Câu 1:

Bài thơ "Than đạo học" của Trần Tế Xương là một tiếng thở dài đầy cay đắng, phản ánh chân thực bi kịch của nền khoa cử phong kiến trong giai đoạn suy tàn.Về nội dung, bài thơ là bản cáo trạng đanh thép về sự xuống cấp của đạo học buổi giao thời. Qua góc nhìn của Tú Xương, cái "đạo học" từng là thước đo giá trị con người nay đã bị vấy bẩn bởi sự thực dụng, gian lận và tính chất thương mại hóa chốn trường thi. Không còn bóng dáng của những bậc hiền tài, thay vào đó là sự hỗn loạn, nực cười của những sĩ tử thời cuộc. Nỗi đau của Tú Xương không chỉ là nỗi đau của cá nhân mà là nỗi đau của cả một thế hệ nho sĩ khi thấy con thuyền Nho học bị sóng dữ thời đại nhấn chìm. Về nghệ thuật, Tú Xương tiếp tục khẳng định tài năng bậc thầy trong thể thơ trào phúng. Ngôn ngữ thơ giản dị, mang đậm hơi thở đời sống nhưng lại có sức công phá cực lớn nhờ lối châm biếm, mỉa mai sâu cay. Ông kết hợp nhuần nhuyễn giữa sự đau xót ngậm ngùi và thái độ dửng dưng, cười cợt, tạo nên giọng điệu vừa bi vừa hài. Sự đối lập trong ngôn từ và hình ảnh giúp hiện thực tàn khốc hiện lên vừa sống động, vừa ám ảnh.Tóm lại, "Than đạo học" là một kiệt tác trào phúng, nơi cái tôi trữ tình đau đáu của Tú Xương hòa quyện cùng cái nhìn tỉnh táo, sắc bén về một thời kỳ lịch sử nhiều biến động.

Câu 2:

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, giáo dục đóng vai trò như chiếc la bàn định hướng, còn ý thức học tập chính là động cơ mạnh mẽ nhất giúp ta vượt qua mọi sóng gió để đến đích. Bàn về vấn đề này, ý thức học tập của học sinh hiện nay là một bức tranh đa sắc thái, nơi những gam màu sáng tối đan xen, phản chiếu cả tiềm năng to lớn lẫn những thách thức không nhỏ. Ý thức học tập là thái độ, là sự tự giác và chủ động trong việc tiếp nhận tri thức mà không cần sự thúc ép từ gia đình hay nhà trường. Đó là sự khao khát khám phá, rèn luyện tư duy và định hình nhân cách. Khi một học sinh có ý thức học tập tốt, các em sẽ xem việc học là nhu cầu tự thân chứ không phải nghĩa vụ gánh gồng. Nhìn vào bức tranh học đường hôm nay, ta thấy rất nhiều điểm sáng đáng khích lệ. Thế hệ học sinh thời đại số vô cùng năng động, nhạy bén và có khả năng tiếp cận kho tàng tri thức khổng lồ của nhân loại thông qua Internet. Nhiều bạn trẻ không chỉ dừng lại ở sách giáo khoa mà còn chủ động học ngoại ngữ, học kỹ năng mềm và tham gia các dự án cộng đồng. Ý thức tự học và khả năng sáng tạo của các em đang ngày càng được nâng cao, hứa hẹn một thế hệ tương lai đầy bản lĩnh. Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương tích cực, vẫn tồn tại những “nốt trầm” đáng lo ngại. Một bộ phận không nhỏ học sinh hiện nay đang rơi vào tình trạng "học đối phó", học vì áp lực thành tích hoặc chiều lòng cha mẹ. Sự xuất hiện của mạng xã hội, trò chơi điện tử và các thiết bị giải trí đã chiếm lĩnh thời gian biểu của nhiều bạn trẻ, dẫn đến sự xao nhãng, lười biếng và thiếu tập trung. Đáng báo động hơn, tình trạng ỷ lại vào công nghệ, sao chép bài vở hay gian lận trong thi cử đang dần làm mài mòn tư duy phản biện và lòng tự trọng của chính các em. Nguyên nhân của thực trạng này đến từ cả hai phía. Về khách quan, áp lực từ chương trình học nặng nề và những cám dỗ từ thế giới ảo khiến học sinh dễ mất phương hướng. Về chủ quan, đó là sự thiếu hụt mục tiêu sống cụ thể và tính kỷ luật bản thân chưa cao. Khi không hiểu được “học để làm gì”, các em dễ dàng chán nản trước những khó khăn. Để thay đổi thực trạng này, giải pháp căn cơ nhất chính là sự thức tỉnh từ bên trong mỗi học sinh. Các em cần xác định rõ mục tiêu học tập gắn liền với đam mê và tương lai của chính mình. Học không phải là tích lũy bằng cấp, mà là trang bị kỹ năng để sống hạnh phúc và có ích. Đồng thời, gia đình và nhà trường cần đóng vai trò là những người đồng hành, tạo ra môi trường khuyến khích sự tò mò thay vì chỉ áp đặt điểm số. Tóm lại, ý thức học tập không tự nhiên sinh ra mà là kết quả của một quá trình rèn luyện bền bỉ. Trước những thách thức của thời đại mới, mỗi học sinh cần biến việc học thành niềm vui, thành hành trang để khẳng định giá trị bản thân. Hãy nhớ rằng: "Đường đời là một chiếc thang không có nấc chót, việc học là một quyển vở không có trang cuối cùng". Thay đổi tư duy học tập ngay hôm nay chính là cách tốt nhất để các em tự tay viết nên tương lai rực rỡ của chính mình.

Câu 1. Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2. Đề tài: Đạo học/ Sự suy tàn của Nho học. Câu 3. Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi. Câu 4. - Những từ láy được sử dụng trong văn bản: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh. - Nhận xét: Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn. Câu 5. Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó, thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.