Câu 1:

Trong kỷ nguyên số, ChatGPT – trí tuệ nhân tạo tạo tạo ngôn ngữ – giống như một con dao hai lưỡi tác động mạnh mẽ đến tư duy và khả năng sáng tạo của con người. Tích cực, nó là công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp tổng hợp thông tin, gợi mở ý tưởng, tiết kiệm thời gian, qua đó nâng cao hiệu suất làm việc và học tập, thậm chí hỗ trợ brainstorming (tìm kiếm ý tưởng) mới. Tuy nhiên, tác động tiêu cực đáng lo ngại là sự lạm dụng, dẫn đến "lười tư duy", làm thui chột tư duy phản biện khi con người quá phụ thuộc vào kết quả "ăn sẵn". Sự sáng tạo có nguy cơ bị khuôn mẫu, đi theo lối mòn của AI thay vì những đột phá cảm xúc thực sự của con người. AI có thể viết nhanh, nhưng nó thiếu sự đồng cảm và "hồn" của văn chương. Vì vậy, để phát triển tư duy, sáng tạo, cần xem ChatGPT là công cụ tham khảo, không thay thế, phải giữ vững tư duy độc lập và năng lực kiểm soát thông tin.

Câu 2

Văn học là cuốn bách khoa toàn thư về tâm hồn con người, mà ở đó, tình mẫu tử luôn là chương viết xúc động và bền bỉ nhất. Nếu như Chế Lan Viên viết về mẹ bằng những triết lý thiêng liêng "Con dù lớn vẫn là con của mẹ", thì Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ "Mẹ" lại chạm đến trái tim độc giả bằng những rung cảm giản dị, đời thường của một người con - người chiến sĩ nơi tuyến đầu. Bài thơ không chỉ là tiếng lòng của đứa con hướng về mẹ, mà còn là sự kết tinh giữa tình nhà và tình nước, giữa nét riêng tư và lý tưởng cao cả của thời đại.

Mở đầu bài thơ là không gian của một cuộc hội ngộ đặc biệt: con bị thương trở về giữa mùa mưa. Trong cơn đau thể xác, mọi giác quan của người chiến sĩ dường như đều hướng về mẹ:

“Con bị thương, nằm lại một mùa mưa

Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ

Nhà yên ắng, tiếng chân đi rất nhẹ,”

Hình ảnh mẹ hiện lên qua những tính từ “ân cần”, “lặng lẽ” và hành động “đi rất nhẹ”. Đó là cái tĩnh của sự chăm sóc, nâng niu, là sự dịu dàng đối lập hoàn toàn với cái “động” khốc liệt của chiến trường “gió từng hồi trên mái lá”. Mẹ chính là bến đỗ bình yên duy nhất ngăn cách con với những bão giông ngoài kia.

Chiều sâu của bài thơ nằm ở sự gắn kết giữa mẹ và vườn tược quê hương. Với Nguyễn Khoa Điềm, mẹ không tách rời mảnh vườn quê mẹ chắt chiu:

“Nhớ vườn cây che bóng kín sau nhà

Trái chín rụng suốt mùa thu lộp độp”

Nghệ thuật liệt kê từ “bưởi đào”, “canh tôm nấu khế” đến “khoai nướng, ngô bung” đã khắc họa một không gian sinh hoạt đậm chất thôn quê. Những món ăn ấy không chỉ nuôi dưỡng hình hài mà còn là “phù sa tâm hồn” bồi đắp cho con. Mỗi ban mai tỏa khói ấm trong nhà chính là tỏa ra cái hơi ấm tình thân, biến những núi rừng xa lạ trong giấc mơ của con trở thành quê hương gần gũi.

Sức nặng của tác phẩm dồn nén ở phần giữa bài thơ, khi chân dung người mẹ Việt Nam được nâng tầm từ sự tần tảo sang sự hy sinh cao cả. Mẹ hiện lên với “mắt nhòa đục” và “mái đầu tóc bạc”, một cuộc đời “chèo chống bấy nhiêu năm”. Nhưng khi đứng trước lựa chọn giữa tình riêng và nghĩa lớn, mẹ lại cười xoà:

“- Đi đánh Mỹ, khi nào tau có giữ!

Súng đạn đó, ba lô còn treo đó,” Lời thoại đậm chất miền Trung với từ “tau” mang lại sự chân thực, quyết liệt. Mẹ không ngăn cản, mẹ tiễn con đi bằng niềm tự hào của một người mẹ yêu nước. Nước mắt “ứa trên mi” là nước mắt của tình thương, còn nụ cười là sự mạnh mẽ của lý tưởng.

Khổ thơ cuối là sự thăng hoa về tư tưởng. Hình ảnh người mẹ hòa nhập hoàn toàn vào hình hài đất nước:

“Con qua đâu thấy mái lá, cây vườn,

Cũng đất nước, phơ phơ đầu tóc mẹ…”

Câu hỏi tu từ ở cuối bài: “Máu bây giờ đâu có của riêng con?” là một lời khẳng định đầy xúc động. Từng giọt máu trong người con là của mẹ cho, nhưng khi con cầm súng chiến đấu, máu ấy đã thuộc về đất nước. Bảo vệ Tổ quốc cũng chính là bảo vệ mái tóc bạc và những giọt máu của mẹ.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu thủ thỉ như một lời tâm tình. Hình ảnh thơ gần gũi, ngôn ngữ giàu chất liệu đời sống nhưng lại mang sức khái quát cao. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự và trữ tình đã tạo nên một bản tình ca về người mẹ hậu phương vừa bình dị, vừa vĩ đại.

Khép lại những vần thơ của Nguyễn Khoa Điềm, ta vẫn thấy nhòe lệ trước hình ảnh người mẹ "mắt nhòa đục" và "mái đầu tóc bạc". Bài thơ "Mẹ" đã vượt qua ranh giới của một lời tâm tình cá nhân để trở thành khúc tráng ca dịu dàng về người phụ nữ Việt Nam thời kháng chiến. Qua đó, mỗi chúng ta thêm trân trọng hơi ấm từ bàn tay mẹ và hiểu rằng: tình yêu gia đình chính là viên gạch đầu tiên xây dựng nên tòa lâu đài của lòng yêu nước chân chính.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2. Vấn đề đặt ra: Tầm quan trọng của việc ghi lại các ý tưởng ngay lập tức và phương pháp quản lý, phát triển ý tưởng để đạt được thành công.

Câu 3. Lý do không nên tin tưởng não bộ: Tác giả khuyến cáo không nên tin tưởng vào trí nhớ vì chúng ta dễ quên các ý tưởng, dẫn đến sự mơ hồ, nuối tiếc ("Tôi biết tôi dự tính làm gì đó, nó là gì nhỉ?").

Câu 4. Lời khuyên để trở thành người thành công:

Ghi lại ngay: Đừng lười biếng, hãy ghi lại ý tưởng dù tự tin đến đâu.

Sử dụng công cụ phù hợp: Luôn giữ sổ tay/bút hoặc ứng dụng ghi chú (như Evernote) trong tầm tay nhưng không để ngay trước mặt.

Tách biệt việc ghi và sắp xếp: Đừng nóng vội sắp xếp ngay khi ý tưởng vừa nảy sinh để tránh bỏ lỡ các ý tưởng khác.

Xem lại thường xuyên: Kiểm tra, lọc và phát triển ý tưởng khoảng 3 lần một tuần.

Câu 5. Nhận xét cách lập luận: Cách lập luận rất chặt chẽ, thuyết phục, đi từ việc nêu thực trạng (quên ý tưởng), đưa ra dẫn chứng, giải thích nguyên nhân, đến hướng dẫn hành động cụ thể. Văn phong gần gũi, như một lời khuyên chân thành từ trải nghiệm cá nhân.

Hành vi Anh T (18 tuổi) điều khiển xe mô tô đi ngược chiều trên đường cao tốc

Dấu hiệu vi phạm:

Tính trái pháp luật: Hành động đi ngược chiều trên cao tốc vi phạm Luật Giao thông đường bộ.

Có lỗi: Anh T đủ tuổi chịu trách nhiệm (18 tuổi), nhận thức được hành vi nhưng vẫn thực hiện (lỗi cố ý).

Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện: Anh T 18 tuổi, được coi là có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và hình sự.

Xâm phạm các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ: Xâm phạm an toàn giao thông và tính mạng của người khác.

b/ Xác định trách nhiệm pháp lý của anh T:

Trách nhiệm hành chính: Anh T phải chịu các hình thức xử phạt vi phạm hành chính theo quy định (trong tình huống đã nêu là phạt tiền và tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe 3 tháng).

Lưu ý: Nếu hành vi này gây ra tai nạn nghiêm trọng, anh T có thể phải chịu thêm trách nhiệm hình sự và trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại

Lập kế hoạch chi tiêu: xác định rõ nhu cầu và thứ mong muốn, lập danh sách trước khi mua sắm để tránh mua ngẫu hứng

Tìm hiểu thông tin sản phẩm: Kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng, thành phần và các chứng nhận chất lượng

So sánh giá cả và chất lượng: tham khảo giá ở nhiều nơi khác nhau để chọn mức giá tốt nhất cho cùng 1 chất lượng sản phẩm