Câu 1. (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắn Sao sáng lấp lánh (Nguyễn Thị Ấm).

Truyện ngắn Sao sáng lấp lánh của Nguyễn Thị Ấm gây ấn tượng bởi nhiều nét đặc sắc về nghệ thuật. Trước hết, tác giả đã xây dựng tình huống truyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa, đặt các nhân vật vào hoàn cảnh đời sống quen thuộc của người lính, từ đó làm nổi bật thế giới nội tâm sâu sắc của họ. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật được thể hiện tinh tế qua những suy nghĩ, cảm xúc nhẹ nhàng mà sâu lắng, giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp tâm hồn người lính giữa hoàn cảnh gian khổ. Bên cạnh đó, truyện còn thành công trong việc sử dụng hình ảnh mang tính biểu tượng, đặc biệt là hình ảnh những vì sao lấp lánh trên bầu trời đêm, vừa gợi vẻ đẹp thiên nhiên, vừa tượng trưng cho niềm tin, hi vọng và lý tưởng sống. Ngôn ngữ truyện trong sáng, giàu chất thơ, giọng điệu chậm rãi, trữ tình đã tạo nên không khí êm dịu, lắng sâu. Nhờ những yếu tố nghệ thuật ấy, truyện không chỉ kể một câu chuyện mà còn để lại dư âm cảm xúc bền lâu trong lòng người đọc.

Câu 2. (4,0 điểm)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về ý nghĩa của điểm tựa tinh thần trong cuộc sống.

Trong hành trình sống của mỗi con người, bên cạnh sức mạnh thể chất và trí tuệ, điểm tựa tinh thần giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Đó chính là nguồn động viên âm thầm nhưng bền bỉ, giúp con người vững vàng trước những thử thách của cuộc đời.

Điểm tựa tinh thần có thể hiểu là những giá trị, con người hoặc niềm tin mang lại cho ta cảm giác an toàn, tin tưởng và sức mạnh nội tâm. Đó có thể là gia đình yêu thương, là bạn bè thấu hiểu, là lý tưởng sống cao đẹp, hay đơn giản là một ước mơ để hướng tới. Khi con người có điểm tựa tinh thần, họ sẽ không cảm thấy cô đơn hay lạc lõng giữa những biến động của cuộc sống.

Ý nghĩa lớn nhất của điểm tựa tinh thần là giúp con người vượt qua khó khăn, nghịch cảnh. Trong những lúc thất bại, mất mát hay đau khổ, chính niềm tin và sự động viên tinh thần giúp ta đứng dậy, tiếp tục bước đi thay vì gục ngã. Không ít người đã vượt qua bệnh tật hiểm nghèo, nghèo đói hay hoàn cảnh khắc nghiệt nhờ tình yêu thương của gia đình và niềm tin vào tương lai. Điểm tựa tinh thần giống như ngọn đèn soi sáng trong đêm tối, giúp con người không đánh mất phương hướng.

Bên cạnh đó, điểm tựa tinh thần còn giúp con người sống tích cực và có ý nghĩa hơn. Khi có một lý tưởng để theo đuổi hay một người để yêu thương, con người sẽ biết trân trọng cuộc sống, biết cố gắng hoàn thiện bản thân. Chính những giá trị tinh thần tốt đẹp đã nuôi dưỡng tâm hồn, giúp con người sống nhân ái, bao dung và có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội.

Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ dàng tìm được điểm tựa tinh thần cho mình. Có những người sống buông xuôi, mất niềm tin, dễ gục ngã trước khó khăn vì thiếu chỗ dựa tinh thần. Điều đó nhắc nhở mỗi chúng ta cần biết xây dựng cho mình một điểm tựa vững chắc, đồng thời trở thành điểm tựa cho người khác bằng sự quan tâm, sẻ chia và yêu thương chân thành.

Là học sinh, chúng ta cần xác định cho mình những điểm tựa tinh thần lành mạnh như gia đình, thầy cô, bạn bè và ước mơ học tập. Khi có niềm tin vào bản thân và sự nâng đỡ tinh thần từ những người xung quanh, chúng ta sẽ có thêm động lực để học tập, rèn luyện và trưởng thành.

Tóm lại, điểm tựa tinh thần có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với mỗi con người. Đó không chỉ là nguồn sức mạnh giúp ta vượt qua thử thách mà còn là nền tảng để ta sống tốt đẹp, nhân văn và hạnh phúc hơn trong cuộc đời.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.
Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn (văn bản tự sự), có kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Câu 2. Chỉ ra tác dụng của dấu ba chấm trong câu văn:
“Đêm đó, khi cơn mưa rừng tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời... mà không sao ngủ được.”

Dấu ba chấm có tác dụng:

• Gợi sự kéo dài của cảm xúc, dòng suy nghĩ miên man của người lính.
• Thể hiện tâm trạng bâng khuâng, trăn trở, khó ngủ, chứa đựng nhiều cảm xúc không thể nói hết bằng lời.
• Tạo khoảng lặng giàu ý nghĩa, giúp câu văn trở nên sâu lắng và giàu chất biểu cảm.

Câu 3. Nhận xét về tình huống của truyện.
Tình huống truyện được xây dựng tự nhiên, chân thực, đặt nhân vật vào hoàn cảnh đặc biệt của đời sống người lính (giữa rừng, sau mưa, trong đêm yên tĩnh).
→ Tình huống ấy góp phần:

• Làm nổi bật đời sống nội tâm của người lính.
• Bộc lộ rõ tình cảm, suy nghĩ và vẻ đẹp tâm hồn của họ trong hoàn cảnh chiến tranh.

Câu 4. Nhan đề của văn bản gợi cho em những suy nghĩ gì?
Nhan đề văn bản gợi lên:

• Những suy nghĩ về cuộc sống người lính, về chiến tranh và hòa bình.
• Gợi cảm giác thiêng liêng, sâu lắng, mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm.
• Khơi gợi trong em sự trân trọng, biết ơn đối với những người đã hy sinh thầm lặng vì Tổ quốc.

Câu 5. Nhận xét về hình tượng người lính trong văn bản.
Hình tượng người lính hiện lên:

• Giàu tình cảm, có đời sống nội tâm sâu sắc.
• Vừa kiên cường, dũng cảm, vừa lãng mạn, giàu chất thơ, biết rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
• Thể hiện vẻ đẹp cao quý của người lính Việt Nam: yêu nước, giàu lý tưởng, sống trách nhiệm và giàu nhân văn.

câu1

Đoạn trích từ Vượt biển tái hiện một hành trình vượt qua rán nước đầy hiểm nguy, qua đó khắc họa sâu sắc bi kịch và nỗi ám ảnh của con người trong cõi âm. Ngay từ “rán thứ sáu”, biển đã hiện lên với những hình ảnh dữ dội: nước “vằn mông mốc”, “xé nhau đục vật vờ”, tạo cảm giác hỗn loạn, đe dọa sự sống. Càng đi sâu, mức độ nguy hiểm càng tăng, biển không chỉ là thiên nhiên khắc nghiệt mà còn mang màu sắc huyền bí với quỷ dữ, ngọ lồm, Long Vương. Trước sức mạnh ấy, con người hiện ra nhỏ bé, bất lực, chỉ biết chèo đi trong sợ hãi và cầu xin. Đặc biệt, ở rán thứ chín, tiếng nước “gầm réo”, “sôi” kết hợp với lời khẩn cầu tha thiết “Biển ơi, đừng giết tôi” đã đẩy cảm xúc lên cao trào, thể hiện nỗi tuyệt vọng cùng bản năng khát sống mãnh liệt. Qua đoạn trích, tác phẩm không chỉ phản ánh quan niệm dân gian về cõi âm mà còn gửi gắm tiếng than thân trách phận của những con người bị số phận vùi dập, phải chịu đựng chuỗi thử thách khốc liệt trên hành trình tồn tại.

câu 2

Trong hành trình dài rộng của đời người, có những giá trị âm thầm nhưng bền bỉ nâng đỡ con người vượt qua mọi biến cố, trong đó tình thân giữ một vị trí đặc biệt thiêng liêng. Tình thân là mối quan hệ ruột thịt gắn bó tự nhiên giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em, ông bà và các thế hệ trong gia đình. Không ồn ào phô trương, tình thân lặng lẽ tồn tại như mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, tạo nên điểm tựa vững chắc cho mỗi con người trong cuộc sống.

Trước hết, tình thân là nơi con người được yêu thương vô điều kiện. Khi ta chào đời, gia đình là thế giới đầu tiên đón nhận ta bằng vòng tay ấm áp. Cha mẹ yêu con không vì điều kiện hay lợi ích, mà vì đó là máu thịt của mình. Chính sự yêu thương ấy giúp con người hình thành nhân cách, học cách tin tưởng, sẻ chia và biết yêu thương người khác. Trong những lúc vấp ngã, thất bại hay đau khổ, gia đình luôn là nơi sẵn sàng dang tay che chở, an ủi, giúp ta có thêm nghị lực để đứng lên làm lại từ đầu.

Không chỉ là chốn nương tựa tinh thần, tình thân còn giúp con người vượt qua những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống. Khi gặp khó khăn về vật chất hay tinh thần, sự đồng lòng, đùm bọc giữa các thành viên trong gia đình tạo nên sức mạnh to lớn. Một lời động viên của cha mẹ, một sự sẻ chia của anh chị em có thể xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm niềm tin và hy vọng. Thực tế cho thấy, nhiều con người có thể vượt qua nghịch cảnh, bệnh tật hay mất mát lớn lao chính là nhờ điểm tựa gia đình bền vững phía sau.

Bên cạnh đó, tình thân còn góp phần gìn giữ những giá trị đạo đức và văn hóa truyền thống của dân tộc. Gia đình là “trường học” đầu tiên dạy con người cách làm người: biết hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; biết kính trên, nhường dưới; biết sống nhân ái, thủy chung. Những bài học ấy không chỉ giúp mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững. Khi tình thân được trân trọng, các mối quan hệ xã hội khác cũng trở nên tốt đẹp và lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người vì guồng quay của công việc, tiền bạc và danh vọng mà vô tình lãng quên giá trị của tình thân. Sự thờ ơ, ích kỉ, thiếu quan tâm giữa các thành viên trong gia đình có thể dẫn đến những rạn nứt khó hàn gắn, để lại khoảng trống tinh thần lớn lao. Đó là lời cảnh tỉnh để mỗi người biết sống chậm lại, dành thời gian quan tâm, lắng nghe và yêu thương những người ruột thịt của mình.

Tình thân không phải là điều gì xa xôi hay cao siêu, mà hiện hữu trong những việc làm giản dị: một bữa cơm sum họp, một lời hỏi han, một sự hy sinh thầm lặng. Khi biết trân trọng và gìn giữ tình thân, con người sẽ có được nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để bước đi vững vàng giữa cuộc đời nhiều biến động. Bởi suy cho cùng, dù đi đâu hay trở thành ai, gia đình vẫn luôn là nơi để trở về, là giá trị bền vững nhất trong cuộc sống mỗi con người.

câu1

Đoạn trích từ Vượt biển tái hiện một hành trình vượt qua rán nước đầy hiểm nguy, qua đó khắc họa sâu sắc bi kịch và nỗi ám ảnh của con người trong cõi âm. Ngay từ “rán thứ sáu”, biển đã hiện lên với những hình ảnh dữ dội: nước “vằn mông mốc”, “xé nhau đục vật vờ”, tạo cảm giác hỗn loạn, đe dọa sự sống. Càng đi sâu, mức độ nguy hiểm càng tăng, biển không chỉ là thiên nhiên khắc nghiệt mà còn mang màu sắc huyền bí với quỷ dữ, ngọ lồm, Long Vương. Trước sức mạnh ấy, con người hiện ra nhỏ bé, bất lực, chỉ biết chèo đi trong sợ hãi và cầu xin. Đặc biệt, ở rán thứ chín, tiếng nước “gầm réo”, “sôi” kết hợp với lời khẩn cầu tha thiết “Biển ơi, đừng giết tôi” đã đẩy cảm xúc lên cao trào, thể hiện nỗi tuyệt vọng cùng bản năng khát sống mãnh liệt. Qua đoạn trích, tác phẩm không chỉ phản ánh quan niệm dân gian về cõi âm mà còn gửi gắm tiếng than thân trách phận của những con người bị số phận vùi dập, phải chịu đựng chuỗi thử thách khốc liệt trên hành trình tồn tại.

câu 2

Trong hành trình dài rộng của đời người, có những giá trị âm thầm nhưng bền bỉ nâng đỡ con người vượt qua mọi biến cố, trong đó tình thân giữ một vị trí đặc biệt thiêng liêng. Tình thân là mối quan hệ ruột thịt gắn bó tự nhiên giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em, ông bà và các thế hệ trong gia đình. Không ồn ào phô trương, tình thân lặng lẽ tồn tại như mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, tạo nên điểm tựa vững chắc cho mỗi con người trong cuộc sống.

Trước hết, tình thân là nơi con người được yêu thương vô điều kiện. Khi ta chào đời, gia đình là thế giới đầu tiên đón nhận ta bằng vòng tay ấm áp. Cha mẹ yêu con không vì điều kiện hay lợi ích, mà vì đó là máu thịt của mình. Chính sự yêu thương ấy giúp con người hình thành nhân cách, học cách tin tưởng, sẻ chia và biết yêu thương người khác. Trong những lúc vấp ngã, thất bại hay đau khổ, gia đình luôn là nơi sẵn sàng dang tay che chở, an ủi, giúp ta có thêm nghị lực để đứng lên làm lại từ đầu.

Không chỉ là chốn nương tựa tinh thần, tình thân còn giúp con người vượt qua những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống. Khi gặp khó khăn về vật chất hay tinh thần, sự đồng lòng, đùm bọc giữa các thành viên trong gia đình tạo nên sức mạnh to lớn. Một lời động viên của cha mẹ, một sự sẻ chia của anh chị em có thể xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm niềm tin và hy vọng. Thực tế cho thấy, nhiều con người có thể vượt qua nghịch cảnh, bệnh tật hay mất mát lớn lao chính là nhờ điểm tựa gia đình bền vững phía sau.

Bên cạnh đó, tình thân còn góp phần gìn giữ những giá trị đạo đức và văn hóa truyền thống của dân tộc. Gia đình là “trường học” đầu tiên dạy con người cách làm người: biết hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; biết kính trên, nhường dưới; biết sống nhân ái, thủy chung. Những bài học ấy không chỉ giúp mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững. Khi tình thân được trân trọng, các mối quan hệ xã hội khác cũng trở nên tốt đẹp và lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người vì guồng quay của công việc, tiền bạc và danh vọng mà vô tình lãng quên giá trị của tình thân. Sự thờ ơ, ích kỉ, thiếu quan tâm giữa các thành viên trong gia đình có thể dẫn đến những rạn nứt khó hàn gắn, để lại khoảng trống tinh thần lớn lao. Đó là lời cảnh tỉnh để mỗi người biết sống chậm lại, dành thời gian quan tâm, lắng nghe và yêu thương những người ruột thịt của mình.

Tình thân không phải là điều gì xa xôi hay cao siêu, mà hiện hữu trong những việc làm giản dị: một bữa cơm sum họp, một lời hỏi han, một sự hy sinh thầm lặng. Khi biết trân trọng và gìn giữ tình thân, con người sẽ có được nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để bước đi vững vàng giữa cuộc đời nhiều biến động. Bởi suy cho cùng, dù đi đâu hay trở thành ai, gia đình vẫn luôn là nơi để trở về, là giá trị bền vững nhất trong cuộc sống mỗi con người.