Câu 1. Phân tích hai vợ chồng người thầy bói

Hai nhân vật vợ chồng người thầy bói trong truyện là hình ảnh biếm họa sắc sảo về thói bảo thủ và cái nhìn phiến diện. Dù mỗi người đều có khiếm khuyết cơ thể — chồng mù, vợ điếc — nhưng họ lại phạm sai lầm lớn hơn về nhận thức: coi cái "biết" hạn hẹp của mình là chân lý duy nhất. Người chồng chỉ nghe thấy tiếng trống kèn nên phủ nhận cờ phướn; người vợ chỉ thấy cờ phướn nên bác bỏ tiếng trống kèn. Tiếng cười trào phúng bật lên từ sự đối lập giữa thực tế khách quan (đám ma có cả cờ và trống) với sự cố chấp mù quáng của nhân vật. Qua đó, tác giả dân gian phê phán những kẻ "ếch ngồi đáy giếng", quá tin vào cảm quan cá nhân mà quên rằng thế giới vô cùng rộng lớn. Nhân vật vừa đáng thương vì sự tật nguyền, vừa đáng trách vì thái độ hẹp hòi, đem đến bài học sâu sắc về sự khiêm tốn và thấu hiểu.

Câu 2. Nghị luận về quan điểm: "Mạng xã hội khiến con người cô đơn hơn"

Trong kỷ nguyên số, khi chỉ cần một cú chạm là có thể kết nối với cả thế giới, một nghịch lý đang tồn tại: con người dường như trở nên cô đơn hơn bao giờ hết. Quan điểm "Mạng xã hội khiến con người cô đơn hơn" là một nhận định xác đáng, phản ánh thực trạng tâm lý của xã hội hiện đại.

Trước hết, mạng xã hội tạo ra sự "kết nối ảo" nhưng "xa cách thật". Chúng ta có thể có hàng nghìn bạn bè trên Facebook hay hàng vạn người theo dõi trên Instagram, nhưng khi gặp khó khăn, không phải ai cũng có một người thực sự để sẻ chia. Những nút "Like" hay "Tim" chỉ là những tương tác bề nổi, thiếu vắng hơi ấm của ánh mắt, giọng nói và sự đồng cảm trực tiếp. Con người mải mê xây dựng những hình ảnh hoàn hảo trên mạng đến mức quên mất cách giao tiếp thực tế, dẫn đến cảm giác trống rỗng khi rời xa màn hình điện thoại.

Thứ hai, mạng xã hội thúc đẩy tâm lý so sánh. Khi lướt qua những bức ảnh du lịch sang chảnh, những thành tựu rực rỡ của người khác, chúng ta dễ rơi vào mặc cảm tự ti về cuộc sống tầm thường của chính mình. Sự đố kỵ ngầm và cảm giác mình bị "bỏ rơi" (hội chứng FOMO) khiến cá nhân tự thu mình vào vỏ ốc, cảm thấy cô độc ngay cả khi đang ở trong một cộng đồng trực tuyến đông đúc.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận mạng xã hội là công cụ tuyệt vời để tìm kiếm những người cùng sở thích hoặc giữ liên lạc với người thân ở xa. Sự cô đơn không hoàn toàn do công nghệ, mà do cách chúng ta sử dụng công nghệ. Nếu ta dùng mạng xã hội để thay thế hoàn toàn cho đời thực, cô đơn là điều tất yếu. Nhưng nếu dùng nó như một chiếc cầu nối để gặp gỡ, trò chuyện trực tiếp, nó sẽ là công cụ hữu ích.

Tóm lại, mạng xã hội chỉ là một công cụ, còn cảm xúc là của chúng ta. Để không bị nhấn chìm trong sự cô đơn thời đại số, mỗi người cần học cách "ngắt kết nối để kết nối". Hãy hạ điện thoại xuống, nhìn vào mắt người đối diện và trò chuyện chân thành, bởi không có thuật toán nào có thể thay thế được sự thấu cảm giữa con người với con người.

Câu 1. Đặc điểm thời gian trong truyện

• Đặc điểm: Thời gian trong truyện là thời gian phiếm chỉ, mang tính ước lệ (thể hiện qua cụm từ "Một hôm").
• Ý nghĩa: Đây là đặc trưng quen thuộc của truyện dân gian, không xác định ngày tháng cụ thể nhằm tập trung sự chú ý của người đọc vào diễn biến câu chuyện và bài học rút ra, đồng thời cho thấy câu chuyện có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong cuộc sống.

Câu 2. Sự kiện chính trong truyện

• Sự kiện chính: Hai vợ chồng người thầy bói (chồng mù, vợ điếc) đi trên đường gặp một đám ma. Vì khiếm khuyết của bản thân, người vợ chỉ thấy cờ phướn, người chồng chỉ nghe thấy trống kèn; cả hai không ai chịu nhường ai, dẫn đến tranh cãi nảy lửa giữa đường cho đến khi được một người qua đường phân xử.

Câu 3. Điểm chung của hai nhân vật chính

• Về thể chất: Cả hai đều mang khiếm khuyết về giác quan (chồng bị đui/mù, vợ bị điếc).
• Về nghề nghiệp: Đều làm nghề thầy bói.
• Về tính cách/nhận thức: Cả hai đều phiến diện, chủ quan và bảo thủ. Họ chỉ tin vào thế giới duy nhất mà giác quan mình cảm nhận được, hoàn toàn phủ nhận góc nhìn của người khác và cố chấp cho rằng mình luôn đúng.

Câu 4. Đề tài của truyện và căn cứ xác định

• Đề tài: Phê phán thói kiêu ngạo, bảo thủ, "ếch ngồi đáy giếng", nhìn nhận sự vật một cách phiến diện nhưng lại luôn cho mình là đúng.
• Căn cứ xác định:
• • Dựa vào hành động và lời nói của hai nhân vật: Người vợ không nghe thấy nên mắng chồng nói láo; người chồng không thấy cờ nên quát "Mặc xác cờ phướn của mày... đám ma chỉ có trống kèn thôi".
  • Dựa vào lời phân xử của người qua đường và bài học mang tính ngụ ngôn mà truyện hướng tới: Chế giễu cách nhìn đời độc đoán, hẹp hòi của những kẻ thiếu năng lực nhưng lại thừa cố chấp.

Câu 5. Đoạn văn bày tỏ ý kiến (5 – 7 dòng)

Em hoàn toàn đồng ý với ý kiến: "Muốn hiểu đúng sự việc, cần biết lắng nghe và tôn trọng góc nhìn của người khác." Bởi lẽ, mỗi người đều có những giới hạn nhất định về nhận thức, giống như người chồng mù và người vợ điếc trong câu chuyện, nếu chỉ khăng khăng bảo vệ cái nhìn phiến diện của mình thì sẽ dẫn đến xung đột và sai lầm. Biết lắng nghe giúp ta bù đắp những "điểm mù" của bản thân để có cái nhìn toàn diện, khách quan hơn về cuộc sống. Ví dụ thực tế: Khi nhìn vào con số 6 vẽ trên đất, người đứng ở góc này sẽ thấy là số 6, nhưng người đứng đối diện lại thấy là số 9; chỉ khi hai bên chịu lắng nghe và bước sang vị trí của nhau thì mới hiểu được sự thật toàn vẹn.