Câu 1 (2,0 điểm): Đoạn văn ~200 chữ

Đoạn trích bài thơ Xin trả lại con Làng Nủ có nhiều đặc sắc nghệ thuật góp phần thể hiện sâu sắc nội dung. Trước hết, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giúp diễn đạt cảm xúc linh hoạt, chân thực. Ngôn ngữ giản dị, gần gũi nhưng giàu sức gợi, đặc biệt là những từ ngữ như “lấm lem bùn lũ”, “mù mịt”, “không thở được” đã khắc họa rõ nét hoàn cảnh bi thương của nhân vật. Bên cạnh đó, việc sử dụng liên tiếp các câu hỏi như “bố ơi?”, “đây là đâu?” thể hiện sự hoang mang, sợ hãi của đứa trẻ, làm tăng tính chân thực và xúc động. Biện pháp đối lập giữa niềm vui “ngày đầu tiên đi học” với hiện thực “chỉ thấy bùn” càng làm nổi bật sự mất mát đau đớn. Ngoài ra, điệp từ “con”, “bố” được lặp lại nhiều lần đã nhấn mạnh tình cảm gia đình thiêng liêng, khiến giọng thơ trở nên tha thiết. Nhờ những nghệ thuật đó, đoạn thơ gây xúc động mạnh, khơi dậy lòng thương cảm trong lòng người đọc.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài văn ~500 chữ

Trong cuộc sống, mỗi người đều có những điều mình yêu thích và những điều mình cần phải làm. Nhà sáng lập Apple – Steve Jobs từng nói rằng: “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” Đối với học sinh, việc cân bằng giữa mong muốn cá nhân và kì vọng của gia đình là vô cùng quan trọng.

Trước hết, mong muốn của bản thân là những ước mơ, sở thích, đam mê mà mỗi người theo đuổi. Đó có thể là việc học một ngành nghề yêu thích, theo đuổi nghệ thuật, thể thao hay bất cứ lĩnh vực nào khiến bản thân hạnh phúc. Trong khi đó, kì vọng của gia đình thường xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn con cái có một tương lai ổn định, thành công. Tuy nhiên, nếu không biết dung hòa, hai yếu tố này có thể mâu thuẫn với nhau.

Để cân bằng, trước hết học sinh cần hiểu rõ bản thân: mình thích gì, mạnh ở đâu, mục tiêu trong tương lai là gì. Khi đã xác định được hướng đi, mỗi người cần nghiêm túc học tập, rèn luyện để chứng minh năng lực của mình. Đồng thời, cần biết lắng nghe ý kiến của cha mẹ, bởi đó là những kinh nghiệm quý giá. Việc trao đổi thẳng thắn, chân thành với gia đình sẽ giúp cha mẹ hiểu hơn về mong muốn của con, từ đó dễ dàng đồng hành và ủng hộ.

Bên cạnh đó, học sinh cũng cần có trách nhiệm với những điều “cần làm” như học tập, rèn luyện đạo đức. Dù theo đuổi đam mê, mỗi người vẫn phải hoàn thành nghĩa vụ của mình. Khi làm tốt những điều cần thiết, ta sẽ có cơ hội theo đuổi điều mình yêu thích một cách vững chắc hơn.

Ngoài ra, cần tránh lối sống cực đoan: chỉ làm theo ý mình mà bỏ qua lời khuyên của gia đình, hoặc ngược lại, sống hoàn toàn theo sự sắp đặt mà không có chính kiến. Cả hai đều có thể khiến con người mất phương hướng hoặc đánh mất bản thân.

Tóm lại, cân bằng giữa mong muốn cá nhân và kì vọng của gia đình là một quá trình đòi hỏi sự hiểu biết, nỗ lực và giao tiếp. Khi làm được điều đó, học sinh không chỉ phát triển toàn diện mà còn giữ được hạnh phúc gia đình, hướng tới một tương lai tốt đẹp.

sau:

Xin trả lại con Làng Nủ

                 (Trích)

Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?

Mẹ và các em con cũng đâu rồi hả bố?

Sao bố con mình cùng lấm lem bùn lũ?

Đây là đâu mà mù mịt thế này?

Không thể nào con cựa được chân tay

Không thở được, mũi mồm toàn bùn đất

Có phải bố đấy không mà ôm con rất chặt?

Tỉnh lại đi bố ơi! Đưa con trở về nhà!

Trường của con vừa khai giảng hôm qua

Con sung sướng ngày đầu tiên đi học

Chưa biết tên bạn bè, nhiều đứa còn dỗi khóc

Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?

Con muốn về nhà, về Làng Nủ yêu thương

Muốn đi học, đón Trung Thu cùng bạn

Không muốn ở đây dưới đất này lạnh lắm

Bố tỉnh lại đi… đưa con về!

[…]

(Đỗ Xuân Thu, vanvn.vn, cập nhật 21/09/2024)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Câu 2 (0,5 điểm). Xác định những từ ngữ miêu tả hoàn cảnh của “con” trong hai khổ thơ đầu.

Câu 3 (1,0 điểm). Nhận xét về tác dụng của biện pháp tu từ được dùng trong đoạn thơ sau.

Trường của con vừa khai giảng hôm qua

Con sung sướng ngày đầu tiên đi học

Chưa biết tên bạn bè, nhiều đứa còn dỗi khóc

Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?

Câu 4 (1,0 điểm). Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?

Câu 5 (1,0 điểm). Từ góc nhìn của người trẻ, em có thể làm gì để chia sẻ với những người ở vùng lũ?

Bài 2

Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con Làng Nủ” ở phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm). “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” – (Steve Job – nhà đồng sáng lập tập đoàn Apple).

Từ góc nhìn của một người trẻ, theo em, học sinh cần làm gì để cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kì vọng của gia đình? Viết một bài văn (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân.

Câu 1 (2,0 điểm): Đoạn văn ~200 chữ

Ba khổ thơ cuối của bài Chim thêu đã thể hiện rõ nét tình yêu thương con sâu sắc và niềm hy vọng của người cha. Hình ảnh “ba ôm tấm áo xanh giữa ngực” cho thấy sự nâng niu, trân trọng như ôm chính đứa con của mình. Tấm áo trở thành kỉ vật gắn liền với tình cha con thiêng liêng. Những câu thơ tiếp theo gợi lên nỗi nhớ con da diết qua hình ảnh “cặp mắt đen tròn”, “tiếng chim non gọi đàn”, khiến cảm xúc càng thêm bâng khuâng, xúc động. Dù không thể gửi áo cho con, người cha vẫn treo áo bên bàn làm việc như một cách giữ gìn tình cảm, đồng thời gửi gắm tâm sự qua những vần thơ. Đặc biệt, niềm tin vào tương lai được thể hiện rõ qua hình ảnh “ngày mai ấy, nước non một khối”. Đó là ước mơ về một đất nước hòa bình, gia đình được đoàn tụ, trẻ em được sống trong hạnh phúc. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa tình cha con sâu nặng mà còn thể hiện niềm tin mãnh liệt vào ngày mai tươi sáng.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài văn ~400 chữ

Tình yêu thương của cha mẹ luôn là nguồn động lực to lớn giúp con cái trưởng thành. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tình yêu ấy cũng có thể trở thành áp lực nếu không được thể hiện đúng cách. Vì vậy, mỗi người cần hiểu rõ hai mặt của vấn đề để có cách ứng xử phù hợp.

Trước hết, tình yêu thương của cha mẹ là động lực giúp con cái phát triển. Cha mẹ luôn mong muốn con mình có cuộc sống tốt đẹp hơn nên sẵn sàng hi sinh, chăm sóc và dạy dỗ. Sự quan tâm, động viên kịp thời sẽ giúp con có thêm niềm tin, cố gắng trong học tập và cuộc sống. Khi được yêu thương đúng cách, con cái sẽ cảm thấy an toàn, tự tin và có động lực vươn lên. Nhiều người thành công nhờ có gia đình luôn bên cạnh ủng hộ, khích lệ.

Tuy nhiên, tình yêu thương cũng có thể trở thành áp lực nếu cha mẹ đặt quá nhiều kỳ vọng hoặc áp đặt suy nghĩ của mình lên con cái. Khi bị so sánh, ép buộc học hành, nghề nghiệp hay phải đạt thành tích cao, con cái dễ rơi vào căng thẳng, mệt mỏi. Thay vì là nguồn động lực, tình yêu lúc này lại trở thành gánh nặng khiến con sợ hãi, mất tự tin và thậm chí xa cách với gia đình.

Vì vậy, tình yêu thương đúng nghĩa cần đi kèm với sự thấu hiểu và tôn trọng. Cha mẹ nên lắng nghe, đồng hành và định hướng thay vì áp đặt. Con cái cũng cần hiểu cho những hi sinh của cha mẹ, cố gắng học tập và sống có trách nhiệm. Khi cả hai phía cùng chia sẻ và thấu hiểu, tình yêu thương sẽ trở thành sức mạnh giúp mỗi người trưởng thành.

Tóm lại, tình yêu của cha mẹ là điều quý giá nhưng cần được thể hiện đúng cách để trở thành động lực, không phải áp lực. Mỗi người con hãy biết trân trọng và đáp lại tình yêu ấy bằng sự cố gắng của mình.

Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2 (0,5 điểm):

Nhân vật trữ tình là người cha (người ba).

Câu 3 (1,0 điểm):

• Đề tài: Tình cảm gia đình trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt.
• Chủ đề: Thể hiện tình yêu thương sâu sắc, nỗi nhớ con da diết của người cha và niềm tin vào ngày đất nước hòa bình, gia đình đoàn tụ.

Câu 4 (1,0 điểm):

Hai dòng thơ sử dụng biện pháp ẩn dụ (“chim non gọi đàn”) kết hợp với từ láy “bâng khuâng”, “chắt chiu”. Hình ảnh “chim non gọi đàn” gợi liên tưởng đến đứa con nhỏ đang mong cha, khao khát được sum họp. Qua đó làm nổi bật nỗi nhớ thương con sâu sắc, tha thiết của người cha, khiến cảm xúc trở nên giàu hình ảnh và xúc động hơn.

Câu 5 (1,0 điểm):

Văn bản cho thấy người cha dành cho con tình yêu thương vô cùng sâu nặng. Dù xa cách, ông luôn nhớ con, mong con, nâng niu từng kỉ niệm về con. Tình cảm ấy vừa đau đáu, xót xa vừa chan chứa niềm hy vọng vào ngày đoàn tụ

Câu 1 (2,0 điểm): Đoạn văn ~200 chữ

Nhân vật “tôi” trong truyện là một đứa trẻ hồn nhiên nhưng cũng mắc sai lầm đáng trách. Ban đầu, “tôi” là người biết xấu hổ khi không có tiền mua kẹo và không muốn xin của bạn. Tuy nhiên, trước sự rủ rê của Bá và sự cám dỗ, “tôi” đã làm điều sai trái là dùng tiền giả để lừa bà Bảy Nhiêu. Điều đó cho thấy “tôi” còn thiếu bản lĩnh, dễ bị tác động. Khi đưa tờ giấy lộn, “tôi” đã có cảm giác lo lắng, bất an, chứng tỏ lương tâm vẫn còn thức tỉnh. Đặc biệt, khi bà Bảy mất và sự thật được phát hiện, “tôi” vô cùng ân hận, day dứt. Sự hối lỗi ấy kéo dài suốt nhiều năm sau, thể hiện qua việc thường xuyên ra thăm mộ bà và cầu mong được tha thứ. Qua nhân vật “tôi”, tác giả cho thấy con người ai cũng có thể mắc sai lầm, nhưng điều quan trọng là phải biết nhận lỗi và sống tốt hơn. Nhân vật cũng là lời nhắc nhở về lối sống trung thực, biết yêu thương người khác.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài văn ~400 chữ

Trong cuộc sống, trung thực là một phẩm chất vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Trung thực là sống ngay thẳng, thật thà, không gian dối, không lừa gạt người khác vì lợi ích cá nhân. Đây không chỉ là chuẩn mực đạo đức mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin giữa con người với nhau.

Trung thực giúp con người được mọi người tin tưởng và tôn trọng. Một người luôn nói thật, làm thật sẽ tạo dựng được uy tín trong học tập, công việc và các mối quan hệ. Ngược lại, nếu sống gian dối, dù có thể đạt được lợi ích trước mắt nhưng về lâu dài sẽ đánh mất lòng tin của người khác. Khi niềm tin đã mất, rất khó có thể lấy lại được. Trong học sinh, trung thực thể hiện qua việc không quay cóp trong thi cử, không nói dối thầy cô, cha mẹ. Điều đó giúp mỗi người phát triển năng lực thật của bản thân.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn còn nhiều biểu hiện thiếu trung thực như gian lận trong học tập, buôn bán hàng giả, nói sai sự thật để trục lợi. Những hành vi này không chỉ gây hại cho người khác mà còn làm suy giảm đạo đức xã hội. Đặc biệt, có những sai lầm do thiếu trung thực có thể để lại hậu quả lâu dài, khiến con người phải hối hận suốt đời.

Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện đức tính trung thực từ những việc nhỏ nhất. Hãy dũng cảm nhận lỗi khi sai, sống chân thành và tôn trọng sự thật. Trung thực không chỉ giúp ta hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, văn minh hơn.

Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2 (0,5 điểm):

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất (nhân vật “tôi” là người kể chuyện).

Câu 3 (1,0 điểm):

Cốt truyện đơn giản, xoay quanh một kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật “tôi” và bạn Bá: lợi dụng bà Bảy Nhiêu bị mù để dùng tiền giả mua kẹo. Sau đó bà mất, sự thật được hé lộ khiến “tôi” và Bá ân hận suốt đời. Cốt truyện giàu ý nghĩa, có tình huống bất ngờ, tạo cảm xúc day dứt.

Câu 4 (1,0 điểm):

Văn bản kể về một sai lầm trong quá khứ của nhân vật “tôi” khi lừa dối bà Bảy Nhiêu. Qua đó, tác giả nhắn nhủ con người phải sống trung thực, biết yêu thương và không làm điều sai trái vì có những lỗi lầm sẽ không thể sửa chữa.

Câu 5 (1,0 điểm):

Câu nói nhấn mạnh rằng trong cuộc sống có những sai lầm nếu ta gây ra thì sẽ không có cơ hội sửa chữa, đặc biệt khi người bị tổn thương không còn nữa. Vì vậy mỗi người cần sống cẩn trọng, trung thực, biết suy nghĩ trước hành động để không phải hối hận.

Gọi \alpha là góc giữa tia sáng (hướng chiếu xuống) và phương ngang. Ở đây đề cho góc chiếu là 20^\circ (tức \alpha=20^\circ). Thiết bị đặt cao h=2{,}5 m so với mặt đất và đặt sát tường. Điểm mà dải sáng chạm mặt đất có khoảng cách ngang tới chân tường là x.

Từ tam giác vuông tạo bởi chiều cao, khoảng cách ngang và tia sáng ta có:

\tan\alpha=\frac{h}{x}\quad\Rightarrow\quad x=\frac{h}{\tan\alpha}.

1. Với \alpha=20^\circ:
   \tan20^\circ\approx 0{,}36397,
   x=\frac{2{,}5}{0{,}36397}\approx 6{,}87\ \text{m}.
   Vậy với góc 20^\circ dải sáng sẽ bắt đầu cách tường khoảng 6{,}87 m, không phải 2 m.
2. Để dải sáng bắt đầu tại x=2 m, cần:
   \tan\alpha=\frac{h}{x}=\frac{2{,}5}{2}=1{,}25.
   \alpha=\arctan(1{,}25)\approx 51{,}34^\circ.
   Vậy phải căn chỉnh góc chiếu khoảng 51{,}34^\circ để tia chạm đất ở cách tường 2 m.

Kết luận ngắn: với thông số đề bài, góc 20^\circ không phù hợp — dải sáng sẽ bắt đầu ở ~6,87 m. Để bắt đầu ở 2 m cần góc ~51,34°.

1. So sánh

a) \sin35^\circ và \cos55^\circ.

Ta biết công thức: \cos\theta=\sin(90^\circ-\theta).

Vậy \cos55^\circ=\sin(90^\circ-55^\circ)=\sin35^\circ.

→ \sin35^\circ=\cos55^\circ.

b) \tan28^\circ và \cot62^\circ.

Ta biết \cot\theta=\tan(90^\circ-\theta).

Vậy \cot62^\circ=\tan(90^\circ-62^\circ)=\tan28^\circ.

→ \tan28^\circ=\cot62^\circ.

2. Tam giác vuông ABC vuông tại A, huyền BC=20 cm, \angle B=36^\circ. Chứng minh AB\approx 16{,}18 cm.

Trong tam giác vuông tại A, so với góc B thì cạnh AB là cạnh kề và BC là cạnh huyền.

Do đó

\cos B=\frac{AB}{BC}\quad\Rightarrow\quad AB=BC\cdot\cos B.

Thay số: BC=20, B=36^\circ,

AB=20\cdot\cos36^\circ.

Ta biết (hoặc tính) \cos36^\circ\approx 0{,}809016\ldots.

Vậy

AB\approx 20\times 0{,}809016=16{,}180339\ldots

Làm tròn hai chữ số thập phân: AB\approx 16{,}18\ \text{cm}.

Kết quả:

1. \sin35^\circ=\cos55^\circ và \tan28^\circ=\cot62^\circ.
2. AB=20\cos36^\circ\approx 16{,}18\ \text{cm}.

Gọi vận tốc lúc đi là x (km/h).

⇒ Vận tốc lúc về là x - 10 (km/h).

Quãng đường AB = 60 km.

Thời gian = quãng đường / vận tốc.

Ta có:

\text{Thời gian về} - \text{Thời gian đi} = 0,5 \text{ (giờ)}

(vì 30 phút = 0,5 giờ)

Lập phương trình:

\frac{60}{x - 10} - \frac{60}{x} = 0,5

Nhân hai vế với x(x - 10):

60x - 60(x - 10) = 0,5x(x - 10)

60x - 60x + 600 = 0,5x^2 - 5x

600 = 0,5x^2 - 5x

Nhân 2 cho dễ tính:

1200 = x^2 - 10x

x^2 - 10x - 1200 = 0

Giải phương trình:

\Delta = (-10)^2 - 4(1)(-1200) = 100 + 4800 = 4900

x = \frac{10 \pm \sqrt{4900}}{2} = \frac{10 \pm 70}{2}

x_1 = 40,\quad x_2 = -30

Loại giá trị âm ⇒ x = 40

Vậy vận tốc lúc đi là 40 km/h.

⇒ Vận tốc lúc về:

x - 10 = 30\ \text{km/h}

✅ Đáp án: Vận tốc lúc về là 30 km/h.

✅ Kết quả: x = -7

b)

\begin{cases} x + 3y = -2 \\ 5x + 8y = 11 \end{cases}

Từ phương trình đầu:

x = -2 - 3y

Thay vào phương trình thứ hai:

5(-2 - 3y) + 8y = 11

-10 - 15y + 8y = 11

-7y = 21

y = -3

Thay y = -3 vào x = -2 - 3y:

x = -2 - 3(-3) = -2 + 9 = 7

✅ Kết quả:

\boxed{x = 7,\ y = -3}