Văn bản “Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa” giới thiệu về những phương tiện di chuyển và chở hàng của đồng bào dân tộc thiểu số nước ta thời trước. Do điều kiện mỗi vùng khác nhau, họ đã tạo ra những phương tiện phù hợp với vùng đất của mình. Trong khoảng thế kỉ X - XV, do địa hình khó khăn, người dân miền núi phía Bắc chủ yếu đi bộ là chính. Một số dân tộc sống gần sông Đà, sông Mã, sông Lam như Thái, Kháng, La Ha… thì biết đóng những chiếc thuyền bằng gỗ dài, nhẹ, chịu nước, không nứt để vận chuyển. Đặc biệt, họ có thuyền đuôi én rất đẹp và độc đáo. Ngoài ra, người Sán Dìu thường cưỡi trâu, còn người H’Mông, Hà Nhì, Dao… thường sử dụng ngựa thồ để đi lại và vận chuyển. Ở Tây Nguyên, người dân sử dụng sức voi cho việc vận chuyển, nhất là những người dân tộc Gia-rai, Ê-đê, M’nông. Bên cạnh đó, sống ở khu vực nhiều sông nên cư dân Tây Nguyên sử dụng thuyền độc mộc, làm bằng những loại gỗ nhẹ, ít hút nước và chịu được nước. Việc dùng thuyền ở Tây Nguyên lại chỉ phổ biến với đàn ông, phụ nữ ít khi tham gia vào loại hình vận chuyển đi lại này. Có thể thấy, các phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số rất đa dạng và phong phú.

a, Nguyên nhân và hậu quả của tệ nạn xã hội trên là - Nguyên nhân: +> Chủ quan: Do bản thân nhân vật T thiếu hiểu biết, chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của thuốc lá điện tử tâm lý muốn thử cảm giác lạ hoặc dùng để xả stress sai cách.

+> Khách quan: do sự rủ rê, lôi kéo từ bạn bè, thiếu sự giám sát chặt chẽ từ gia đình và nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống.

- Hậu quả:

+>Sức khỏe: Gây hại cho hệ hô hấp, tim mạch và có nguy cơ gây nghiện, ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của học sinh.

+>Học tập và kỉ luật: nhân vật T bị kỷ luật trước hội đồng trường, làm ảnh hưởng đến hồ sơ học tập và danh dự cá nhân.

+>Tâm lý: Gây lo lắng cho gia đình, thầy cô và tạo tiền lệ xấu cho môi trường giáo dục.

b, trách nhiệm của học sinh trong việc phòng, chống tệ nạn xã hội:

- Nâng cao nhận thức của bản thân bằng cách chủ động tìm hiểu về tác hại của các loại tệ nạn xã hội

- Nghiêm chính chấp hành các quy định của pháp luật và nội quy nhà trường

- Tham gia các hoạt động tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội

Theo em, câu tục ngữ này là lời nhắc nhở rằng chỉ cần có sự đồng lòng, nhất trí giữa vợ và chồng thì không có khó khăn nào là không thể vượt qua, mọi mục tiêu lớn lao đều có thể đạt được.