Câu 1:

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, con người đôi khi mải mê chạy theo lợi ích cá nhân mà vô tình lãng quên đi mối quan hệ gắn bó với vạn vật xung quanh. Thực chất, yêu thương vạn vật không chỉ là một biểu hiện của lối sống đẹp mà còn là thước đo chiều sâu nhân cách của con người. Từ cỏ cây, muông thú đến môi trường tự nhiên, tất cả đều góp phần duy trì sự sống và cân bằng sinh thái môi trường. Khi con người biết trân trọng và bảo vệ chúng, cũng chính là đang giữ nền tảng cho sự phát triển bền vững của chính mình. Ngược lại, sự thờ ơ, vô tâm sẽ kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu hay suy giảm đa dạng sinh học. Hơn thế, tình yêu với vạn vật còn giúp con người tinh tế hơn, biết cảm nhận và sống chậm lại giữa nhịp sống gấp gáp. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức nuôi dưỡng lòng yêu thương từ những hành động nhỏ bé nhất, để cuộc sống không chỉ tồn tại mà còn trở nên ý nghĩa và giàu giá trị nhân văn hơn.

Câu 2:

Quê hương luôn là miền kí ức thiêng liêng, là nơi nâng đỡ tâm hồn của mỗi con người. Trong thơ ca Việt Nam hiện đại, hình ảnh quê hương không chỉ hiện lên với vẻ đẹp bình dị mà còn in đậm những đau thương do chiến tranh gây ra. Đoạn thơ trong Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm đã khắc họa sâu sắc sự đổi thay của quê hương trước và sau chiến tranh. Qua đó, bộc lộ nỗi đau xót và tình yêu tha thiết của tác giả.

Trước chiến tranh, quê hương đã hiện lên với vẻ đẹp trù phú yên bình và đậm đà bản sắc dân tộc. Những hình ảnh như" lúa nếp thơm nồng", "tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong" không chỉ gợi ra một cuộc sống ấm no mà còn thể hiện đời sống văn hóa truyền thống phong phú. Đó là một quê hương vừa gần gũi, vừa giàu sức sống , nơi nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người.

Nhưng không dừng lại tại đó, chiến tranh đã phá vỡ tất cả. Quê hương từ chốn yên bình đã trở thành nơi hoang tàn đổ nát. Những hình ảnh như "ruộng ta khô", "nhà ta cháy" gợi lên cảnh tượng đau thương lại mất mát. Không chỉ là sự tàn phá về vật chất, chiến tranh còn gây ra những tổn thương sâu sắc về tinh thần, khiến con người rơi vào cảnh chia ly, tan tác. Hình ảnh "mẹ con đàn lợn âm dương chia lìa trăm ngả" mang ý nghĩa biểu tượng cho sự đứt gãy, ly tán. Đặc biệt, câu hỏi "bây giờ tan tác về đâu?" vang lên như một tiếng kêu xé lòng , thể hiện nổi đau tột cùng của con người khi quê hương bị tàn phá.

Sự đối lập giữa hai bức tranh trước và sau chiến tranh đã làm nổi bật giá trị biểu cảm của đoạn thơ. Qua đó, tác giả không chỉ bộc lộ nổi đau cá nhân mà còn phản ánh nổi đau chung của cả dân tộc trong thời kỳ chiến tranh . Khi ấy, tái hiện nổi đau quê hương , đoạn thơ còn gợi cho người đọc liên tưởng tới Việt Bắc của Tố Hữu - một tác phẩm cùng viết về quê hương trong kháng chiến . Nếu Việt Bắc khắc họa quê hương gắn với tình sâu nặng , với những con người thủy chung , son sắt , thì Bên kia sông Đuống lại nhấn mạnh nổi đau tan tác , mất mát do chiến tranh gây ra . Sự gặp gỡ và khác biệt ấy đã làm nổi bật hình tượng quê hương trong thơ ca : vừa là nơi của tình nghĩa bền chặt , vừa là nơi in dấu của những nỗi đau thương không thể nào quên .

Qua đó , đoạn thơ Bên kia sông Đuống của Cẩm Hoàng không chỉ là tiếng lòng của tác giả mà còn là bản ghi chép xúc động về một thời kỳ lịch sử đầy biến động . Cho nên, mỗi chúng ta càng thêm trân trọng hòa bình, yêu thương và có ý thức gìn giữ quê hương - nơi luôn gắn bó máu thịt với cuộc đời của mỗi con người.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: nghị luận

Câu 2: Văn bản nói về việc con người trong cuộc sống đã vô tình hoặc thờ ơ làm tổn thương thiên nhiên, sự sống và cả những điều tốt đẹp xung quanh; từ đó nhắc nhở con người cần sống tinh tế, biết yêu thương và trân trọng vạn vật.

Câu 3:

*Biện pháp tu từ trong đoạn (7): điệp cấu trúc “những… quen”

-Tác dụng:

+Tạo nhịp điệu đều đặn, giàu cảm xúc cho đoạn thơ

+Nhấn mạnh sự lặp lại, bền bỉ, quen thuộc của thiên nhiên. Gợi cảm giác mọi thứ luôn âm thầm tồn tại và chịu đựng

*Biện pháp tu từ trong đoạn (7): nhân hoá “mặt đất tha thứ”, “đại dương độ lượng”, “cánh rừng trầm mặc”

-Tác dụng:

+Làm tăng sức gợi hình gợi cảm, làm cho câu văn thêm sinh động hấp dẫn

+Thể hiện thiên nhiên rất bao dung, nhẫn nhịn trước những tổn thương do con người gây ra.

Câu 4: Vì câu nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” là ẩn dụ cho những va vấp, tổn thương trong cuộc sống. Khi trải qua đau đớn, con người mới nhận ra giá trị của sự sống và những điều xung quanh. Nhờ đó, ta biết sống cẩn trọng, yêu thương và tránh gây tổn thương cho vạn vật. Những vấp ngã nhỏ vì thế giúp con người thức tỉnh và trưởng thành.

Câu 5:

-Bài học: Con người cần sống biết yêu thương, trân trọng vạn vật và có ý thức trong hành động để không gây tổn thương xung quanh.

-Ý nghĩa: Giúp mỗi người sống nhân văn hơn, biết suy nghĩ, từ đó góp phần làm cho cuộc sống hài hòa và tốt đẹp hơn.