Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

Sau khi cơ bản hoàn thành bình định về quân sự, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành khai thác kinh tế quy mô lớn nhằm biến Việt Nam thành nơi cung cấp tài nguyên và thị trường tiêu thụ hàng hóa cho Pháp.

1. Trong lĩnh vực Kinh tế

Đây là trọng tâm của cuộc khai thác với mục tiêu vơ vét tối đa tài nguyên:

• Nông nghiệp: Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất của nông dân để lập các đồn điền (lúa, cao su, cà phê).
• Công nghiệp: Tập trung vào khai thác mỏ (đặc biệt là than đá ở Quảng Ninh, thiếc, kẽm) để xuất khẩu. Bên cạnh đó là các ngành công nghiệp nhẹ như dệt, điện, nước, xay xát.
• Giao thông vận tải: Xây dựng hệ thống đường sắt, đường bộ, bến cảng để phục vụ việc vận chuyển khoáng sản về Pháp và mục tiêu quân sự.
• Thương nghiệp: Pháp nắm độc quyền thị trường Việt Nam bằng cách đánh thuế nặng vào hàng hóa các nước khác và miễn thuế cho hàng hóa Pháp.
• Thuế khóa: Đặt ra hàng trăm loại thuế vô lý, trong đó nặng nhất là thuế thân, thuế rượu, thuế muối và thuế thuốc phiện.

2. Trong lĩnh vực Chính trị

• Thực hiện chính sách "chia để trị": Chia Việt Nam thành ba kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) với ba chế độ cai trị khác nhau nhằm phá vỡ khối đoàn kết dân tộc.
• Thiết lập bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương đều do người Pháp chi phối, biến chính quyền phong kiến nhà Nguyễn thành tay sai.

3. Trong lĩnh vực Văn hóa - Giáo dục

• Duy trì nền giáo dục Hán học lỗi thời ở giai đoạn đầu, sau đó dần đưa tiếng Pháp vào chương trình để đào tạo tầng lớp tay sai phục vụ bộ máy cai trị.
• Thực hiện chính sách "ngu dân", hạn chế mở trường học, khuyến khích các tệ nạn (rượu chè, cờ bạc, thuốc phiện) để làm suy yếu ý chí chiến đấu của nhân dân.

Tác động của chính sách này:

• Tích cực: Làm xuất hiện một số yếu tố kinh tế tư bản chủ nghĩa và hạ tầng giao thông hiện đại.
• Tiêu cực: Tài nguyên bị cạn kiệt, kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào Pháp. Quan trọng nhất là làm nảy sinh các giai cấp mới (công nhân, tư sản, tiểu tư sản), tạo tiền đề cho các phong trào yêu nước sau này.

Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp

Sau khi cơ bản hoàn thành bình định về quân sự, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành khai thác kinh tế quy mô lớn nhằm biến Việt Nam thành nơi cung cấp tài nguyên và thị trường tiêu thụ hàng hóa cho Pháp.

1. Trong lĩnh vực Kinh tế

Đây là trọng tâm của cuộc khai thác với mục tiêu vơ vét tối đa tài nguyên:

• Nông nghiệp: Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất của nông dân để lập các đồn điền (lúa, cao su, cà phê).
• Công nghiệp: Tập trung vào khai thác mỏ (đặc biệt là than đá ở Quảng Ninh, thiếc, kẽm) để xuất khẩu. Bên cạnh đó là các ngành công nghiệp nhẹ như dệt, điện, nước, xay xát.
• Giao thông vận tải: Xây dựng hệ thống đường sắt, đường bộ, bến cảng để phục vụ việc vận chuyển khoáng sản về Pháp và mục tiêu quân sự.
• Thương nghiệp: Pháp nắm độc quyền thị trường Việt Nam bằng cách đánh thuế nặng vào hàng hóa các nước khác và miễn thuế cho hàng hóa Pháp.
• Thuế khóa: Đặt ra hàng trăm loại thuế vô lý, trong đó nặng nhất là thuế thân, thuế rượu, thuế muối và thuế thuốc phiện.

2. Trong lĩnh vực Chính trị

• Thực hiện chính sách "chia để trị": Chia Việt Nam thành ba kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) với ba chế độ cai trị khác nhau nhằm phá vỡ khối đoàn kết dân tộc.
• Thiết lập bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương đều do người Pháp chi phối, biến chính quyền phong kiến nhà Nguyễn thành tay sai.

3. Trong lĩnh vực Văn hóa - Giáo dục

• Duy trì nền giáo dục Hán học lỗi thời ở giai đoạn đầu, sau đó dần đưa tiếng Pháp vào chương trình để đào tạo tầng lớp tay sai phục vụ bộ máy cai trị.
• Thực hiện chính sách "ngu dân", hạn chế mở trường học, khuyến khích các tệ nạn (rượu chè, cờ bạc, thuốc phiện) để làm suy yếu ý chí chiến đấu của nhân dân.

Tác động của chính sách này:

• Tích cực: Làm xuất hiện một số yếu tố kinh tế tư bản chủ nghĩa và hạ tầng giao thông hiện đại.
• Tiêu cực: Tài nguyên bị cạn kiệt, kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào Pháp. Quan trọng nhất là làm nảy sinh các giai cấp mới (công nhân, tư sản, tiểu tư sản), tạo tiền đề cho các phong trào yêu nước sau này.

• Tuyển dụng, bố trí và điều hành lao động theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
• Ký kết, chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật.
• Khen thưởng và xử lý kỷ luật lao động.
• Ban hành nội quy lao động, quy chế làm việc.
• Yêu cầu người lao động thực hiện công việc theo hợp đồng.

a) Bạn M rủ bạn N gọi vào số cứu hỏa để trêu đùa
→ Hậu quả: Làm lãng phí thời gian, nguồn lực của lực lượng cứu hỏa, có thể khiến họ không kịp xử lý tình huống thật sự nguy hiểm, gây thiệt hại cho người khác. Ngoài ra còn có thể bị xử phạt vì gọi khẩn cấp sai mục đích.

b) Chị T đi lên núi hái rau lạ về ăn
→ Hậu quả: Có thể bị ngộ độc thực phẩm, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu ăn phải cây độc do không nhận biết được.

c) Anh B đào được vật thể như vỏ bom rồi mang đi bán
→ Hậu quả: Rất nguy hiểm, vì đó có thể là bom, vật liệu nổ chưa phát nổ, có thể gây nổ, thương vong cho bản thân và người xung quanh. Hành vi này cũng vi phạm pháp luật.