Câu 1: “Sống thôi là chưa đủ. Chúng ta phải kiên định để sống vì một điều gì đó”(Winston S. Churchill). Để có thể sống và kiện định với mục tiêu mà mình đặt ra, bản thân chúng ta đặc biệt là tuổi trẻ cần ý thức sâu sắc về: “Vấn để con người nên biết yêu thương vạn vật”. Vậy yêu thương vạn vật có ý nghĩa như thế nào? Là quan niệm sống nhân ái, tôn trọng và hòa hợp với muôn loài như con người, động vật, thực vật, thiên nhiên. Yêu thương vạn vật không chỉ là một phẩm chất đạo đức cao đẹp mà còn là chiếc chìa khóa để con người tìm thấy sự bình yên và duy trì sự sống trên Trái Đất. Vạn vật xung quanh chúng ta, từ cỏ cây, hoa lá đến những loài động vật nhỏ bé, đều mang trong mình một nhịp sống và giá trị riêng biệt, góp phần tạo nên một hệ sinh thái cân bằng mà ở đó con người là một phần không thể tách rời. Khi biết trân trọng và yêu thương muôn loài, chúng ta không chỉ bảo vệ môi trường sống của chính mình mà còn dung dưỡng một tâm hồn nhân ái, vị tha. Tình yêu ấy hiện diện qua những hành động vô cùng giản dị: không xả rác bừa bãi, trồng thêm một cái cây, hay lên tiếng bảo vệ các loài động vật bị ngược đãi. Ngược lại, sự vô cảm, ích kỷ và tàn phá thiên nhiên chỉ dẫn đến những hậu quả khôn lường như biến đổi khí hậu, dịch bệnh và cạn kiệt tài nguyên. Tóm lại, tình yêu thương vạn vật là nền tảng cốt lõi để xây dựng một thế giới hài hòa, bền vững. Mỗi người hãy mở rộng trái tim, học cách sống gắn bó và trân quý mọi sự sống xung quanh, bởi bảo vệ vạn vật cũng chính là bảo vệ sinh mệnh và tương lai của chính nhân loại chúng ta.

Câu 2: “Cuộc sống là cánh đồng màu mỡ để thơ ca bén rễ sinh sôi” (Pus-kin). Với bài thơ “Bên kia sông Đuống”, Hoàng Cầm đã khiến cho những lời thơ “bén rễ sinh sôi”. Người đọc biết đến Hoàng Cầm là một cây bút tài hoa đã để lại những dấu ấn đặc biệt trong sự phát triển của nền thơ ca Việt Nam. Tác giả viết rất nhiều, rất hay về quê hương, những cuộc kháng chiến chống giặc,…và đã gặt hái nhiều thành công với đề tài này. Bài thơ “Bên kia sông Đuống” là tác phẩm in đạm dấu ấn và phong cách nghệ thuật độc đáo của Hoàng Cầm.

“Bên kia sông Đuống

  …

 Bây giờ tan tác về đâu”

Mở đầu đoạn thơ, Hoàng Cầm đưa người đọc trở về với những hoài niệm tươi đẹp của một miền quê thanh bình, trù phú. 

         “Bên kia sông Đuống

          Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

         Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

         Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”

Quê hương hiện lên trước hết qua mùi hương thân thuộc: “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”. Chữ “thơm nồng” gọi thức sự no ấm của những cánh đồng chiêm trũng rực vàng, mang theo cả hơi thở bình yên của xóm làng. Không chỉ đẹp bởi thiên nhiên, Kinh Bắc còn là cái nôi của văn hóa dân gian với nghệ thuật tranh Đông Hồ đặc sắc.  Những hình ảnh con gà, con lợn hiện lên với nét vẽ “tươi trong”, rực rỡ trên nền giấy điệp lấp lánh không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn là kết tinh của hồn cốt dân tộc. Cụm từ “sáng bừng” như làm bừng tỉnh cả không gian, khẳng định vẻ đẹp văn hóa truyền thống rực rỡ, phơi phới niềm vui sống. Đó là một quê hương trọn vẹn cả về vật chất lẫn tinh thần, đẹp một vẻ đẹp mộc mạc, đậm đà bản sắc.

Thế nhưng, bức tranh tươi đẹp ấy bỗng chốc bị xé toạc bởi sự tàn bạo của chiến tranh. Giọng thơ từ tự hào, đắm say sực chuyển sang uất hận, nghẹn ngào.

          “Quê hương ta từ ngày khủng khiếp

            Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

            Ruộng ta khô

            Nhà ta cháy

            Chó ngộ một đàn

            Lưỡi dài lê sắc máu”

Hình ảnh “ngùn ngụt lửa” tượng trưng cho sự hủy diệt bạo tàn của kẻ thù. Nhịp thơ từ đang miên man, êm ái bỗng gãy vụn thành những nhịp ngắn 3/3, sắc lạnh như những nhát chém vào lòng người. “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy”. Sự tàn phá hiện hữu ngay trên nguồn sống cơ bản nhất của con người, diễn ra nhanh chóng và triệt để. Kẻ thù xâm lược được miêu tả qua hình ảnh ẩn dụ mang tính chất vạch trần: “Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu”. Hình ảnh này lột tả sự cuồng bạo, khát máu và mất nhân tính của giặc ngoại xâm, biến làng quê yên ả thành “Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang” đầy chết chóc, tiêu điều.

Đau xót hơn cả sự tàn phá về vật chất chính là sự hủy diệt về mặt tinh thần, văn hóa. Chiến tranh thiêu rụi cả thế giới tâm hồn của con người Kinh Bắc.

       “Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang

        Mẹ con đàn lợn âm dương

        Chia lìa trăm ngả

        Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã

       Bây giờ tan tác bỏ về đâu?”

Những chủ thể vốn chỉ nằm trên mặt giấy điệp nay như được thổi hồn, có sinh mệnh riêng. Nhưng những biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở, của niềm vui sung túc tưng bừng phước lộc ấy nay lại rơi vào cảnh bi đát “chia lìa”, “tan tác”. Câu hỏi tu từ khép lại đoạn thơ cất lên như một tiếng nấc nghẹn ngào, một nỗi xót xa tột cùng trước sự sụp đổ của những giá trị văn hóa ngàn đời. Kẻ thù không chỉ cướp đi mạng sống, nhà cửa mà còn chà đạp lên cả nền văn hóa thiêng liêng của dân tộc.

Hoàng Cầm đã sử dụng thể thơ tự do khiến nhịp thơ chuyển biến linh hoạt sáng tạo. Giọng thơ xuyên suốt bài thơ là giọng thơ phẫn nộ trước sự tàn bạo của chiến tranh. Các biện pháp tu từ được sử dụng đạt hiệu quả cao. Bằng nghệ thuật đối lập tương phản gay gắt giữa quá khứ bình yên, rực rỡ và hiện tại hoang tàn, bi thương tác giả đã khắc họa thành công sự biến đổi nghiệt ngã của quê hương dưới gót sắt quân thù. 

Qua đó, cám ơn  Hoàng Cầm đã sáng tác ra bài thơ. Bài thơ không chỉ đánh thức tình yêu, niềm tự hào về những giá trị văn hóa dân tộc mà còn thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc, thôi thúc con người đứng lên bảo vệ mảnh đất quê cha đất tổ.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2: Nội dung của văn bản trên: Mối quan hệ của thiên nhiên và con người, sự trân trọng của con người dành cho thiên nhiên

Câu 3: Biện pháp tu từ: điệp từ, điệp cấu trúc “Những”

- Tác dụng: làm cho đoạn văn trở nên sinh động, gợi hình , gợi cảm, gợi nhiều liên tưởng phong phú, thêm đặc sắc, giàu tính biểu đạt, biểu cảm. Ngoài ra còn nhấn mạnh sự tha thứ của thiên nhiên đối với những lỗi lầm của con người

Câu 4: Tác giả cho rằng: ''Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm, để ta được giật mình: tổn thương là rỉ máu?'' Vì con người chúng ta đã quá thờ ơ, vô cảm trước những tổn thương sâu sắc mà chính mình đã gây ra cho người khác. Con người, ai mà chả biết đau, biết buồn, biết khổ nhưng tại sao con người lại cứ phải vô tình đến vậy. Vì vậy, tác giả mới muốn cho bàn chân thỉnh thoảng bị gai đâm để con người có thể nhận ra được sự đau đớn, buồn khổ qua những vết thương họ vô tình tạo nên cho người khác và cũng từ đó, tác giả muốn chúng ta hiểu rằng, chúng ta làm bị thương người khác thì cũng là tự làm bị thương chính mình

Câu 5: Thông điệp ý nghĩa nhất mà bản thân rút ra:

- Con người cần sống có ý thức, trách nhiệm và lòng trắc ẩn, biết trân trọng thiên nhiên, con người và những giá trị mong manh của cuộc sống; biết dừng lại, suy ngẫm từ những tổn thương để sống tốt đẹp và nhân văn hơn.