Nguyễn Thi Khánh Băng
Giới thiệu về bản thân
Trong xã hội hiện nay, tình trạng về áp lực học tập vẫn đang tồn tại và gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại . Đây là một vấn đề tiêu cực cần được phân tích và có biện pháp để khắc phục kịp thời.
Áp lực học tập là trạng thái căng thẳng, mệt mỏi về tâm lý và thể chất khi người học phải chịu những kỳ vọng quá lớn hoặc khối lượng công việc quá tải. Nó không chỉ đơn thuần là việc học nhiều, mà là cảm giác bị đè nặng bởi nỗi sợ thất bại, nỗi lo về điểm số và sự kỳ vọng từ những người xung quanh.
Hiện nay, áp lực học tập đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong học đường. Hình ảnh những học sinh thức khuya đến 1-2 giờ sáng, những lịch trình học thêm dày đặc không có ngày nghỉ đã trở nên quá quen thuộc. Nhiều bạn trẻ rơi vào tình trạng "ăn cùng sách, ngủ cùng bài", coi điểm số là mục tiêu duy nhất và luôn sống trong cảm giác lo âu, tự ti khi không đạt được kết quả như ý muốn.
Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là từ gia đình với tâm lý "trọng bằng cấp" và thói quen so sánh con cái với "con nhà người ta". Thứ hai là từ phía nhà trường với chương trình học nặng nề và áp lực thi cử khốc liệt. Cuối cùng, một phần nguyên nhân cũng đến từ chính bản thân học sinh khi chưa biết cách sắp xếp thời gian hoặc đặt ra mục tiêu quá tầm với, dẫn đến việc tự gây áp lực cho chính mình.
Áp lực học tập quá mức gây ra những hậu quả khôn lường. Về sức khỏe, nó dẫn đến suy nhược, mất ngủ và các bệnh về thị giác. Về tinh thần, nó bóp nghẹt sự sáng tạo, khiến học sinh trở nên thụ động và dễ rơi vào trầm cảm, lo âu kéo dài. Đáng sợ hơn, áp lực không lối thoát đã đẩy không ít bạn trẻ đến những hành động cực đoan, gây ra những nỗi đau không bao giờ lành cho gia đình và xã hội
Để vượt qua bóng đen này, cần có sự thay đổi từ nhiều phía. Cha mẹ cần lắng nghe, thấu hiểu và khích lệ thay vì chỉ nhìn vào điểm số. Nhà trường nên giảm tải chương trình, chú trọng vào giáo dục kỹ năng và tạo ra môi trường học tập hạnh phúc. Đối với học sinh, cần học cách quản lý thời gian khoa học, biết kết hợp giữa học tập và giải trí, đồng thời mạnh dạn chia sẻ khó khăn với thầy cô, bạn bè khi cảm thấy quá tải
Từ vấn đề trên, em nhận thức được rằng học tập là một hành trình dài cần sự bền bỉ chứ không phải là một cuộc đua khốc liệt về điểm số. Là một học sinh, em tự nhắc nhở mình phải nỗ lực hết mình nhưng cũng cần biết yêu thương, chăm sóc sức khỏe bản thân. Em đã và đang học cách lập kế hoạch học tập chi tiết, không để bài vở dồn ứ và luôn giữ cho mình một tâm thế lạc quan trước mọi kỳ thi
Trong cuộc sống, có những giá trị tốt đẹp luôn là ngọn đèn soi đường cho con người hướng đến sự hoàn thiện . Khi xã hội ngày càng phát triển , những giá trị ấy lại càng cần được gìn giữ và lan tỏa . Một trong những điều có ý nghĩa lớn lao chính là vấn đề về thế hệ trẻ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đây là điều tích cực mà chúng ta cần quan tâm và phát huy.
Bản sắc văn hóa dân tộc là những giá trị vật chất và tinh thần cốt lõi, đặc trưng, tạo nên "gương mặt" riêng của một dân tộc qua hàng ngàn năm lịch sử, bao gồm ngôn ngữ, phong tục, nghệ thuật, tín ngưỡng và lối sống. Thế hệ trẻ – với tư cách là những chủ nhân tương lai – đóng vai trò là "gạch nối" quan trọng giữa quá khứ và hiện tại, có trách nhiệm tiếp nhận, bảo tồn và làm mới những giá trị ấy trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.
Vai trò này được thể hiện rõ nét qua sự thay đổi trong nhận thức và hành động của giới trẻ hiện nay. Chúng ta thấy nhiều bạn trẻ miệt mài học hỏi về các loại hình nghệ thuật truyền thống như ca trù, chèo, cải lương. Đáng chú ý hơn là xu hướng "hiện đại hóa" truyền thống: các nghệ sĩ trẻ đưa chất liệu dân gian vào âm nhạc hiện đại, các nhà thiết kế sử dụng hoa văn cổ phục lên trang phục ứng dụng, hay các YouTuber thực hiện những thước phim quảng bá ẩm thực, danh lam thắng cảnh Việt Nam ra toàn cầu. Đó là cách giới trẻ khẳng định: "Truyền thống không hề cũ kỹ nếu biết cách yêu"
Khi thế hệ trẻ có ý thức giữ gìn bản sắc, dân tộc sẽ có được "hệ miễn dịch" vững chắc trước sự xâm lăng văn hóa. Văn hóa chính là tấm hộ chiếu định danh chúng ta là ai giữa thế giới rộng lớn. Một dân tộc biết trân trọng gốc rễ sẽ tạo ra sức mạnh nội sinh bền bỉ để phát triển kinh tế và khẳng định vị thế chính trị. Ngược lại, nếu thế hệ trẻ quay lưng với truyền thống, dân tộc đó sẽ rơi vào cảnh "hòa tan", mất đi linh hồn và trở thành bản sao mờ nhạt của các quốc gia khác
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang có tư tưởng "sính ngoại" một cách thái quá, coi thường những giá trị cổ truyền là lạc hậu. Nhiều bạn trẻ thuộc lòng lịch sử, văn hóa nước ngoài nhưng lại mù mờ về lịch sử nước nhà, hoặc có những hành vi làm biến tướng di sản nhằm mục đích "câu view" rẻ tiền. Cần hiểu rằng, hòa nhập là để học hỏi cái hay của thế giới, chứ không phải để đánh mất chính mình.Để gìn giữ bản sắc, giải pháp bền vững nhất là giáo dục và lan tỏa. Gia đình cần là nơi trao truyền những nếp nhà, phong tục tốt đẹp; nhà trường cần đổi mới cách tiếp cận văn hóa sao cho sinh động, gần gũi. Về phía xã hội, cần có các chính sách hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo dựa trên chất liệu văn hóa dân gian. Đặc biệt, cần tận dụng sức mạnh công nghệ số để biến di sản thành những tài sản tinh thần có giá trị kinh tế và giải trí cao
Từ đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rằng việc gìn giữ văn hóa không phải là những gì quá lớn lao, mà bắt đầu từ việc yêu tiếng Việt, trân trọng bữa cơm gia đình hay tìm hiểu về cội nguồn dòng họ. Bài học lớn nhất là phải biết chọn lọc tinh hoa thế giới để bồi đắp thêm cho văn hóa dân tộc, khiến nó luôn xanh tươi và tràn đầy sức sống mới.
Tóm lại, bản sắc văn hóa dân tộc là linh hồn, là cội rễ của mỗi con người Việt Nam. Thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là người kế thừa mà còn là người sáng tạo nên những giá trị mới trên nền tảng cũ. Hãy nhớ rằng: "Cành lá chỉ có thể vươn cao khi bộ rễ bám sâu vào lòng đất". Giữ gìn bản sắc dân tộc chính là cách tốt nhất để tuổi trẻ chúng ta khẳng định giá trị bản thân và đưa Việt Nam tự tin sánh vai với các cường quốc năm châu.
Trong xã hội hiện nay, tình trạng về văn hóa sử dụng mạng xã hội của giới trẻ hiện nay vẫn đang tồn tại và gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại . Đây là một vấn đề tiêu cực cần được phân tích và có biện pháp để khắc phục kịp thời .
Văn hóa sử dụng mạng xã hội là tổng thể các hành vi, cách ứng xử và thái độ của con người khi tham gia vào các nền tảng trực tuyến như Facebook, TikTok, Instagram... Đó không chỉ là việc tuân thủ pháp luật trên không gian mạng mà còn là cách chúng ta giao tiếp, chia sẻ thông tin và thể hiện sự tôn trọng đối với cộng đồng ảo một cách văn minh, tử tế.
Văn hóa mạng của giới trẻ hiện nay hiện lên như một bức tranh đa sắc màu. Về mặt tích cực, nhiều bạn trẻ đã biết dùng mạng xã hội để lan tỏa những chiến dịch thiện nguyện, tham gia các nhóm học tập và quảng bá hình ảnh đất nước. Tuy nhiên, mặt tiêu cực vẫn còn tồn tại phổ biến như thói quen "anh hùng bàn phím", sử dụng ngôn từ tục tĩu để xúc phạm người khác, hay hội chứng "đám đông" sẵn sàng chỉ trích, "tẩy chay" một cá nhân khi chưa rõ thực hư. Ngoài ra, việc chia sẻ tin giả (fake news) và những trào lưu độc hại chỉ để câu tương tác cũng là biểu hiện đáng báo động của việc thiếu văn hóa mạng.
Văn hóa mạng có tác động trực tiếp đến danh dự và tâm lý của con người. Một cách ứng xử văn minh sẽ giúp kết nối những tâm hồn đồng điệu, tạo ra giá trị tri thức cho cộng đồng. Ngược lại, hành vi thiếu văn hóa có thể gây ra những tổn thương tâm lý nặng nề cho nạn nhân, thậm chí dẫn đến những hậu quả đau lòng trong đời thực. Với chính người sử dụng, thái độ trên mạng xã hội chính là "bản sơ yếu lý lịch" số, phản ánh trình độ học vấn và nhân cách của họ trước mắt xã hội và các nhà tuyển dụng tương lai.Chúng ta không thể phủ nhận những tiện ích khổng lồ mà mạng xã hội mang lại, và cũng không nên nhìn nhận mạng xã hội bằng con mắt khắt khe, tiêu cực hoàn toàn. Vấn đề không nằm ở bản thân các nền tảng công nghệ mà nằm ở ý thức của người dùng. Một bộ phận giới trẻ rất văn minh, họ biết dùng mạng xã hội làm đòn bẩy để phát triển sự nghiệp và giúp đỡ cộng đồng. Do đó, cần phê phán những hành vi lệch chuẩn nhưng đồng thời cũng phải biểu dương những tấm gương "công dân số" tích cực.
Để xây dựng một môi trường mạng văn minh, giải pháp quan trọng nhất là nâng cao ý thức tự giác của mỗi cá nhân qua việc trang bị "bộ lọc" thông tin và kỹ năng số. Gia đình và nhà trường cần tăng cường định hướng, dạy cho trẻ em về trách nhiệm đối với mỗi dòng trạng thái hay bình luận mình viết ra. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần có chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm pháp luật và đạo đức trên không gian mạng. Mỗi bạn trẻ cần nhận thức rằng thế giới ảo nhưng hậu quả là thật. Bài học lớn nhất là hãy thực hành quy tắc "5 giây dừng lại để suy nghĩ" trước khi đăng tải bất cứ điều gì. Hãy học cách tôn trọng sự khác biệt, dùng sự tử tế để lấn át cái xấu và luôn giữ cho mình một cái đầu lạnh trước những luồng dư luận tiêu cực.Tóm lại, văn hóa sử dụng mạng xã hội không phải là điều gì quá xa vời mà nó nằm ngay trong từng cú nhấp chuột, từng dòng bình luận của mỗi chúng ta hàng ngày. Hãy để mạng xã hội trở thành vườn hoa ngát hương của tri thức và tình yêu thương, thay vì biến nó thành bãi rác của những lời cay độc. Hãy nhớ rằng: "Trên mạng xã hội, bạn chính là những gì bạn chia sẻ", vì thế hãy chọn sống một cách văn minh nhất có thể.
Trong xã hội hiện nay, tình trạng lối sống thực dụng của giới trẻ hiện nay vẫn đang tồn tại và gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại . Đây là một vấn đề tiêu cực cần được phân tích và có biện pháp để khắc phục kịp thời .
Trước hết, ta cần hiểu rõ thế nào là lối sống thực dụng. Đây là cách sống quá coi trọng giá trị vật chất, đặt lợi ích cá nhân lên trên tất cả các chuẩn mực đạo đức, tình cảm và trách nhiệm xã hội. Người thực dụng thường nhìn nhận thế giới qua lăng kính của sự "trao đổi", họ chỉ làm những gì mang lại lợi ích trực tiếp cho bản thân và sẵn sàng từ bỏ những giá trị tinh thần cao quý nếu chúng không quy đổi được ra tiền bạc hay địa vị.
Lối sống này đang len lỏi vào giới trẻ với những biểu hiện hết sức đa dạng. Trong tình bạn, đó là sự lựa chọn dựa trên sự giàu sang, quyền thế thay vì sự đồng điệu tâm hồn. Trong tình yêu, nhiều bạn trẻ đặt nặng tiêu chuẩn "môn đăng hộ đối" về tài sản, biến tình cảm thiêng liêng thành một cuộc thương lượng vật chất. Ngay cả trong việc học tập, không ít người chọn ngành nghề chỉ vì xu thế "hot", dễ kiếm tiền mà bỏ qua đam mê và năng lực cốt lõi. Trên mạng xã hội, biểu hiện rõ nhất là thói khoa trương, sùng bái hàng hiệu và chạy theo những giá trị ảo để đánh bóng tên tuổi cá nhân.
Hệ lụy của lối sống thực dụng là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm xói mòn những giá trị nhân văn truyền thống như lòng vị tha, sự sẻ chia và lòng trắc ẩn. Khi con người chỉ mải mê đuổi theo những giá trị vật chất phù phiếm, tâm hồn họ sẽ trở nên khô héo, trống rỗng và cô độc. Lối sống này còn tạo ra một xã hội lạnh lẽo, nơi con người đối xử với nhau bằng sự tính toán thay vì chân tình, làm rạn nứt các mối quan hệ gia đình và cộng đồng
Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt rõ giữa "lối sống thực dụng" và "lối sống thực tế". Sống thực tế là biết trân trọng giá trị vật chất, có mục tiêu rõ ràng và nỗ lực làm việc để đảm bảo cuộc sống bằng chính đôi tay của mình; đó là một tư duy tiến bộ. Ngược lại, thực dụng là dùng mọi thủ đoạn, bất chấp đạo lý để thỏa mãn lòng tham. Chúng ta không thể sống chỉ bằng niềm tin hay sự mơ mộng, nhưng cũng không thể để tiền bạc trở thành "ông chủ" điều khiển linh hồn mình
Để đẩy lùi lối sống thực dụng, cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Gia đình cần giáo dục con cái biết quý trọng giá trị lao động và lòng nhân ái thay vì chỉ chú trọng vào điểm số hay tiền bạc. Nhà trường nên tăng cường các hoạt động trải nghiệm, bồi dưỡng tâm hồn và lý tưởng sống cho học sinh. Quan trọng nhất, mỗi cá nhân phải tự rèn luyện bản lĩnh, biết nói "không" trước những cám dỗ vật chất thấp kém để hướng tới một cuộc sống cân bằng, ý nghĩa.
Từ những phân tích trên, mỗi chúng ta cần nhận thức được rằng vật chất là phương tiện nhưng tình người mới là cứu cánh. Đừng để tuổi trẻ của mình bị đóng khung trong những con số hay nhãn mác hàng hiệu. Hãy học cách cho đi, học cách trân trọng những giá trị vô hình nhưng bền vững như tri thức, lòng tử tế và sự chân thành.
Tóm lại, lối sống thực dụng là một căn bệnh tâm hồn nguy hiểm, khiến con người trở nên nhỏ nhen và ích kỷ. Tuổi trẻ chỉ đến một lần, hãy sống sao cho xứng đáng để khi nhìn lại, chúng ta thấy một cuộc đời rực rỡ bởi những giá trị nhân văn chứ không phải là những sự tính toán chi li. Đúng như một câu nói nổi tiếng: "Người ta có thể giàu có bằng những gì mình nhận được, nhưng người ta chỉ có thể sống một cuộc đời thực sự bằng những gì mình cho đi."
Trong truyện ngắn "Thằng gù", nhân vật Đức hiện lên là một hình tượng giàu lòng tự trọng và sự thấu cảm, vượt lên trên những khiếm khuyết về thể xác. Ban đầu, Đức xuất hiện đầy mặc cảm dưới cái tên "thằng Gù", luôn lảng tránh và cam chịu những trò trêu chọc ác ý của bạn bè. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài "gấp khúc" ấy là một tâm hồn khao khát cái chữ và một trái tim đầy bản lĩnh. Cao trào của nhân vật được thể hiện qua hành động can thiệp vào trò biểu diễn của đứa trẻ hát rong. Tiếng thét "Thế mà cười được à? Đồ độc ác!" không chỉ là sự bênh vực cho người bạn đồng cảnh ngộ mà còn là lời cảnh tỉnh đanh thép hướng vào sự vô tâm, tàn nhẫn của đám đông. Hành động nâng người bạn đứng dậy, tặng những đồng tiền chắt chiu và quắc mắt nhìn mọi người đã khẳng định sức mạnh của nhân cách và lòng trắc ẩn. Qua nhân vật Đức, tác giả Hạ Huyền không chỉ khắc họa nỗi đau của người khuyết tật mà còn tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn cao thượng, dạy cho chúng ta bài học sâu sắc về sự thấu hiểu và tình người trong cuộc sống.