Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Thạch Lam là cây bút giàu chất trữ tình, luôn hướng ngòi bút vào những số phận nhỏ bé với những rung động tinh tế của đời sống nội tâm. Truyện ngắn Trở về là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc bi kịch tinh thần của con người khi đánh mất tình cảm gia đình. Đoạn trích trên đã khắc họa rõ nét cuộc gặp gỡ đầy xót xa giữa nhân vật Tâm và người mẹ già nơi quê nghèo.

Trước hết, hoàn cảnh trở về của Tâm gợi lên nhiều suy nghĩ. Sau sáu năm xa nhà, anh chỉ gửi tiền mà không một lời hỏi thăm, thậm chí còn giấu việc lập gia đình. Khi trở về, cảnh vật vẫn quen thuộc nhưng đã nhuốm màu tàn tạ: “cái nhà cũ vẫn như trước… mái gianh xơ xác hơn”. Không gian ấy như phản chiếu sự đổi thay âm thầm của thời gian và sự cô đơn của người mẹ. Sự yên lặng bao trùm càng làm nổi bật cảm giác xa cách, lạnh lẽo trong lòng người con khi trở về nơi từng gắn bó.

Hình ảnh người mẹ hiện lên thật cảm động. Bà đã già đi nhiều, vẫn trong bộ quần áo cũ kỹ, nhưng tình yêu dành cho con thì không hề thay đổi. Khi gặp lại con, bà “ứa nước mắt”, lời nói nghẹn ngào, thể hiện niềm xúc động dồn nén bấy lâu. Trong cuộc trò chuyện, bà luôn quan tâm, hỏi han sức khỏe, công việc của con, kể chuyện làng quê với tất cả sự chân thành. Những chi tiết ấy cho thấy hình ảnh người mẹ tần tảo, giàu đức hi sinh, sống trong nỗi nhớ thương con sâu sắc.

Trái ngược hoàn toàn với mẹ, Tâm hiện lên là một con người lạnh lùng, vô cảm. Những câu nói của anh trở nên gượng gạo, “khó khăn mới ra khỏi miệng”. Anh thờ ơ trước tình cảm của mẹ, trả lời qua loa, thậm chí còn cảm thấy khó chịu trước sự quan tâm ấy. Tâm không hề chú ý đến câu chuyện của mẹ, coi cuộc sống ở quê là xa lạ, “không có liên lạc gì” với mình. Đặc biệt, chi tiết Tâm đưa tiền cho mẹ với thái độ “hơi kiêu ngạo” đã bộc lộ rõ sự lệch lạc trong suy nghĩ: anh coi vật chất là đủ để thay thế tình cảm. Hành động vội vàng rời đi càng khẳng định sự ích kỉ và vô tâm của nhân vật.

Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con vì thế trở thành một cuộc gặp gỡ buồn bã, đầy khoảng cách. Một bên là tình yêu thương chân thành, mong mỏi được gần gũi; một bên lại lạnh nhạt, xa cách. Qua đó, tác giả đã thể hiện nỗi xót xa trước sự thay đổi của con người khi bị cuốn vào cuộc sống thành thị, đánh mất những giá trị tình cảm thiêng liêng.

Về nghệ thuật, đoạn trích mang đậm phong cách của Thạch Lam: giọng văn nhẹ nhàng, giàu cảm xúc; miêu tả tâm lí tinh tế; chú trọng những chi tiết nhỏ nhưng giàu ý nghĩa. Tác giả không cần những tình huống kịch tính mà vẫn làm nổi bật bi kịch nội tâm và giá trị nhân văn sâu sắc.

Đoạn trích trong truyện ngắn Trở về đã khắc họa thành công hình ảnh người mẹ già giàu tình yêu thương và nhân vật Tâm vô tâm, xa cách. Qua đó, tác phẩm gửi gắm thông điệp ý nghĩa: con người cần biết trân trọng tình cảm gia đình, đừng để đến khi mất đi mới nhận ra giá trị của nó. Đây cũng chính là lời nhắc nhở sâu sắc đối với mỗi chúng ta trong cuộc sống hôm nay.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Người bộc lộ cảm xúc là nhân vật “tôi” (nhà thơ).
Đó là cuộc gặp gỡ giữa người lính (tôi) với bà mẹ nông dân nghèo.

Câu 3

-Biện pháp tu từ: So sánh (“hơi ấm hơn nhiều chăn đệm”).

-Tác dụng: Làm nổi bật sự ấm áp đặc biệt của ổ rơm, không chỉ là ấm về thể xác mà còn là tình người chân thành, sâu sắc.

Câu 4.
Hình ảnh “ổ rơm” giản dị, mộc mạc nhưng giàu ý nghĩa, thể hiện sự nghèo khó mà ấm áp, chứa đựng tình yêu thương, sự sẻ chia chân thành của người mẹ.

Câu 5.
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là ca ngợi tình người ấm áp, nghĩa tình giản dị của người nông dân trong hoàn cảnh khó khăn.

Câu 6.
Bài thơ “Hơi ấm ổ rơm” để lại trong em nhiều cảm xúc sâu sắc. Hình ảnh bà mẹ nghèo tuy thiếu thốn nhưng vẫn hết lòng quan tâm, chăm sóc người lính khiến em rất xúc động. Ổ rơm đơn sơ mà lại ấm áp hơn cả chăn đệm, bởi trong đó chứa đựng tình người chân thành. Qua bài thơ, em cảm nhận được vẻ đẹp của con người Việt Nam giàu lòng yêu thương và sẵn sàng sẻ chia. Điều đó khiến em thêm trân trọng những tình cảm giản dị trong cuộc sống. Bài thơ cũng nhắc nhở em phải biết yêu thương và giúp đỡ người khác nhiều hơn.