câu 1

Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước có vai trò sống còn đối với thế hệ trẻ ngày nay, bởi chủ quyền chính là “hơi thở” của một dân tộc. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, tranh chấp biển đảo và các thủ đoạn “xâm lăng mềm” trên không gian mạng ngày càng phức tạp, nếu người trẻ thờ ơ thì chủ quyền rất dễ bị xâm phạm từ những điều nhỏ nhất. Có ý thức bảo vệ chủ quyền, thế hệ trẻ sẽ tự giác học tập lịch sử để hiểu giá trị của từng tấc đất, tấc biển cha ông đổi bằng máu, từ đó hình thành lòng tự hào và trách nhiệm công dân. Ý thức ấy còn giúp người trẻ tỉnh táo trước thông tin xuyên tạc, biết lan tỏa những hình ảnh đẹp về Trường Sa, Hoàng Sa, và sẵn sàng đóng góp bằng tri thức, sức lao động để phát triển kinh tế biển, bảo vệ môi trường, giữ vững biên cương. Như những ngư dân “ngày đêm bám biển” trong thơ Nguyễn Việt Chiến, mỗi người trẻ hôm nay cũng cần “bám” lấy lý tưởng, dùng hành động cụ thể để khẳng định: Tổ quốc là thiêng liêng, và bảo vệ Tổ quốc là mệnh lệnh từ trái tim.

câu 2

Văn học Việt Nam hiện đại luôn khắc sâu hai mảng đề tài lớn: chống ngoại xâm và bảo vệ Tổ quốc. Nếu *Màu xanh Trường Sơn* của Đỗ Nam Cao viết năm 1971 tái hiện vẻ đẹp của con người và thiên nhiên thời kháng chiến chống Mỹ, thì *Tổ quốc ở Trường Sa* của Nguyễn Việt Chiến (2012) lại cất lên tiếng lòng thời bình về chủ quyền biển đảo. Dù ra đời ở hai giai đoạn khác nhau, hai thi phẩm gặp nhau ở giá trị nội dung cốt lõi: khẳng định tình yêu nước và ý thức giữ gìn non sông.

Trước hết, cả hai bài thơ đều là bản hùng ca về sự hy sinh và ý chí bất khuất. *Tổ quốc ở Trường Sa* nhắc đến lịch sử “viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ”, đến “máu ngư dân trên sóng lại chan hòa” để “một lần Tổ quốc được sinh ra”. Còn *Màu xanh Trường Sơn* lại khắc họa hình ảnh “ba lô trĩu nặng”, “đất nung bàn chân”, “cơn sốt hùa theo” nhưng người lính vẫn tiến về tiền tuyến. Máu và mồ hôi ở hai không gian rừng – biển khác nhau nhưng cùng chung một mục đích: giữ nước.

Thứ hai, cả hai đều xây dựng biểu tượng nghệ thuật mang tính khái quát cao. Nguyễn Việt Chiến dùng “Mẹ Tổ quốc”, “màu cờ nước Việt” để khẳng định Tổ quốc là điểm tựa tinh thần, luôn “ở bên ta”. Đỗ Nam Cao lại lấy “màu xanh” làm trục xuyên suốt: “màu xanh của Bác”, “màu xanh thành nhạc”, “màu xanh tiềm tàng”, “màu xanh chói ngời”. Màu xanh ấy vừa là màu của rừng Trường Sơn, vừa là màu của niềm tin, của lý tưởng cách mạng, của sức sống bất diệt.

Thứ ba, hai tác phẩm đều đề cao con người bình dị mà vĩ đại. Đó là “các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển” – những ngư dân đời thường trở thành cột mốc sống giữa Hoàng Sa. Đó cũng là những người lính Trường Sơn “từ trong đáy mắt / Màu xanh chói ngời”, mang trong mình ánh sáng của Bác, của lý tưởng giải phóng.

Tuy cùng chung cảm hứng yêu nước, giá trị nội dung của hai bài thơ lại mang sắc thái riêng do bối cảnh lịch sử chi phối.

*Màu xanh Trường Sơn* ra đời giữa khói lửa 1971, khi cả nước dồn sức cho tiền tuyến. Bởi vậy, nội dung tập trung khắc họa vẻ đẹp của người lính trong gian khổ: mùa mưa “suối thành sông rộng”, mùa khô “đất nung bàn chân”, nhưng “màu xanh” vẫn “tuôn ra tiền tuyến”. Bài thơ là khúc ca lạc quan, lãng mạn cách mạng, ngợi ca sức mạnh tinh thần giúp con người vượt lên hiện thực khắc nghiệt. “Màu xanh của Bác” trở thành nguồn động lực thiêng liêng, dẫn đường cho “cháu con Bác Hồ”.

Ngược lại, *Tổ quốc ở Trường Sa* viết năm 2012, khi đất nước đã hòa bình nhưng biển Đông dậy sóng. Nội dung vì thế xoáy sâu vào nỗi đau và trách nhiệm: “Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa”, “Biển Tổ quốc đang cần người giữ biển”. Nếu *Màu xanh Trường Sơn* là khúc hành quân, thì *Tổ quốc ở Trường Sa* là lời hiệu triệu. Tính thời sự hiện lên qua hình ảnh “máu ngư dân” – sự hy sinh không phải ở chiến trường mà ngay trong lao động mưu sinh thường nhật. Bài thơ lay động bởi tính chính luận: nhắc nhớ lịch sử để khơi dậy ý thức công dân thời bình.

Như vậy, nếu *Màu xanh Trường Sơn* ngợi ca vẻ đẹp lý tưởng của con người trong chiến tranh, khẳng định niềm tin tất thắng, thì *Tổ quốc ở Trường Sa* lại gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về chủ quyền, đề cao trách nhiệm của thế hệ hôm nay trước máu xương cha ông.

Hai bài thơ, hai thế hệ cầm bút, hai không gian rừng – biển đã cùng nhau dệt nên bức tranh toàn vẹn về Tổ quốc: có quá khứ hào hùng, có hiện tại gian lao, và có con người Việt Nam luôn lấy tình yêu nước làm lẽ sống. *Màu xanh Trường Sơn* cho ta niềm tin và chất lãng mạn để bước tiếp; *Tổ quốc ở Trường Sa* cho ta ý thức và trách nhiệm để hành động. Đọc hai thi phẩm, thế hệ trẻ hôm nay càng thấm thía: giữ nước không chỉ là cầm súng, mà còn là giữ biển, giữ rừng, giữ từng giá trị văn hóa và tinh thần Việt Nam giữa thời đại mới.

Câu 1.  Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do. 

câu 2 Từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước trong khổ 2 và 3

Biển đảo: Biển, sóng dữ, Hoàng Sa, bám biển, giữ biển, sóng, ngư dân

Đất nước Mẹ Tổ quốc, màu cờ nước Việt, Biển Tổ quốc, bài ca giữ nước.  

Biện pháp so sánh: Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta / Như máu ấm trong màu cờ nước Việt.

•  Tác dụng: 

Nghệ thuật: Tạo hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi, làm câu thơ xúc động hơn. Gợi liên tưởng đến màu đỏ của cờ là máu của bao thế hệ cha ông đã ngã xuống, từ đó khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm giữ gìn biển đảo.

Nội dung: So sánh “Mẹ Tổ quốc” với “máu ấm trong màu cờ” nhấn mạnh sự thiêng liêng, gần gũi và không thể tách rời. Tổ quốc không xa xôi mà luôn chảy trong tim mỗi người con, tiếp thêm sức mạnh như dòng máu nóng.

Câu 4. Tình cảm của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc  

Đoạn trích thể hiện nhiều tầng cảm xúc sâu sắc: Niềm tự hào, kính trọng: Tự hào về truyền thống “viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ”, về sự hy sinh của cha ông để có Tổ quốc hôm nay.  Tình yêu thương, xót xa: Thương những “con mẹ vẫn ngày đêm bám biển”, đau lòng khi “máu ngư dân trên sóng lại chan hòa” Niềm tin và ý chí quyết tâm: Khẳng định “Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta”, tin vào sức mạnh dân tộc trong sự nghiệp “giữ biển”. Lòng biết ơn: Tri ân sự hy sinh của ngư dân – những người đang “ngân bài ca giữ nước” bằng chính máu của mình

câu 5:

Em ấn tượng nhất với hình ảnh “Máu ngư dân trên sóng lại chan hòa”. Hình ảnh ấy vừa dữ dội vừa thiêng liêng, gợi sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của những con người bám biển. “Máu” không chỉ là nỗi đau mất mát mà còn hóa thành “bài ca giữ nước”, thành biểu tượng bất tử của chủ quyền. Câu thơ khiến em thấm thía rằng mỗi tấc biển hôm nay đều được đánh đổi bằng xương máu, từ đó thấy mình phải có trách nhiệm hơn với Hoàng Sa, Trường Sa và với Tổ quốc.

Câu 1. Ngôi kể của văn bản trên

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

Người kể chuyện xưng "tôi" chính là nhân vật Hoài, trực tiếp bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc và kể lại sự việc.

Câu 2. Phong cách ngôn ngữ của văn bản

Văn bản được viết theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

Thể hiện qua cách kể chuyện giàu hình ảnh, cảm xúc, sử dụng lời đối thoại tự nhiên, miêu tả nội tâm nhân vật sinh động.

Câu 3. Một đặc điểm của thể loại truyện ngắn thể hiện trong văn bản

- Dung lượng ngắn, tập trung vào một tình huống: Truyện xoay quanh tình huống anh em Hiền - Hoài đi bắt rồi thả con bồng chanh đỏ, từ đó làm nổi bật sự thay đổi nhận thức của Hoài.

- Ít nhân vật, cốt truyện đơn tuyến: Chỉ có hai nhân vật chính là Hiền và Hoài, các sự kiện diễn ra theo trình tự thời gian trong một khoảng không gian hẹp là đầm nước.

- Khắc họa tâm lí nhân vật sâu sắc: Diễn biến từ tức giận, định đi bắt lại đến ăn năn, thương cảm và thấu hiểu của Hoài được miêu tả tinh tế.

Câu 4. Những lời "thầm kêu" cho thấy điều gì ở Hoài

Lời thầm kêu của Hoài cho thấy:

- Sự thức tỉnh, ăn năn: Hoài đã hiểu hành động bắt chim là sai, làm xáo trộn cuộc sống của bầy chim nên cảm thấy có lỗi.

- Tình yêu thương, sự đồng cảm**: Cậu coi chim như con người, lo chúng vất vả, mong chúng quay về vì "chúng tao yêu mày"*.

- Sự trưởng thành trong nhận thức: Từ một đứa trẻ chỉ muốn chiếm hữu, Hoài đã biết đặt mình vào vị trí loài vật, tôn trọng sự sống tự do của chúng.

Câu 5. Giải pháp bảo vệ các loài động vật hoang dã

Từ văn bản, có thể rút ra một số giải pháp:

- Nâng cao nhận thức, giáo dục tình yêu thiên nhiên: Như anh Hiền đã giúp Hoài hiểu, cần tuyên truyền để mọi người, nhất là trẻ em, hiểu giá trị của động vật hoang dã và không săn bắt vì sở thích cá nhân.

- Tôn trọng môi trường sống tự nhiên: Không phá tổ, không xâm hại nơi cư trú của chúng. "Nhà cửa có sẵn cả rồi" – để chúng sống yên ổn trong môi trường tự nhiên là cách bảo vệ tốt nhất.

- Lên án hành vi săn bắt, buôn bán trái phép: Ý thức "không đóng vai thằng ăn cướp" cần được lan tỏa để ngăn chặn việc bẫy bắt chim, thú hoang dã.

- Xây dựng ý thức bảo tồn từ hành động nhỏ: Yêu thương, quan sát từ xa thay vì chiếm hữu, góp phần tạo môi trường an toàn để các loài sinh sống như lời Hoài nhắn gửi bồng chanh.

Câu 1. Truyện được kể theo ngôi thứ ba.

Truyện dùng người kể chuyện giấu mình, đứng ngoài câu chuyện để kể lại hành động, nội tâm nhân vật.

Câu 2. Người kể chuyện chủ yếu trần thuật theo điểm nhìn của nhân vật Việt.

Dù là ngôi thứ ba nhưng toàn bộ diễn biến tâm lí, hồi ức, cảm giác khi bị thương đều được tái hiện qua ý nghĩ, cảm nhận của Việt.

Câu 3. Tác dụng của biện pháp so sánh "Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đánh dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi":

•  Tái hiện âm thanh trận đánh: Gợi âm thanh dồn dập, dữ dội, quen thuộc của súng ta, làm Việt nhận ra đồng đội.

•  Gợi không khí chiến đấu hào hùng: Liên tưởng đến âm thanh "mõ và trống đình hồi Đồng khởi" khơi dậy khí thế quật cường, đồng lòng của nhân dân, tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho Việt.

•  Thể hiện cảm xúc nhân vật: Tiếng súng không còn đáng sợ mà trở nên "thân thiết và vui lạ", xua tan nỗi cô đơn, vực dậy ý chí sống và chiến đấu của Việt.

Câu 4. Qua văn bản, Việt là người:

•  Giàu tình cảm, gắn bó gia đình: Luôn nhớ về má, chị Chiến, chú Năm, ước được gặp má ngay cả lúc mê man.

•  Hồn nhiên, trẻ con nhưng dũng cảm: Được gọi là "cậu Tư", có lúc sợ ma, muốn khóc như "thằng Út em", nhưng vẫn khát khao lập công, "ngón cái còn lại vẫn sẵn sàng nổ súng".

•  Kiên cường, giàu ý chí chiến đấu: Bị thương nặng, lạc đồng đội, cô độc giữa rừng đêm nhưng nghe tiếng súng ta liền "ngóc dậy", cố bò về phía "sự sống", hướng về đồng đội.

•  Yêu nước, căm thù giặc sâu sắc: Nỗi đau gia đình bị Mĩ ngụy giết hại hun đúc thành động lực tòng quân trả thù cho ba má.

Câu 5. Tác động của câu chuyện về Việt đến giới trẻ ngày nay:

•  Giáo dục lòng yêu nước, tự hào truyền thống: Giúp thế hệ trẻ hiểu giá trị hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và sự hi sinh của cha ông.

•  Khơi dậy ý chí vượt khó: Hình ảnh Việt trọng thương vẫn hướng về đồng đội truyền cảm hứng về nghị lực, không bỏ cuộc trước nghịch cảnh.

•  Nuôi dưỡng tình cảm gia đình, đồng đội: Nhắc nhở người trẻ trân trọng người thân, sống có trách nhiệm, biết sẻ chia và đoàn kết.

•  Thức tỉnh trách nhiệm công dân: Gợi suy nghĩ về việc sống xứng đáng với thế hệ đi trước, cống hiến cho quê hương đất nước bằng hành động thiết thực hôm nay.

Câu 1: Thể thơ

• Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2: Luật của bài thơ

• Luật bằng trắc: Giai điệu trầm bổng.

• Vần: Vần chân (thiên, thiết, phong).

• Đối: Câu 3-4 đối ý: thơ xưa (thiên nhiên) vs thơ nay (thép).

• Luật niêm: Tuân thủ quy định.

Câu 3: Biện pháp tu từ

• Biện pháp: Đối lập.

◦ Thơ xưa: “Thiên nhiên mỹ”, “Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”.

◦ Thơ nay: “Hữu thiết”, “Hội xung phong”.

• Tác dụng:

◦ Làm nổi bật sự thay đổi.

◦ Nhấn mạnh vai trò thơ ca.

Câu 4: Vì sao “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết…”

• Bối cảnh lịch sử: Đất nước cần đấu tranh.

• Thơ ca cần phản ánh thực tại.

• Nhà thơ cần có tinh thần cách mạng.

• “Thiết” (thép) biểu tượng sức mạnh.

• “Xung phong” biểu tượng tinh thần chiến đấu.

Câu 5: Cấu tứ bài thơ

• Cấu tứ: Mở - Thừa - Chuyển - Hợp.

◦ Mở: Giới thiệu thơ xưa.

◦ Thừa: Miêu tả vẻ đẹp thơ xưa.

◦ Chuyển: Đặt vấn đề thơ nay.

◦ Hợp: Khẳng định vai trò nhà thơ.

• Sự gắn kết: Chặt chẽ, logic.

**Câu 1: Phân tích bài thơ**

Bài thơ “Khán Thiên gia thi” của Nguyễn Ái Quốc không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về trách nhiệm của người nghệ sĩ trong bối cảnh xã hội đầy biến động. Thông qua hai câu thơ đầu, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và cảm hứng sáng tác từ những cảnh vật ấy. Hình ảnh núi sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió như một lời nhắc nhở về nguồn cảm hứng từ thiên nhiên mà các nhà thơ cổ đã khám phá. Tuy nhiên, ở câu thơ cuối, tác giả đã khẳng định rằng thơ ca hiện đại không thể thiếu đi sức mạnh của “thép”, điều này thể hiện yêu cầu về một tinh thần trách nhiệm lớn lao trong sáng tác văn học. Những người như nhà thơ cần phải “xung phong”, tham gia vào công cuộc đấu tranh cho đất nước và xã hội. Tác phẩm không chỉ phản ánh tâm tư cá nhân mà còn bộc lộ trách nhiệm của thế hệ văn nghệ sĩ trong việc định hướng giá trị văn hóa, tinh thần cho cộng đồng.

---

**Câu 2: Bài văn nghị luận**

Trong thời đại hiện đại, giới trẻ đang ngày càng được tiếp xúc với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đồng thời cũng có những thách thức đối với việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Ý thức bảo tồn văn hóa truyền thống rất quan trọng, vì nó không chỉ giúp chúng ta nhận ra nguồn cội dân tộc mà còn góp phần xây dựng bản sắc văn hóa riêng biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Đầu tiên, giới trẻ cần nhận thức rõ về giá trị của văn hóa truyền thống. Những phong tục tập quán, các lễ hội, tín ngưỡng và các hình thức nghệ thuật dân gian đều là sản phẩm của lịch sử, là yếu tố gắn kết cộng đồng. Việc hiểu và trân trọng di sản văn hóa của ông cha không chỉ là một nghĩa vụ mà còn là niềm tự hào của mỗi cá nhân.

Bên cạnh đó, việc phát huy văn hóa truyền thống cũng cần sự sáng tạo mới mẻ. Giới trẻ có thể ứng dụng công nghệ vào việc giới thiệu và bảo tồn các giá trị văn hóa. Ví dụ, sử dụng mạng xã hội để chia sẻ những câu chuyện văn hóa, tổ chức các hoạt động như hội thảo, triển lãm hay chương trình giao lưu văn hóa. Nhờ vào công nghệ, những giá trị văn hóa truyền thống có thể tiếp cận được nhiều đối tượng, đặc biệt là những người trẻ tuổi.

Cuối cùng, lồng ghép văn hóa truyền thống vào giáo dục cũng rất cần thiết. Các nhà trường có thể đưa các môn học về văn hóa, nghệ thuật dân gian vào chương trình giảng dạy. Qua đó, học sinh không chỉ được trang bị kiến thức mà còn phát triển lòng yêu quê hương, đất nước.

Tóm lại, giới trẻ hiện nay cần có ý thức mạnh mẽ trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Chỉ khi chúng ta hiểu rõ và hành động tích cực, các giá trị văn hóa đó mới có thể tiếp tục sống mãi trong lòng thế hệ tương lai.

Câu1:

Hình ảnh hàng rào dây thép gai trong văn bản không đơn thuần chỉ là một chướng ngại vật quân sự. Trước hết, nó là một biểu tượng của sự chia cắt, ngăn cách và đau thương mà chiến tranh gây ra cho đất nước và con người. Nó khiến "con cò không đậu được", con sông gãy, nhịp cầu đứt - tức là cắt đứt sự sống tự nhiên, cắt đứt những nhịp nối yêu thương, văn hóa và địa lý. Hàng rào ấy đã biến quê hương thành một vùng đất bị thương, nơi kỷ niệm và hiện tại bị phân ly. Tuy nhiên, qua hành động "cắt" kiên trì, từng bước của nhân vật trữ tình, hàng rào dây thép gai còn là đại diện cho những rào cản cần phải vượt qua để hướng tới sự thống nhất và hồi sinh. Mỗi hàng rào bị cắt đứt (thứ nhất, thứ hai, thứ ba và cuối cùng) tương ứng với một sự hồi phục kỳ diệu: cỏ lại hát, cầu liền lại, sông chảy tiếp. Như vậy, hàng rào dây thép gai vừa là hiện thân của nỗi đau, vừa là đối tượng để con người chủ động chiến thắng, khẳng định khát vọng mãnh liệt về một đất nước liền mạch, hòa bình và trọn vẹn.

Câu2:

Thế hệ trẻ luôn là lực lượng tiên phong, quyết định vận mệnh và tương lai của một dân tộc. Trong bối cảnh đất nước và thế giới hiện nay đang chuyển mình với tốc độ chóng mặt, đứng trước vô vàn cơ hội lẫn thách thức, việc sống có trách nhiệm không còn là một lựa chọn, mà trở thành một yêu cầu tất yếu, một thước đo giá trị của mỗi người trẻ. Lối sống có trách nhiệm chính là nền tảng để tuổi trẻ tự hoàn thiện mình và góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững.

Lối sống có trách nhiệm là lối sống mà ở đó, mỗi người ý thức rõ ràng về vai trò, nhiệm vụ của bản thân đối với chính mình, gia đình, cộng đồng và đất nước. Họ tự giác hành động, chịu trách nhiệm về những lời nói, quyết định và hành vi của mình, luôn hướng tới những giá trị tích cực, chân - thiện - mỹ.

đối với bản thân người trẻ: Sống có trách nhiệm giúp họ định hướng và làm chủ cuộc đời mình. Khi nhận thức rõ "mình là ai", "mình cần làm gì", người trẻ sẽ có động lực học tập, rèn luyện, vượt qua cám dỗ và những thử thách. Trách nhiệm với sức khỏe, tri thức và đạo đức của bản thân chính là cách để họ tích lũy vốn liếng quý giá nhất cho tương lai, trở thành một công dân độc lập, tự tin và có năng lực. Một người trẻ vô trách nhiệm sẽ dễ dàng buông thả, đánh mất mục tiêu và lãng phí thanh xuân.

đối với gia đình và cộng đồng Người trẻ là chỗ dựa tinh thần và vật chất của gia đình. Sống có trách nhiệm thể hiện qua việc biết yêu thương, quan tâm, chia sẻ và phụng dưỡng ông bà, cha mẹ. Trong cộng đồng, trách nhiệm được thể hiện qua ý thức bảo vệ môi trường, tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh và sẵn sàng giúp đỡ người khó khăn. Điều này góp phần kiến tạo một xã hội văn minh, an toàn và giàu tình người, nơi mọi người cùng nhau phát triển.

đối với đất nước, Đất nước đang trong thời kỳ hội nhập và phát triển, rất cần một thế hệ trẻ có tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh. Lối sống có trách nhiệm chính là động lực để họ cống hiến tài năng, sáng tạo trong lao động và học tập, bảo vệ chủ quyền quốc gia, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Họ sẽ là những người chủ thực sự, tiếp nối truyền thống cha anh, giải quyết những vấn đề mới của thời đại như biến đổi khí hậu, chuyển đổi số, bất bình đẳng xã hội... Hình ảnh "người cắt dây thép gai" trong bài thơ chính là một minh chứng đẹp đẽ về trách nhiệm công dân: dám hành động cụ thể để xóa bỏ chia cắt, hàn gắn đất nước.

Thực tế, vẫn còn không ít bạn trẻ sống thờ ơ, vô cảm, đuổi theo lối sống hưởng thụ, thiếu trách nhiệm với tương lai của chính mình và xã hội. Điều đó đòi hỏi sự giáo dục, định hướng từ gia đình, nhà trường và hơn hết là sự tự ý thức, rèn luyện của bản thân mỗi người trẻ. Cần phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, khuyến khích sự sáng tạo và dám chịu trách nhiệm trong mọi hoàn cảnh.

Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là phẩm chất không thể thiếu, là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt trong nhân cách và hành động của thế hệ trẻ hôm nay. Nó không chỉ giúp mỗi cá nhân trưởng thành vững vàng mà còn là động lực cốt lõi để xây dựng một gia đình hạnh phúc, một xã hội văn minh và một đất nước phồn vinh, bền vững. Như nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm đã gửi gắm qua hình tượng người chiến sĩ, chỉ khi mỗi người dám "cắt" đi những "hàng rào" ích kỷ, vô trách nhiệm, chúng ta mới cùng nhau "nghe đất nước... đang liền lại".

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2:

Nhân vật trữ tình trong văn bản là “anh”- người lính, người trực tiếp cắt dây thép gai trên chiến trường, cũng là tiếng nói cảm xúc, suy tư của tác giả.

Câu 3:

- Văn bản được trình bày dưới dạng thơ tự do, chia làm hai phần rõ rệt (I và II).

- Các khổ thơ không cố định về số câu, nhịp điệu linh hoạt, có sự kết hợp giữa ngôn ngữ hình ảnh giàu sức gợi và chất suy tư.

- Sử dụng nhiều dấu chấm lửng, dấu chấm than, câu ngắt nhịp ngắn – dài tạo âm hưởng như lời tự sự nội tâm, vừa khẩn trương vừa xúc động.

Câu 4

Mạch cảm xúc của văn bản phát triển theo trình tự:

- Phần I: Từ nỗi đau chia cắt (hình ảnh dây thép gai, con cò không đậu, sông gãy, cầu gãy) đến niềm thương xót quê hương và khát khao hàn gắn

- Phần II Mạch cảm xúc chuyển thành hành động cụ thể (cắt từng hàng rào), gắn với sự hồi sinh dần (cỏ hát, nhựa cây nối lại, cầu liền, sông chảy).

- Cao trào ở khổ cuối: sau khi cắt xong hàng rào cuối cùng, cảm xúc vỡ òa trong lời hiệu triệu xung phong và niềm tin đất nước đang liền lại

Mạch cảm xúc đi từ đau thương, trăn trở** đến hy vọng, hành động quyết liệt và niềm tin vào sự thống nhất, tái sinh

Câu 5:

Thông điệp ý nghĩa nhất với bản thân:

Sự chia cắt, đau thương rồi sẽ qua đi nếu có những con người dám hành động vì tình yêu và khát vọng gắn kết.

Từ hình tượng người cắt dây thép gai, ta thấy được sức mạnh của ý chí con người trong việc xóa bỏ ngăn cách, hàn gắn vết thương chiến tranh và kiến tạo lại sự sống, tình yêu, quê hương. Thông điệp này nhắc nhở chúng ta luôn giữ niềm tin và nỗ lực vì một cộng đồng hòa hợp, một đất nước thống nhất trong hòa bình.