• Biện pháp tu từ: Nhân hóa ("Lúa ngô thèm...").
• Tác dụng:
• • Làm cho hình ảnh lúa ngô trở nên sinh động, có tâm tư, cảm xúc như con người.
  • Nhấn mạnh khao khát cháy bỏng về một sự sống xanh mướt, tươi tốt giữa vùng đất cát mặn mòi, gian khổ.
  • Thể hiện tình yêu, sự thấu hiểu sâu sắc của tác giả đối với những khó khăn của quê hương và sự nỗ lực vươn lên của con người nơi đây.

• Những dòng thơ miêu tả không gian: "Tôi lớn lên trong vành nôi của sóng", "Cát thường cuốn vào ngôi trường tôi học", "Thổi không ngơi cơn gió sạm da người", "Những nẻo đường rát bỏng bàn chân nhỏ", "Sông mùa lũ nước bò vào tận ngõ".
• Quê hương hiện lên: Là một vùng ven biển khắc nghiệt, mặn mòi gió cát, thường xuyên chịu thiên tai (bão, lũ), đầy khó nhọc nhưng cũng rất hiền hòa, bao dung ("vành nôi của sóng", "ru", "che chở"). Đó là một không gian vừa thơ mộng, vừa dữ dội, rèn luyện nên con người vững chãi.

• Thiên nhiên: Cỏ lau trắng, trưa hè yên ả, chiều chạng vạng.
• Con người/Ký ức: Khúc hát ru của mẹ, áo bạc sờn của cha, mồ hôi cha, vai gầy mẹ, cánh cò, bát chè xanh, bàn tay chai sạn. 

• Nghệ thuật: Tạo âm điệu da diết, trầm lắng, như lời kể chuyện thủ thỉ, tâm tình.
• Nội dung: Nhấn mạnh sự hiện hữu rõ nét, thường trực của quê hương trong tâm trí. Mỗi lần lặp lại là một mảnh ghép ký ức về quê (cảnh sắc, con người, kỷ niệm) hiện về, khắc sâu nỗi nhớ khắc khoải và tình yêu quê hương bền chặt của tác giả. 

• "Áo bạc sờn...": Hình ảnh tả thực chiếc áo cha mặc lâu ngày đã cũ, bạc màu vì nắng gió, gợi sự lam lũ, vất vả.
• "Mồ hôi cha mặn...": Ẩn dụ cho sự hy sinh thầm lặng, cực nhọc của người cha trên cánh đồng để tạo ra hạt lúa, thể hiện tình yêu thương vô bờ và sự tri ân của người con. 

• Câu 1 (2,0 điểm - Đoạn văn 200 chữ):
• • Nét nghệ thuật nổi bật: Sự kết hợp hài hòa giữa bút pháp lãng mạn và bi tráng.
  • Phân tích: Ngôn ngữ thơ giàu nhạc điệu, hình ảnh gợi cảm ("chiều xanh", "mây trắng", "đất đá ong khô", "sáo diều"). Sử dụng thành công các từ láy và từ ngữ gợi hình (u uẩn, khôn khuây, hoang bóng, điêu tàn) tạo nên không khí hoài niệm, buồn thương nhưng không ủy mị. Đặc biệt, hình ảnh "đôi mắt" xuyên suốt trở thành biểu tượng cho tâm hồn, nỗi buồn và sự chịu đựng của con người trong chiến tranh.

• Câu 1 (0,5 điểm): Nhân vật trữ tình là người lính "tôi" (đang chinh chiến/trở về).
• Câu 2 (0,5 điểm): Những từ ngữ/dòng thơ miêu tả “đôi mắt” trong khổ 5: "U uẩn chiều lưu lạc", "Buồn viễn xứ khôn khuây".
• Câu 3 (1,0 điểm):
• • Tình cảm: Nỗi nhớ quê hương da diết (xứ Đoài, Ba Vì, sông Đáy), nỗi buồn xót xa trước cảnh điêu tàn, xác xơ do chiến tranh.
  • Cảm xúc: Sự hoài niệm về quá khứ yên bình, sự trân trọng và xót thương đối với "người Sơn Tây" - đại diện cho vẻ đẹp và nỗi buồn của người dân quê.
• Câu 4 (1,0 điểm):
• • Hiệu quả câu hỏi tu từ "Em có bao giờ em nhớ thương?":
  • • Tạo giọng điệu tâm tình, thủ thỉ, khắc sâu nỗi nhớ da diết của nhân vật "tôi".
    • Thể hiện tâm trạng mong mỏi, chờ đợi sự đồng điệu, sẻ chia tình cảm từ "em" (người con gái Sơn Tây).
    • Gợi sự trăn trở về tình cảm của người cũ trong bối cảnh chia lìa.
• Câu 5 (1,0 điểm): Thông điệp sâu sắc: Bài thơ khơi dậy tình yêu quê hương đất nước tha thiết và sự thấu hiểu cho những kiếp người ly hương, tình yêu trong thời loạn. Nó nhắc nhở chúng ta trân trọng hòa bình, sự bình yên của quê hương và tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa. Thông điệp này càng ý nghĩa khi đối chiếu với những điêu tàn mà chiến tranh gây ra. 

Câu 1 (2,0 điểm): Phân tích nhân vật chị cỏ bò
Chị cỏ bò trong truyện "Cổ tích" là hình tượng tiêu biểu cho tấm lòng nhân hậu, bao dung của người lao động nghèo. Dù cuộc sống vất vả với nghề "cắt cỏ thuê", sống trong túp lều xiêu vẹo, nhưng chị lại có trái tim vô cùng ấm áp. Khi thấy bà cụ góa bụa, đơn độc, chị không ngần ngại mời ăn, thậm chí "rước bà theo" để cùng chia sẻ "bát cơm" và cảnh nghèo. Chị chăm sóc bà cụ chu đáo, gọi bà là "mẹ" và nhận lại tình thương như con ruột, biến "lều thưng vách cót" thành mái ấm đầy tiếng cười. Khi bà qua đời, chị đau xót, tức tưởi gọi "Mẹ ơi", thể hiện tình cảm chân thành, sâu nặng. Nhân vật chị cỏ bò mang vẻ đẹp của sự sẻ chia, "lá lành đùm lá rách", trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi cho bà cụ trong những ngày cuối đời.

Câu 1 (2,0 điểm): Phân tích nhân vật chị cỏ bò
Chị cỏ bò trong truyện "Cổ tích" là hình tượng tiêu biểu cho tấm lòng nhân hậu, bao dung của người lao động nghèo. Dù cuộc sống vất vả với nghề "cắt cỏ thuê", sống trong túp lều xiêu vẹo, nhưng chị lại có trái tim vô cùng ấm áp. Khi thấy bà cụ góa bụa, đơn độc, chị không ngần ngại mời ăn, thậm chí "rước bà theo" để cùng chia sẻ "bát cơm" và cảnh nghèo. Chị chăm sóc bà cụ chu đáo, gọi bà là "mẹ" và nhận lại tình thương như con ruột, biến "lều thưng vách cót" thành mái ấm đầy tiếng cười. Khi bà qua đời, chị đau xót, tức tưởi gọi "Mẹ ơi", thể hiện tình cảm chân thành, sâu nặng. Nhân vật chị cỏ bò mang vẻ đẹp của sự sẻ chia, "lá lành đùm lá rách", trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi cho bà cụ trong những ngày cuối đời.

câu 1

Đoạn trích "Xin trả lại con Làng Nủ" thành công nhờ sử dụng hình thức độc thoại nội tâm của nhân vật người con, tạo cảm giác trực tiếp, đau xót. Nghệ thuật đối lập tương phản giữa không gian ấm áp, bình yên (nhà, trường) và thực tại mù mịt, lấm lem bùn đất (khổ 1, 2) đã làm nổi bật sự tàn khốc của thiên tai. Biện pháp tu từ liệt kê ("mũi mồm", "chân tay", "bùn đất") kết hợp câu hỏi tu từ ("Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?") xoáy sâu vào tâm trí người đọc. Đặc biệt, giọng thơ như lời cầu xin, van nài ("Đưa con trở về nhà") mang đến nỗi ám ảnh, khơi gợi lòng trắc ẩn tột cùng. Ngôn từ giản dị, chân thực nhưng sức gợi cảm lớn

• âu 1 (0,5 điểm): Nhân vật trữ tình là người con (đứa trẻ) đã qua đời vì lũ quét, đang cất tiếng nói từ "dưới đất lạnh".
• Câu 2 (0,5 điểm): Những từ ngữ miêu tả hoàn cảnh của “con”: "lấm lem bùn lũ", "mù mịt", "Không thể nào cựa được chân tay", "Không thở được", "mũi mồm toàn bùn đất", "lạnh lắm".
• Câu 3 (1,0 điểm):
• • Biện pháp tu từ: Đối lập (Trường khai giảng sung sướng/khung cảnh bùn lầy) và Câu hỏi tu từ ("Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?").
  • Tác dụng: Nhấn mạnh sự tương phản nghiệt ngã giữa niềm vui đi học, đón Trung thu hồn nhiên của trẻ thơ với thực tại thảm khốc; nhấn mạnh sự bàng hoàng, đau xót, tạo nỗi ám ảnh và niềm thương cảm sâu sắc cho người đọc.
• Câu 4 (1,0 điểm): Cảm hứng chủ đạo: Nỗi đau xót tột cùng trước mất mát to lớn; sự thương xót những kiếp người nhỏ bé; và thông điệp về tình yêu quê hương, gia đình, sự sẻ chia với nỗi đau đồng bào.
• Câu 5 (1,0 điểm): Từ góc nhìn người trẻ, em có thể: quyên góp sách vở, quần áo, dụng cụ học tập; viết thư động viên bạn bè vùng lũ; tham gia các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ khắc phục hậu quả hoặc chia sẻ, lan tỏa thông tin tích cực trên mạng xã hội để kêu gọi sự giúp đỡ.