BÀI LÀM

Lý Công Uẩn người làng cổ Pháp thuộc Đông Ngạn, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Hiện nay ở làng Đình Bảng vẫn còn có lăng và đền thờ các vua nhà Lý. 

Tục truyền rằng Công uẩn không có cha; mẹ là Phạm Thị đi chơi chùa Tiên Sơn (làng Tiên Sơn, phủ Từ Sơn) , đêm về nằm mộng thấy "đi lại" với thần nhân, rồi có thai đẻ ra đứa con trai. Lên ba tuổi, đứa bé càng khôi ngô tuấn tú; gia đình đem cho nhà sư ở chùa cổ Pháp tên là Lý Khánh Văn làm con nuôi. Lý Công uẩn được học hành chữ Nho, kinh Phật và võ nghệ từ nhỏ, lớn lên dưới mái chùa, trở thành một tài trai văn võ siêu quần. 

Ngoài 20 tuổi, Lý Công uẩn đã làm võ tướng dưới triều vua Lê Đại Hành, từng lập công to trong trận Chi Lăng (981) đại phá quân Tống xâm lược, chém đầu tướng giặc Hầu Nhân Bảo. Về sau, ông giữ chức Tả thân vệ Điện tiền Chỉ huy sứ, nắm trong tay toàn bộ binh quyền. Đức trọng tài cao, ông được quần thần và tướng sĩ rất kính phục. Năm 1005, Lê Đại Hành băng hà. Ngôi vua được truyền cho Lê Long Việt. Chỉ 3 ngày sau, Lê Long Đĩnh giết anh, giành lấy ngai vàng. Lê Long Đĩnh là một tên vua vô cùng bạo ngược khác nào Kiệt, Trụ ngày xưa. Hắn hoang dâm vô độ, nên mắc bệnh không ngồi được; đến buổi chầu thì cứ nằm mà thị triều, cho nên tục gọi là Vua Ngọa Triều. Cuối năm 1009, Lê Ngọa Triều chết. Năm đó, Lý Công uẩn đã 35 tuổi. Bấy giờ lòng người đã oán giận nhà Tiền Lê lắm rồi; quân thần và tầng lớp tăng lữ suy tôn ông lên ngôi báu, mở đầu triều đại nhà Lý (1010- 1225). 

Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế vào đầu xuân 1010, tức là vua Lý Thái Tổ nhà Lý. Nhà vua trị vì được 19 năm, thọ 55 tuổi, băng hà năm 1028. 

Trả lời : Truyện ngụ ngôn "Kiến và Ve Sầu" mang lại bài học sâu sắc về giá trị của lao động chăm chỉ, sự lo xa và tính tiết kiệm. Thông qua hình ảnh Kiến chịu khó tích trữ và Ve Sầu lười biếng, câu chuyện khuyên ta phải làm việc có kế hoạch, phòng tránh khó khăn, không ỷ lại và biết trân trọng giá trị sức lao động. 

Trả lời : Tình huống trong câu truyện là sự đối lập giữa hai tình huống. Kiến chăm chỉ, lo xa : tích chữ đồ văn, xây nhà. Ve sầu lường biếng và chỉ biết hưởng thụ : ca hát, rong không quan tâm đến mùa đông sắp tới.

Câu 1 : Trong văn bản "Chuyện của ba con vật", nhân vật heo hiện lên là một con vật ít nói nhưng có suy nghĩ sâu sắc. Trước sự kiêu ngạo và coi thường của gà, heo không vội tranh cãi mà vẫn điềm tĩnh, lặng lẽ ăn. Chỉ đến khi bị xúc phạm, heo mới lên tiếng để khẳng định giá trị của bản thân. Lời nói của heo ngắn gọn nhưng khiến gà phải suy nghĩ và nhận ra sự hiểu biết hạn hẹp của mình. Heo đại diện cho những người âm thầm đóng góp, không phô trương nhưng vẫn có vai trò quan trọng. Qua nhân vật heo, tác giả gửi gắm thông điệp rằng mỗi cá nhân đều có ích theo cách riêng và không nên đánh giá người khác một cách phiến diện.

Câu 2 : Em hoàn toàn tán thành quan điểm: “Khen ngợi người khác không làm mình kém đi.” Trong cuộc sống, lời khen là sự ghi nhận và trân trọng những nỗ lực, thành công của người khác. Khi biết khen ngợi đúng lúc, chân thành, ta không hề mất đi giá trị của bản thân mà còn thể hiện sự tự tin và rộng lượng. Người biết ghi nhận cái hay của người khác thường là người có tâm hồn đẹp và tinh thần tích cực. Ngược lại, nếu vì sợ thua kém mà ghen tị, không muốn khen ai, ta sẽ tự làm mình nhỏ bé. Lời khen còn giúp tạo động lực, gắn kết các mối quan hệ và lan tỏa năng lượng tốt đẹp trong tập thể. Vì vậy, khen ngợi người khác chính là cách để cùng nhau tiến bộ, chứ không phải sự so sánh hơn thua.

Câu 1 :  Nhân vật chính trong truyện thuộc kiểu nhân vật được nhân hoá.

Câu 2 : Biện pháp tu từ trong câu trên là biện pháp liệt kê

Câu 3 : Mượn câu chuyện của loài vật để nói đến các kiểu người trong xã hội. Khuyên con người không nên kiêu ngạo, biết trân trọng giá trị của người khác. Câu truyện ngắn gọn, hàm súc.

Câu 4 : Chủ đề của câu chuyên trên là khẳng định giá trị riêng biệt của mỗi cá nhân và bài học về sự khiêm tốn, tôn trọng sự đóng góp của người khác.  Dựa vào đoạn kết truyện khi gà nhận ra sự hiểu biết hạn hẹp của mình và câu chốt: "mọi đồ vật, vật nuôi trong nhà nếu sử dụng đúng mục đích, đúng chức năng đều hữu ích". 

Câu 5 : Câu chuyện về ba con vật mang đến cho em bài học sâu sắc về sự khiêm tốn và tôn trọng người khác. Mỗi người trong xã hội, giống như gà, chó, heo, đều có những thế mạnh và vai trò riêng biệt, không ai hoàn toàn vô dụng. Việc gà kiêu ngạo chê heo là thái độ hẹp hòi, chỉ nhìn thấy bề nổi mà không hiểu giá trị thực chất. Trái lại, heo dù không gáy hay sủa nhưng vẫn có đóng góp lớn. Chúng ta không nên lấy thước đo của mình để đánh giá, xem thường năng lực hay công sức của người khác. Khi biết trân trọng sự đóng góp của mọi người, ta sẽ xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp và tạo nên một tập thể đoàn kết. Hãy học cách khiêm tốn, biết ơn và nhìn nhận điểm tích cực ở người xung quanh. Đó mới là lối sống văn minh và khôn ngoan.