BÀI LÀM

Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, lớp em đã có một chuyến tham quan “về nguồn” thật ý nghĩa đến Khu di tích lịch sử Đền Hùng – Phú Thọ. Đây là chuyến đi mà đến bây giờ em vẫn còn nhớ mãi.

Sáng sớm hôm ấy, khi mặt trời vừa lên, cả lớp em đã có mặt đầy đủ trước cổng trường. Ai cũng háo hức, gương mặt rạng rỡ. Trên xe, tiếng nói cười vang khắp nơi, chúng em cùng nhau hát những bài ca về quê hương, đất nước. Khi đến nơi, trước mắt em là rừng cây xanh mát và những bậc đá dẫn lên Đền Thượng – nơi các vua Hùng từng được thờ phụng.

Theo lời hướng dẫn viên, em được nghe lại câu chuyện về mười tám đời vua Hùng dựng nước Văn Lang, về truyền thuyết bánh chưng, bánh dày, Sơn Tinh – Thủy Tinh,… Những câu chuyện tưởng như chỉ có trong sách học, giờ đây lại sống động hơn bao giờ hết. Em lặng người khi thắp nén hương tưởng nhớ các Vua Hùng – những người đã có công dựng nên đất nước.

Câu 1.

Bài thơ “Cảnh ngày hè” được viết theo thể thơ nào?

→ Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật (7 chữ, 8 câu).

Câu 2.

Những hình ảnh thiên nhiên nào được nhắc đến trong bốn dòng thơ đầu?

→ Các hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến là: cây hoè xanh rợp bóng, hoa lựu đỏ, hoa sen hồng tỏa hương trong ao — tất cả tạo nên bức tranh mùa hè tươi tắn, rực rỡ và đầy sức sống.

Câu 3.

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ trong câu thơ:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

→ Biện pháp đảo ngữ (“lao xao chợ cá”, “dắng dỏi cầm ve”) đặt từ chỉ âm thanh lên đầu câu giúp:

• Nhấn mạnh sự sống động, rộn ràng của cảnh vật.
• Gợi không khí hè sôi động, náo nhiệt của làng quê.
• Làm cho bức tranh ngày hè thêm có hồn, có âm thanh, thể hiện niềm vui yêu đời của nhà thơ.

Câu 4.

Trong hai dòng thơ cuối, tác giả đã bộc lộ tình cảm, cảm xúc gì?

→ Nguyễn Trãi bộc lộ tấm lòng nhân ái, yêu nước, thương dân sâu sắc.

Ông mong có cây đàn của vua Ngu Thuấn để gảy khúc “Nam phong” – biểu tượng cho ước nguyện đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.

Câu 5.

Chủ đề của bài thơ là gì? Căn cứ vào đâu em xác định như vậy?

→ Chủ đề: Bài thơ thể hiện niềm yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, và tấm lòng lo cho dân của Nguyễn Trãi.

→ Căn cứ:

• Bốn câu đầu miêu tả cảnh ngày hè tươi đẹp, rộn ràng, đầy sức sống.
• Hai câu cuối thể hiện tình yêu thương và ước vọng dân giàu nước mạnh của tác giả.

Câu 6.

Viết đoạn văn (5–7 dòng):

→ Gợi ý đoạn viết mẫu:

Từ niềm vui giản dị mà Nguyễn Trãi tìm thấy trong cảnh ngày hè, em học được rằng hạnh phúc không ở đâu xa mà nằm ngay trong những điều bình dị quanh ta. Khi biết mở lòng cảm nhận thiên nhiên, yêu cuộc sống, ta sẽ thấy lòng mình nhẹ nhàng, vui tươi hơn. Giữ được tinh thần lạc quan giúp ta vượt qua khó khăn và sống có ý nghĩa hơn mỗi ngày. Em sẽ học cách trân trọng từng khoảnh khắc giản đơn của cuộc sống, giống như Nguyễn Trãi đã làm trong bài thơ “Cảnh ngày hè”.