽ học cách tiết kiệm, không chạy theo hình thức và luôn trân trọng công sức lao động của cha mẹ. Một lối sống lành mạnh, biết kiểm soát bản thân sẽ giúp người trẻ có tương lai vững vàng và ý nghĩa hơn.

Câu 1. Văn bản "Chén thuốc độc" thuộc thể loại bi kịch. Câu 2. Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm). Câu 3. – Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản: "Bóp trán nghĩ ngợi". "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.". "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.". "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.". ... – Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu: Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật. Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống). Câu 4. – Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình. – Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!"). – Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai). Câu 5. Học sinh đưa ra quan điểm không đồng tình với quyết định của thầy Thông Thu và giải thích hợp lí. Gợi ý: – Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa. – Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên lụy đến những người thân xung quanh. – Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.