Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một trí thức rơi vào cảnh bế tắc do chính những sai lầm của mình. Thông qua hệ thống lời thoại giàu kịch tính, tác giả làm nổi bật diễn biến tâm lí phức tạp của nhân vật: từ lo âu, day dứt đến tuyệt vọng. Thông Thu ý thức được sự sa sút về kinh tế, danh dự bị tổn hại, nhưng lại không đủ bản lĩnh để đối mặt và sửa chữa. Đỉnh điểm của bi kịch là khi nhân vật lựa chọn cái chết như một lối thoát, thể hiện sự bế tắc đến cùng cực. Bên cạnh đó, các chỉ dẫn sân khấu góp phần làm rõ trạng thái cảm xúc và hành động, giúp người đọc hình dung sinh động tình huống kịch. Qua đoạn trích, tác giả không chỉ phản ánh hiện thực xã hội với những áp lực nặng nề lên con người mà còn gửi gắm thông điệp: con người cần có trách nhiệm với bản thân, biết kiểm soát hành vi và dũng cảm đối diện với khó khăn thay vì trốn tránh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại, cùng với sự phát triển kinh tế và sự bùng nổ của các xu hướng tiêu dùng, một bộ phận giới trẻ đang hình thành thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến bi kịch của Thông Thu, có thể thấy đây không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, không có kế hoạch, chạy theo nhu cầu nhất thời hoặc hình thức bên ngoài. Biểu hiện dễ thấy là việc mua sắm theo trào lưu, sử dụng hàng hiệu vượt mức thu nhập, tiêu tiền cho những thú vui xa xỉ mà không cân nhắc hậu quả lâu dài. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng vay mượn, sử dụng thẻ tín dụng hoặc “mua trước trả sau” để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tức thời.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội với những hình ảnh hào nhoáng khiến nhiều người rơi vào vòng xoáy so sánh và đua đòi. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều bạn trẻ chưa ý thức được giá trị của đồng tiền, chưa hiểu rõ mối quan hệ giữa thu nhập và chi tiêu.

Hậu quả của thói quen này là rất nghiêm trọng. Về cá nhân, nó dễ dẫn đến tình trạng nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí khủng hoảng tinh thần khi không thể chi trả. Về lâu dài, nó làm mất đi sự ổn định trong cuộc sống và cản trở tương lai. Không ít trường hợp vì tiêu xài quá mức mà rơi vào hoàn cảnh khó khăn, giống như bi kịch của Thông Thu – khi con người đánh mất khả năng kiểm soát cuộc sống của chính mình. Về xã hội, lối sống này góp phần hình thành những giá trị lệch lạc, đề cao vật chất hơn năng lực và nhân cách.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần xây dựng thói quen chi tiêu hợp lí. Trước hết là lập kế hoạch tài chính rõ ràng, phân bổ thu nhập cho các nhu cầu thiết yếu, tiết kiệm và dự phòng. Đồng thời, cần rèn luyện bản lĩnh, không chạy theo trào lưu hay áp lực từ bên ngoài. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tài chính từ sớm, giúp giới trẻ hiểu giá trị của lao động và đồng tiền. Bên cạnh đó, việc định hướng lối sống lành mạnh, đề cao giá trị thực chất thay vì hình thức cũng rất quan trọng.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho cá nhân và xã hội. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo, biết làm chủ hành vi của mình để xây dựng một cuộc sống bền vững và có trách nhiệm hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một trí thức rơi vào cảnh bế tắc do chính những sai lầm của mình. Thông qua hệ thống lời thoại giàu kịch tính, tác giả làm nổi bật diễn biến tâm lí phức tạp của nhân vật: từ lo âu, day dứt đến tuyệt vọng. Thông Thu ý thức được sự sa sút về kinh tế, danh dự bị tổn hại, nhưng lại không đủ bản lĩnh để đối mặt và sửa chữa. Đỉnh điểm của bi kịch là khi nhân vật lựa chọn cái chết như một lối thoát, thể hiện sự bế tắc đến cùng cực. Bên cạnh đó, các chỉ dẫn sân khấu góp phần làm rõ trạng thái cảm xúc và hành động, giúp người đọc hình dung sinh động tình huống kịch. Qua đoạn trích, tác giả không chỉ phản ánh hiện thực xã hội với những áp lực nặng nề lên con người mà còn gửi gắm thông điệp: con người cần có trách nhiệm với bản thân, biết kiểm soát hành vi và dũng cảm đối diện với khó khăn thay vì trốn tránh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại, cùng với sự phát triển kinh tế và sự bùng nổ của các xu hướng tiêu dùng, một bộ phận giới trẻ đang hình thành thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến bi kịch của Thông Thu, có thể thấy đây không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, không có kế hoạch, chạy theo nhu cầu nhất thời hoặc hình thức bên ngoài. Biểu hiện dễ thấy là việc mua sắm theo trào lưu, sử dụng hàng hiệu vượt mức thu nhập, tiêu tiền cho những thú vui xa xỉ mà không cân nhắc hậu quả lâu dài. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng vay mượn, sử dụng thẻ tín dụng hoặc “mua trước trả sau” để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tức thời.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội với những hình ảnh hào nhoáng khiến nhiều người rơi vào vòng xoáy so sánh và đua đòi. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều bạn trẻ chưa ý thức được giá trị của đồng tiền, chưa hiểu rõ mối quan hệ giữa thu nhập và chi tiêu.

Hậu quả của thói quen này là rất nghiêm trọng. Về cá nhân, nó dễ dẫn đến tình trạng nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí khủng hoảng tinh thần khi không thể chi trả. Về lâu dài, nó làm mất đi sự ổn định trong cuộc sống và cản trở tương lai. Không ít trường hợp vì tiêu xài quá mức mà rơi vào hoàn cảnh khó khăn, giống như bi kịch của Thông Thu – khi con người đánh mất khả năng kiểm soát cuộc sống của chính mình. Về xã hội, lối sống này góp phần hình thành những giá trị lệch lạc, đề cao vật chất hơn năng lực và nhân cách.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần xây dựng thói quen chi tiêu hợp lí. Trước hết là lập kế hoạch tài chính rõ ràng, phân bổ thu nhập cho các nhu cầu thiết yếu, tiết kiệm và dự phòng. Đồng thời, cần rèn luyện bản lĩnh, không chạy theo trào lưu hay áp lực từ bên ngoài. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tài chính từ sớm, giúp giới trẻ hiểu giá trị của lao động và đồng tiền. Bên cạnh đó, việc định hướng lối sống lành mạnh, đề cao giá trị thực chất thay vì hình thức cũng rất quan trọng.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho cá nhân và xã hội. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo, biết làm chủ hành vi của mình để xây dựng một cuộc sống bền vững và có trách nhiệm hơn.

"Tống biệt hành", thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất đối với cuộc sống chính là: Sự dũng cảm đối diện với nghịch lý giữa trách nhiệm lớn lao và tình cảm cá nhân.

1. Tượng trưng cho sự xao động mãnh liệt trong tâm hồn:
2. • Mặc dù nhân vật trữ tình khẳng định "không đưa qua sông" (không có sóng nước thực tế), nhưng lại cảm thấy "có tiếng sóng ở trong lòng".
   • Tiếng sóng ở đây không phải âm thanh của thiên nhiên mà là sóng lòng – biểu tượng cho những cảm xúc dâng trào, những đợt sóng tâm tư không yên bình trước giây phút chia ly.
3. Cụ thể hóa nỗi đau và sự giằng xé:
4. • Tiếng sóng tượng trưng cho sự xung đột nội tâm giữa ý chí ra đi vì đại nghĩa ("chí lớn") và tình cảm gia đình tha thiết (mẹ già, chị gái, em nhỏ).
   • Nó cho thấy nỗi buồn của cuộc chia tay này không hề phẳng lặng mà vô cùng dữ dội, đầy trăn trở và luyến lưu.
5. Vẻ đẹp giao thoa giữa cổ điển và hiện đại:
6. • Hình ảnh con sông, bến nước vốn là biểu tượng quen thuộc trong thơ cổ điển về sự chia ly (như Kinh Kha bên sông Dịch).
   • Tuy nhiên, Thâm Tâm đã đưa "con sông" và "tiếng sóng" vào không gian tâm tưởng, biến nó thành một biểu tượng nội tâm hóa hoàn toàn của phong trào Thơ mới. 

• Kết hợp từ bất thường: "Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?". Trong ngôn ngữ thông thường, "hoàng hôn" là một danh từ chỉ thời gian hoặc hiện tượng thiên nhiên. Việc định lượng "hoàng hôn" bằng từ "đầy" và đặt nó vào không gian hữu hình là "mắt trong" đã biến một khái niệm trừu tượng (thời gian/cảm xúc) thành một thực thể có khối lượng, hình hài.
• Cách phủ định kép lạ lẫm: "Bóng chiều không thắm, không vàng vọt". Thâm Tâm không miêu tả bóng chiều bằng những sắc màu vốn có mà định nghĩa nó bằng sự phủ định những trạng thái thái quá ("không thắm" - không quá rực rỡ, "không vàng vọt" - không quá héo úa). 

• Hữu hình hóa nỗi buồn: Biến "hoàng hôn" thành một thứ "đầy" trong mắt giúp cụ thể hóa nỗi buồn li biệt. Nó không còn là cái buồn của đất trời mà là cái buồn kết đọng thành khối, thành màu sắc trong tâm hồn người đi và kẻ ở.
• Nhấn mạnh sự bàng bạc, mơ hồ của cảm xúc: Việc phủ định màu sắc của "bóng chiều" tạo nên một không gian không xác định, làm nổi bật trạng thái hụt hẫng, trống trải của nhân vật trữ tình trước giây phút chia li.
• Thể hiện sự tinh tế của "Thơ mới": Cách diễn đạt này tạo nên vẻ đẹp vừa cổ kính (gợi không hưởng tráng sĩ xưa) vừa hiện đại (phân tích sâu sắc cảm giác cá nhân), làm tăng tính biểu cảm và sức ám ảnh cho lời thơ. 

tổng biệt hành

nguoi đưa tiễn

Câu 1 (2.0 điểm – khoảng 200 chữ)

Viết đoạn văn nghị luận phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn

Bài làm mẫu (200 chữ):

Nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho lớp trí thức nghèo sống trong xã hội cũ, luôn mang trong mình những mơ ước đẹp đẽ nhưng lại bị hoàn cảnh nghiệt ngã bào mòn. Thứ từng nuôi trong lòng khát vọng được cống hiến, được trở thành người có ích cho đời, song con đường tương lai của ông lại bị chặn đứng bởi cái nghèo và sự ngột ngạt của xã hội bất công. Qua dòng độc thoại nội tâm sâu sắc, Thứ hiện lên như một con người đầy tự trọng nhưng vô cùng bất lực, luôn dằn vặt trước cảnh phải sống dựa vào vợ và đánh mất giá trị của chính mình. Tâm trạng lo âu, buồn tủi và nỗi sợ “mốc lên, gỉ đi, mòn đi” cho thấy sự bế tắc cùng cực của một kiếp người bị hoàn cảnh đẩy vào ngõ cụt. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao bộc lộ sự xót xa cho những ước mơ bị vùi lấp và lên án xã hội cũ đã làm thui chột biết bao con người có tài, có tâm nhưng không có cơ hội sống đúng với lý tưởng của mình.

⸻

Câu 2 (4.0 điểm – khoảng 600 chữ)

Nghị luận về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ” từ câu nói của Gabriel Garcia Marquez

Bài văn mẫu (600 chữ):

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi, mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói giản dị mà sâu sắc ấy nhắc nhở mỗi người về sức mạnh kỳ diệu của ước mơ, đặc biệt đối với tuổi trẻ – giai đoạn đẹp nhất của đời người. Ước mơ không chỉ là điểm tựa tinh thần mà còn là động lực để con người sống có ý nghĩa, có khát vọng vươn lên và hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Tuổi trẻ là thời kì con người có sức khỏe, trí tuệ, lòng nhiệt huyết và tinh thần dấn thân mạnh mẽ nhất. Đây cũng là lúc mỗi người bắt đầu hình thành những ước mơ lớn lao: trở thành bác sĩ, giáo viên, kỹ sư, nhà sáng tạo hay đơn giản chỉ là một người sống tử tế và có ích. Có ước mơ, tuổi trẻ có mục tiêu để phấn đấu và không bị lạc lối giữa vô vàn lựa chọn. Ước mơ giúp thanh niên dám chấp nhận thử thách, vượt qua thất bại và kiên trì theo đuổi những giá trị bền vững. Một người trẻ không có ước mơ giống như con thuyền không có lái – dễ dàng trôi dạt và đánh mất chính mình.

Tuy nhiên, trên hành trình theo đuổi ước mơ, không ít bạn trẻ dễ dàng nản chí khi gặp khó khăn. Nhiều người chấp nhận sống tạm bợ, buông xuôi vì những trở ngại nhất thời. Chính điều đó khiến tuổi trẻ trở nên “già đi” trong tâm hồn: không còn đam mê, không còn sáng tạo, không còn khát vọng sống. Sự già nua ấy không đến từ tuổi tác mà đến từ việc bỏ rơi ước mơ của chính mình. Một khi con người ngừng khát khao, cuộc sống sẽ trở nên vô vị và trì trệ, khiến ta “mòn đi” từng ngày.

Thực tế cho thấy những người thành công đều bắt đầu từ ước mơ và kiên trì với nó. Những nhà khoa học, nghệ sĩ, vận động viên, hay ngay cả những con người bình thường nhưng sống tử tế – tất cả đều được dẫn dắt bởi một lý tưởng sống rõ ràng. Nhờ có ước mơ mà họ dám đi xa hơn giới hạn của bản thân và mang lại giá trị tốt đẹp cho xã hội. Điều đó chứng minh rằng ước mơ chính là điều giữ cho trái tim tuổi trẻ luôn ấm nóng.

Mỗi người trẻ cần xác định cho mình một ước mơ đúng đắn và phù hợp với năng lực. Không chỉ dừng lại ở khát vọng, ta cần biến ước mơ thành kế hoạch cụ thể, từng bước phấn đấu và không lùi bước trước khó khăn. Ý nghĩa của tuổi trẻ nằm ở chỗ dám mơ ước và dám sống hết mình vì ước mơ ấy.

Câu nói của Marquez là lời nhắc nhở sâu sắc: con người trẻ khi còn dám mơ và già đi khi từ bỏ ước mơ. Vì vậy, hãy giữ cho mình một trái tim luôn biết khát khao, một tinh thần bền bỉ, và một niềm tin mạnh mẽ vào hành trình phía trước. Chỉ khi ấy, tuổi trẻ mới thực sự trọn vẹn và có ý nghĩa.