Câu 1

Lao động và ước mơ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực giúp con người hướng tới những điều tốt đẹp; còn lao động là con đường để biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không chịu труд động, cố gắng thì ước mơ mãi chỉ là những điều viển vông. Ngược lại, lao động không có mục tiêu, không có khát vọng sẽ khiến con người dễ mất phương hướng và thiếu động lực vươn lên. Trong thực tế, biết bao người đã thành công nhờ bền bỉ lao động vì ước mơ của mình. Những bác sĩ ngày đêm học tập để cứu người, những vận động viên kiên trì luyện tập để chinh phục đỉnh cao hay những học sinh chăm chỉ học tập để thực hiện hoài bão tương lai đều là minh chứng rõ ràng. Lao động giúp con người rèn luyện ý chí, nghị lực và trưởng thành hơn trên hành trình theo đuổi ước mơ. Vì vậy, mỗi người cần nuôi dưỡng những ước mơ đẹp và không ngừng lao động, nỗ lực để biến ước mơ ấy thành hiện thực.

Câu 2

Trong nền thơ ca kháng chiến chống Pháp, thơ tình không chỉ nói về tình yêu đôi lứa mà còn gắn bó sâu sắc với tình yêu quê hương, đất nước. Bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi là một tác phẩm tiêu biểu như thế. Qua bài thơ, tác giả đã thể hiện tâm trạng da diết nhớ thương của nhân vật trữ tình, đồng thời khẳng định vẻ đẹp của tình yêu trong thời chiến.

Mở đầu bài thơ là nỗi nhớ được gợi lên qua những hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa biểu tượng:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây

Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh

Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây”

Nỗi nhớ ở đây được nhân hóa qua hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa”. Ngôi sao trên bầu trời đêm như mang tâm trạng của con người, lấp lánh soi sáng con đường hành quân của người lính. Ngọn lửa giữa rừng sâu không chỉ xua tan giá lạnh mà còn sưởi ấm tâm hồn chiến sĩ. Thiên nhiên dường như đồng cảm với con người, trở thành biểu tượng cho tình yêu và nỗi nhớ. Qua đó, ta cảm nhận được tâm trạng cô đơn nhưng cũng đầy ấm áp của người lính nơi chiến trường.

Bốn câu thơ tiếp theo trực tiếp bộc lộ tình yêu và nỗi nhớ của nhân vật trữ tình:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Tình yêu đôi lứa được đặt song hành với tình yêu đất nước. Cách so sánh “Anh yêu em như anh yêu đất nước” vừa chân thành vừa thiêng liêng, cho thấy tình yêu cá nhân hòa quyện với tình yêu Tổ quốc. Đất nước hiện lên “vất vả đau thương” bởi những năm tháng chiến tranh gian khổ, nhưng vẫn “tươi thắm vô ngần”, đầy sức sống và niềm tin. Đó cũng chính là vẻ đẹp của người con gái mà người lính yêu thương.

Nỗi nhớ hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống: “mỗi bước đường anh bước”, “mỗi tối anh nằm”, “mỗi miếng anh ăn”. Điệp từ “mỗi” diễn tả nỗi nhớ thường trực, da diết, theo người lính suốt chặng đường kháng chiến. Tình yêu đã trở thành nguồn động lực tinh thần giúp người chiến sĩ vượt qua gian khổ.

Ở khổ thơ cuối, cảm xúc được nâng lên thành niềm tin và lý tưởng sống:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt

Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời

Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực

Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.”

Hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa” tiếp tục xuất hiện nhưng giờ đây mang ý nghĩa biểu tượng cho niềm tin bất diệt. Tình yêu không còn chỉ là nỗi nhớ riêng tư mà đã hòa vào lý tưởng chiến đấu của dân tộc. Câu thơ “Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời” khẳng định sự gắn bó giữa tình yêu cá nhân và trách nhiệm với đất nước. Tình yêu ấy làm cho con người trở nên mạnh mẽ, “kiêu hãnh làm người”.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do với giọng điệu tha thiết, chân thành. Hình ảnh thơ giản dị mà giàu sức gợi; ngôn ngữ cô đọng, giàu nhạc điệu. Đặc biệt, sự kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và cảm hứng cách mạng đã tạo nên nét đẹp riêng cho thơ Nguyễn Đình Thi.

”Nhớ” không chỉ là tiếng lòng của người lính trong kháng chiến mà còn là khúc ca đẹp về tình yêu thời chiến. Qua tâm trạng của nhân vật trữ tình, bài thơ giúp người đọc cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của tình yêu gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước và lý tưởng sống cao đẹp của con người Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến gian lao mà anh dũng.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận

Câu 2

Văn bản bàn về ý nghĩa của lao động đối với con người và cuộc sống, khẳng định lao động là điều quý giá, giúp con người tồn tại, phát triển và tìm thấy hạnh phúc.

Câu 3

Để làm rõ ý kiến: “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống”, tác giả đã đưa ra các bằng chứng:

-Chim yến khi lớn lên phải tự đi kiếm mồi.

- Hổ và sư tử cũng phải tự lao động để tồn tại.

Nhận xét:

-Những bằng chứng gần gũi, cụ thể, dễ hiểu.

- Có tính thực tế và thuyết phục cao.

- Giúp làm nổi bật quy luật tự nhiên: mọi sinh vật đều phải lao động để duy trì sự sống.

Câu 4

Câu nói: “Việc con người có cảm nhận được niềm vui trong lao động hay không sẽ có ý nghĩa lớn lao, quyết định cuộc đời của người đó hạnh phúc hay không” giúp em nhận ra rằng lao động không chỉ để kiếm sống mà còn đem lại giá trị tinh thần. Khi yêu thích công việc, con người sẽ cảm thấy vui vẻ, có động lực vượt qua khó khăn và sống có ý nghĩa hơn. Ngược lại, nếu làm việc trong tâm trạng chán nản, miễn cưỡng thì cuộc sống sẽ dễ mệt mỏi, thiếu niềm vui. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng lao động và tìm thấy niềm hạnh phúc trong công việc mình làm.

Câu 5

Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động là:

- Một số bạn trẻ lười biếng, chỉ muốn hưởng thụ, sống dựa dẫm vào cha mẹ mà không chịu học tập hay làm việc nghiêm túc.

- Có người coi lao động chân tay là thấp kém, không đáng trân trọng.

Câu 1:

Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích “Kim tiền” hiện lên như một điển hình cho kiểu người bị đồng tiền chi phối mạnh mẽ. Trước hết, ông là người thực dụng, coi trọng vật chất hơn các giá trị tinh thần. Mọi suy nghĩ và hành động của Trần Thiết Chung đều xoay quanh lợi ích cá nhân, thể hiện rõ qua cách ông tính toán, cân nhắc thiệt hơn trong từng việc nhỏ. Đồng tiền đối với ông không chỉ là phương tiện mà dường như trở thành mục đích sống, chi phối cả nhân cách và lối ứng xử. Bên cạnh đó, nhân vật còn bộc lộ sự lạnh lùng, thiếu tình cảm khi sẵn sàng đặt lợi ích lên trên các mối quan hệ con người. Điều này khiến hình ảnh Trần Thiết Chung trở nên đáng phê phán, bởi ông đại diện cho một bộ phận con người trong xã hội coi trọng tiền bạc hơn đạo lý. Tuy nhiên, qua nhân vật này, tác giả cũng gửi gắm một thông điệp sâu sắc: đồng tiền tự nó không xấu, nhưng khi con người bị nó làm chủ thì sẽ đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có. Như vậy, Trần Thiết Chung không chỉ là một cá nhân cụ thể mà còn là biểu tượng cho lối sống thực dụng đáng suy ngẫm.

Câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại, con người ngày càng phải đối mặt với nhiều áp lực về kinh tế, công việc và nhu cầu vật chất. Chính vì vậy, vấn đề cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu không nhận thức đúng và điều chỉnh hợp lý, con người rất dễ rơi vào lối sống lệch lạc, hoặc quá thực dụng, hoặc xa rời thực tế.

Trước hết, giá trị vật chất là những yếu tố phục vụ nhu cầu sống cơ bản của con người như tiền bạc, nhà cửa, phương tiện sinh hoạt. Đây là điều kiện cần thiết để đảm bảo cuộc sống ổn định và phát triển. Không ai có thể phủ nhận vai trò của vật chất, bởi thiếu nó, con người khó có thể tồn tại chứ chưa nói đến việc theo đuổi những mục tiêu cao hơn. Tuy nhiên, giá trị tinh thần lại là những yếu tố thuộc về đời sống nội tâm như tình cảm, đạo đức, tri thức, lý tưởng sống. Đây mới chính là phần tạo nên ý nghĩa sâu sắc và bền vững cho cuộc đời mỗi người.

Sự cân bằng giữa hai giá trị này có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nếu con người chỉ chạy theo vật chất, họ dễ trở nên thực dụng, lạnh lùng, thậm chí đánh mất nhân cách và các mối quan hệ tốt đẹp. Một cuộc sống giàu có nhưng cô đơn, thiếu tình yêu thương hay niềm vui tinh thần thì cũng khó có thể gọi là hạnh phúc. Ngược lại, nếu chỉ chú trọng đời sống tinh thần mà xem nhẹ vật chất, con người dễ rơi vào tình trạng thiếu thực tế, không đủ điều kiện để duy trì cuộc sống ổn định. Khi đó, những giá trị tinh thần cũng khó có thể được nuôi dưỡng một cách trọn vẹn.

Trong thực tế, không ít người đã đánh mất sự cân bằng này. Có người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe, thời gian và cả đạo đức để kiếm tiền. Họ đạt được thành công về vật chất nhưng lại phải trả giá bằng sự mệt mỏi, căng thẳng và những khoảng trống trong tâm hồn. Ngược lại, cũng có người sống mơ mộng, thiếu ý chí phấn đấu, dẫn đến cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc vào người khác. Những biểu hiện đó cho thấy việc giữ được sự hài hòa giữa hai giá trị là điều không hề dễ dàng nhưng vô cùng cần thiết.

Để đạt được sự cân bằng, mỗi người cần có nhận thức đúng đắn về vai trò của cả vật chất và tinh thần. Cần nỗ lực lao động, học tập để tạo dựng cuộc sống ổn định, đồng thời cũng phải biết trân trọng các mối quan hệ, nuôi dưỡng tâm hồn và giữ gìn những giá trị đạo đức. Bên cạnh đó, việc biết đủ, biết dừng đúng lúc cũng rất quan trọng, giúp con người không bị cuốn vào vòng xoáy của tham vọng vật chất. Một lối sống lành mạnh, tích cực sẽ giúp con người vừa có điều kiện sống tốt, vừa có đời sống tinh thần phong phú.

Tóm lại, giá trị vật chất và giá trị tinh thần đều có vai trò quan trọng trong cuộc sống con người. Sự cân bằng giữa hai yếu tố này chính là chìa khóa để đạt tới hạnh phúc bền vững. Mỗi người cần tự điều chỉnh bản thân để không nghiêng lệch về bất cứ phía nào, từ đó xây dựng một cuộc sống vừa đủ đầy về vật chất, vừa phong phú về tinh thần.

Câu 1: Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại bi kịch

Câu 2: Theo ông Cụ Lợi ,ông Trần Thiết Chung thất bại vì ông quá khinh rẻ đồng tiền,cố chấp và không chịu kiếm tiền

Câu 3:

-Hình ảnh “phân,bẩn,rác” được so sánh với “tiền”

+ Bản chất của chúng”phân bẩn,rác” là sự ô uế bẩn thỉu nhưng vẫn là “vật liệu rất quý” là nguồn dưỡng chất thiết yếu để tạo nên những cánh đồng lúa trĩu nặng, nhưng bông hoa thơm mát

Câu 4: cuộc trò chuyện giữa ông cụ lợi và ông trần thiết chung kết thúc trong sự bế tắc và bất đồng quan điểm

ý nghĩa: phản ánh sự xung đột gay gắt,không thể dung hoà giữa hai hê tư tưởng trong xã hội giao thời

Câu 5 Em đồng ý vì biết sống vừa phải biêt đủ sẽ giúp con người nhẹ nhõm thanh thản và giữ được các giá trị đạo dức bản thân

Sự đấu tranh giữa lý tưởng cao đẹp và tình cảm gắn bó đời thường

Tượng trưng cho tâm trạng dâng trào mãnh liệt, nỗi buồn sâu sắc ,và sự xao động ,không yên bình trong lòng người tiễn đưa ( nhân vật ta ) và người ra đi ,phản ánh cuộc chia ly đầy bi tráng và chia li trong bối cảnh xã hội Việt Nam

Hiện tượng ẩn dụ độc đáo ,đảo trật tự từ ,kết hợp từ lạ

Tác dụng :tăng tính biểu cảm ,gợi hình gợi cảm,nhấn mạnh tâm trạng nhân vật ,tạo nét độc đáo mới mẻ

Không gian : Bến tiễn ,hoàng hôn ,con đường nhỏ ,chí lớn chưa về

Thời gian :khoảng khắc chia ly ,thời gian vĩnh viễn , vô định

“Ta”( người đưa tiễn )