Chế độ thực dân đã để lại những ảnh hưởng sâu sắc đến các quốc gia Đông Nam Á, bao gồm cả tích cực và tiêu cực.

Ảnh hưởng tích cực:

- Gắn kết khu vực với thị trường thế giới

- Du nhập nền sản xuất công nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng

- Thúc đẩy phát triển văn hóa, giáo dục, và chữ viết

Ảnh hưởng tiêu cực:

- Kinh tế phụ thuộc vào phương Tây, nghèo nàn và lạc hậu

- Chính trị - xã hội bị chia rẽ, mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo

- Văn hóa bản địa bị mai một, áp đặt văn hóa nô dịch

Ở Việt Nam, hơn 80 năm cai trị của thực dân Pháp đã để lại hậu quả nặng nề:

- Việt Nam bị chia thành 3 xứ với 3 chế độ khác nhau

- Kinh tế phụ thuộc vào Pháp, nghèo nàn và lạc hậu

- Xã hội bị áp bức, bóc lột, mâu thuẫn dân tộc gay gắt

Tuy nhiên, chế độ thực dân cũng thúc đẩy tinh thần đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác .

Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các quốc gia Đông Nam Á diễn ra trong bối cảnh phần lớn các nước Đông Nam Á bước vào thời kỳ suy thoái, khủng hoảng của chế độ phong kiến về chính trị, kinh tế, xã hội, với nhiều cuộc nổi dậy nhất là của nông dân.

Quá trình xâm lược Đông Nam Á hải đảo:

- Từ đầu thế kỷ XVI, các nước phương Tây bắt đầu mở rộng quá trình xâm nhập vào các nước Đông Nam Á thông qua các hoạt động buôn bán và truyền giáo.

- Thực dân Bồ Đào Nha chiếm Malacca (Malaysia) vào năm 1511.

- Thực dân Hà Lan xâm lược Indonesia và hoàn thành việc kiểm soát nước này vào giữa thế kỷ XIX.

- Thực dân Tây Ban Nha xâm lược Philippines vào giữa thế kỷ XVI, sau đó Mỹ chiếm đóng Philippines vào năm 1898 .

Quá trình xâm lược Đông Nam Á lục địa:

- Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các quốc gia Đông Nam Á lục địa bắt đầu vào thế kỷ XIX, muộn hơn so với các nước Đông Nam Á hải đảo.

- Thực dân Anh chiếm Myanmar sau ba cuộc chiến tranh (1824-1885).

- Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, bắt đầu từ năm 1858 và hoàn thành vào năm 1884