Câu 1

Mỗi người đều mang trong mình những khát vọng riêng, như những ngọn lửa thắp sáng tương lai. Tuy nhiên, để biến khát vọng thành hiện thực, không có con đường nào ngoài sự nỗ lực và lao động bền bỉ. Vì vậy, mối quan hệ giữa lao động và ước mơ có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi người. Ước mơ là những khát vọng mà ta hướng đến trong tương lai, lao động là quá trình con người ta nỗ lực, hành động để tạo ra giá trị cho cuộc sống. Lao động và ước mơ có mối quan hệ vô cùng chặt chẽ: ước mơ là mục tiêu định hướng, còn lao động là con đường hiện thực hóa ước mơ. Nếu chỉ có ước mơ mà không lao động thì mãi chỉ là viển vông, còn lao động mà không có ước mơ dễ trở nên mù quáng. Có cả lao động và ước mơ con người ta sẽ tìm được con đường để hướng tới thành công một cách nhanh chóng. Trong thực tế, thầy Nguyễn Ngọc Ký dù bị liệt hai tay, thầy vẫn tập viết chữ bằng chân và trở thành nhà giáo ưu tú, thầy đã hiện thực hóa ước mơ học tập của mình. Tuy vậy, vẫn có không ít người thiếu mục tiêu, lười biếng, chỉ mơ mộng hão huyền, trở thành những con sâu mọt, đây là lối sống cần phải phê phán. Mỗi chúng ta cần có ước mơ đúng đắn và lao động từng ngày để biến ước mơ thành hiện thực và đem lại một giá trị to lớn cho bản thân, cũng như xã hội.

Câu 2:

Trong nền văn học Việt Nam, Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài hiếm có, vừa là nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, vừa là nhà lí luận phê bình sắc sảo. Thơ ông giàu cảm xúc, phóng khoáng mà sâu lắng suy tư. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ngòi bút của ông luôn hướng về con người và đất nước trong mối quan hệ gắn bó. Bài thơ " Nhớ " tiêu biểu cho phong cách ấy, tác phẩm thể hiện tâm trạng người lính và nỗi nhớ tha thiết, đồng thời khẳng định vẻ đẹp của tình yêu gắn liền lý tưởng chiến đấu.

" Ngôi sao nhớ ai...

.....

...kiêu hãnh làm người. "

Trước hết, nỗi nhớ được thể hiện qua những hình ảnh vừa cụ thể, vừa giàu tính biểu tượng như " ngôi sao", " ngọn lửa". Đây không chỉ là cảnh vật thiên nhiên mà còn ẩn dụ cho người yêu nơi hậu phương. " Ngôi sao" soi sáng đường hành quân, " ngọi lửa" sưởi ấm đêm lạnh, cho thấy nỗi nhớ đã trở thành điểm tựa tinh thần. Có thể thấy, nỗi nhớ đã trở thành một nguồn động lực tinh thần lớn lao, giúp người lính vượt qua gian khổ. Như vậy, có thể thấy tình yêu riêng không tách rời mà hòa quyện với lý tưởng chiến đấu.

Tâm trạng của nhân vật chữ tình còn được thể hiện qua sự gắn bó khăng khít giữa tình yêu cá nhân và tình yêu đất nước. Câu thơ " Anh yêu em như anh yêu đất nước" là một sao sánh đầy táo bạo mà đầy ý nghĩa. Tình yêu lứa đôi không còn là tình cảm riêng tư nhỏ bé mà đã được nâng lên thành lý tưởng. Nỗi nhớ người yêu cùng chính là nỗi nhớ quê hương. Những cảm xúc " vất vả và đau thương tươi thắm vô ngần" đã cho thấy một tình yêu không né tránh gian khổ mà chấp nhận, thậm chí tìm thấy vẻ đẹp trong những hi sinh. Đây chính là vẻ đẹp của con người thời chiến: yêu sâu sắc nhưng cũng sống có trách nhiệm với đất nước.

Không dừng lại ở đó, nỗi nhớ còn thấm sâu vào từng nhịp sống thường ngày của người lính. " Mỗi bước đường anh bước" , " mỗi tối anh nằm", " mỗi miếng anh ăn" - tất cả đều có hình bóng người yêu. Điệp cấu trúc này làm nổi bật một nỗi nhớ thường trực, bền bỉ, không phút giây nguôi ngoai. Điều đó cho thấy tình yêu đã trở thành một phần máu thịt, gắn liền với từng hơi thở của người lính. Nhưng chính sự da diết ấy lại không làm con người trở nên yếu đuối, mà ngược lại, càng làm tăng thêm ý chí chiến đấu.

Đặc biệt, ở khổ thơ cuối, tâm trạng của nhân vật chữ tình được nâng lên thành một lý tưởng sống cao đẹp. Hình ảnh " ngôi sao không bao giờ tắt" và " ngọn lửa bập bùng đỏ rực" mang ý nghĩa biểu tượng cho niềm tin và khát vọng bất diệt. Tình yêu ở đây không chỉ là cảm xúc mà đã trở thành sức mạnh tinh thần, giúp con người " chiến đấu suốt đời". Câu thơ " Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người" như một lời khẳng định: tình yêu chân chính phải gắn liền với phẩm giá, trách nhiệm và lí tưởng sống cao cả.

Liên hệ với tác phẩm " Tây Tiến" của Quang Dũng, có thể thấy nỗi nhớ trong tác phẩm " Nhớ" của Nguyễn Đình Thi điều khác hoạ chân thực nhất hình tượng của người lính với tâm hồn giàu cảm xúc trong thời chiến, nhưng hai tác phẩm lại mang sắc thái riêng. Nếu " Tây Tiến" gợi nên những hình ảnh đầy lãng mạn, thoáng hiện trong hồi ức, thì "Nhớ" lại khắc họa nỗi nhớ thường trực, gắn với từng bước hành quân và nhịp sống người lính. Vì vậy, nỗi nhớ trong tác phẩm " Nhớ " không chỉ dừng ở cảm xúc mà còn trở thành điểm tựa tinh thần, làm nổi bật sự hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa với lí tưởng chiến đấu.

Như vậy, tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ " Nhớ" là sự hòa quyện giữa nỗi nhớ đã diết, tình yêu nồng nàn và ý chí chiến đấu kiên cường. Qua đó, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công hình tượng người lính kháng chiến: sống giàu tính cảm nhưng cũng đầy bản lĩnh và lý tưởng. Cùng với việc sử dụng ngôn ngữ gần gũi dễ hiểu và việc sử dụng những biện pháp tu từ đầy tinh tế đã làm cho bài thơ trở nên sinh động hấp dẫn. Bài thơ không chỉ lay động lòng người bởi cảm xúc chân thành mà còn bởi vẻ đẹp cao cả của con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính nghị luận

Câu 2

Văn bản bàn về vấn đề ý nghĩa và vai trò của lao động đối với con người và cuộc sống.

Câu 3:

Bằng chứng: ngay cả chú chim yến, khi còn non thì được bố mẹ mang mồi về mớm cho nhưng khi lớn sẽ phải tự mình đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng đều như vậy.

Nhận xét:

+Các bằng chứng cụ thể, gần gũi, tiêu biểu, làm rõ luận điểm và tăng sự thuyết phục.

+Làm cho văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn, thu hút người đọc.

Câu 4:

Câu nói trên cho thấy mỗi con người cần có thái độ tích cực với hoạt động. Nếu con người tìm thấy niềm vui trong lao động thì sẽ cảm thấy hạnh phúc, cuộc sống có ý nghĩa; ngược lại sẽ có thể chán nản và mệt mỏi.

Câu 5:

Một số biểu hiện cho thấy hiện nay trong cuộc sống vẫn có người nhận thức chưa đúng đắn về ý nghĩa của lao động:

+ Lười biếng, siêng ăn lười làm, chỉ biết hưởng thụ, phụ thuộc, dựa dẫm vào gia đình.

+ Lao động không chân chính, chỉ muốn kiếm tiền nhanh, không muốn bỏ sức lao động không có trách nhiệm, kỷ luật, làm việc hời hợt.

+ Làm theo cảm xúc, không có định hướng rõ ràng.