Câu 1 :

Bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão thể hiện rõ vẻ đẹp của con người và tinh thần thời Trần, đồng thời bộc lộ lí tưởng sống của người tráng sĩ. Trước hết, bài thơ dựng lên hình ảnh người anh hùng với tư thế hiên ngang, sẵn sàng gánh vác trách nhiệm giữ gìn non sông. Câu thơ “Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu” cho thấy tư thế oai phong, mạnh mẽ của người lính cầm giáo bảo vệ đất nước suốt bao năm trời. Tác giả cũng miêu tả khí thế quân đội nhà Trần qua hình ảnh “Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu” đầy kì vĩ, cho thấy sức mạnh mạnh mẽ, đoàn kết và tinh thần quyết chiến của thời đại. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp hùng tráng đó lại là nỗi “thẹn” rất đáng quý của Phạm Ngũ Lão—thẹn vì chí làm trai chưa theo kịp công danh của những bậc anh hùng như Vũ Hầu. Nỗi thẹn ấy không phải tự ti mà thể hiện khát vọng sống có ích, cống hiến cho đất nước. Nghệ thuật ngôn từ cô đọng, hình ảnh lớn lao và giọng thơ trang trọng đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho bài thơ. Thuật hoài vì thế không chỉ ca ngợi người tráng sĩ thời Trần mà còn gợi cho thế hệ trẻ hôm nay ý thức sống có lí tưởng.

Câu 2 : Trong bất cứ thời đại nào, thế hệ trẻ luôn được xem là lực lượng nòng cốt quyết định tương lai của đất nước. Nếu cha ông ta ngày xưa đã hi sinh xương máu để giành lại độc lập và giữ gìn bầu trời hòa bình, thì ngày nay trách nhiệm của thanh niên không còn nằm ở chiến trường mà nằm trong việc xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc bằng tri thức, nhân cách và hành động thiết thực. Nghĩ về điều đó, mỗi người trẻ chúng ta cần tự hỏi: mình đã làm gì để xứng đáng với sự kì vọng của đất nước? Trước hết, trách nhiệm quan trọng nhất của thế hệ trẻ hiện nay là chăm chỉ học tập và rèn luyện bản thân. Trong thời đại công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng, tri thức chính là "vũ khí" mạnh mẽ nhất giúp đất nước phát triển. Thanh niên học tập không chỉ vì tương lai cá nhân mà còn vì tương lai chung của dân tộc. Học để nâng cao hiểu biết, học để rèn luyện kỹ năng, học để làm chủ khoa học – công nghệ, từ đó tạo ra những đóng góp hữu ích cho xã hội. Bên cạnh kiến thức, việc rèn luyện đạo đức, tác phong, tinh thần kỷ luật, lòng trung thực và tinh thần trách nhiệm cũng vô cùng cần thiết để trở thành những công dân có ích. Thế hệ trẻ còn có trách nhiệm giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc. Khi hội nhập, chúng ta dễ bị cuốn theo những giá trị mới mà quên đi những điều đẹp đẽ vốn có của dân tộc mình. Vì vậy, việc hiểu lịch sử, tự hào về truyền thống, sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, trân trọng di sản văn hóa hay đơn giản chỉ là giữ thái độ lịch sự, nhân ái trong giao tiếp cũng chính là cách để bảo vệ những giá trị tốt đẹp của nước ta.

Bên cạnh đó, trách nhiệm của người trẻ còn thể hiện ở tinh thần sống vì cộng đồng. Những hành động nhỏ như không vứt rác bừa bãi, tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ người gặp khó khăn, bảo vệ môi trường, tuân thủ luật lệ giao thông… đều góp phần xây dựng một xã hội văn minh, an toàn hơn. Thái độ sống đẹp, biết quan tâm và chia sẻ chính là biểu hiện thiết thực của lòng yêu nước trong cuộc sống hiện tại. Cuối cùng, mỗi người trẻ cần nuôi dưỡng ước mơ và dám hành động để biến ước mơ thành hiện thực. Tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất để thử thách bản thân, sáng tạo và cống hiến. Một đất nước muốn phát triển mạnh mẽ cần có những con người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và sẵn sàng cống hiến cho những mục tiêu lớn lao hơn lợi ích cá nhân. Như vậy, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước không phải là điều gì to tát hay xa vời. Đó chính là học tập tốt, sống tử tế, giữ gìn văn hóa, hành động vì cộng đồng và theo đuổi ước mơ bằng sự quyết tâm. Khi mỗi người trẻ đều ý thức và thực hiện tốt trách nhiệm của mình, đất nước chắc chắn sẽ ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững.

Câu 1 : Thất ngôn tứ tuyệt

Câu 2 :

Câu 3 :

- Tác dụng của biện pháp ẩn dụ "tì hổ" (hổ báo): Giúp làm nổi bật sức mạnh, sự dũng mãnh, oai phong của ba quân (quân đội). Hình ảnh này gợi liên tưởng đến những đội quân thiện chiến, có khả năng chiến đấu phi thường.

- Tác dụng của biện pháp khoa trương (phóng đại) "khí thôn ngưu" (khí thế nuốt sao Ngưu): Nhấn mạnh khí thế hừng hực, mạnh mẽ, có thể át cả sao Ngưu trên trời. Biện pháp này tô đậm sự hào hùng, quyết tâm chiến thắng và tầm vóc phi thường của đội quân.

Câu 4 :

- Hình tượng này được xây dựng qua các chi tiết: tư thế hiên ngang, gánh vác sơn hà, khí thế "nuốt sao Ngưu", và nỗi thẹn khi chưa lập được công danh.

- Thể hiện vẻ đẹp của người anh hùng thời Trần, mang tầm vóc sử thi, hòa quyện giữa cái tôi cá nhân và cái chung của dân tộc

- Bộc lộ cốt cách anh hùng, tinh thần thượng võ và lý tưởng sống cao đẹp của con người thời đại bấy giờ.

Câu 5 :

- Thông điệp về trách nhiệm và khát vọng cống hiến :

+ Lí do tâm đắc: Thông điệp này có ý nghĩa sâu sắc trong mọi thời đại, nhắc nhở mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nuôi dưỡng hoài bão, ý chí vươn lên và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng, đất nước.

- Sự "thẹn" của Phạm Ngũ Lão khi chưa lập công danh là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về việc không ngừng phấn đấu, rèn luyện để đóng góp giá trị cho xã hội, tránh lối sống tầm thường, vô nghĩa.