Câu 1

Đan Thiềm trong đoạn trích Vũ Như Tô hiện lên là một nhân vật đặc biệt: vừa thấm đẫm bi kịch cá nhân, vừa mang tầm vóc của người tri âm, tri kỷ với hiền tài. Bà là người phụ nữ có nhan sắc, bị giam hãm trong chốn cung đình suốt gần hai mươi năm, sống mòn mỏi giữa “cảnh già”, không được làm chủ số phận. Chính cảnh ngộ ấy khiến Đan Thiềm thấu hiểu sâu sắc nỗi đau của những con người có giá trị nhưng không được trân trọng. Gặp Vũ Như Tô, bà cảm thông chân thành với bi kịch người nghệ sĩ có tài mà bị chế độ vùi dập, coi mình là “người đồng bệnh”. Không chỉ thương xót, Đan Thiềm còn là người có tầm nhìn xa và bản lĩnh: bà nhận ra giá trị lớn lao của tài năng Vũ Như Tô và kiên trì thuyết phục ông đem tài năng cống hiến cho đất nước, vượt lên trên nỗi căm phẫn cá nhân đối với hôn quân. Qua đó, Đan Thiềm hiện lên như biểu tượng của người biết trọng hiền tài, dám hi sinh và sống vì lý tưởng cao cả.

Câu 2

Câu chuyện bi kịch của Vũ Như Tô trong vở kịch cùng tên của Nguyễn Huy Tưởng gợi ra một vấn đề có ý nghĩa sâu sắc và lâu dài: mối quan hệ giữa hiền tài và sự nghiệp quốc gia. Qua số phận của người nghệ sĩ tài hoa nhưng bất hạnh ấy, ta càng thấm thía vai trò to lớn của hiền tài đối với sự hưng thịnh hay suy vong của một đất nước.

Hiền tài là những con người có tài năng, trí tuệ, đạo đức và khát vọng cống hiến cho cộng đồng, dân tộc. Trong mọi thời đại, hiền tài luôn được xem là nguyên khí của quốc gia, là lực lượng quyết định sự phát triển bền vững của đất nước. Không có hiền tài, quốc gia khó có thể xây dựng nền văn hóa rực rỡ, khoa học tiến bộ hay một nền chính trị vững mạnh. Ngược lại, khi hiền tài được trọng dụng đúng cách, họ sẽ phát huy tối đa năng lực, tạo nên những thành tựu to lớn cho dân tộc.

Tuy nhiên, bi kịch của Vũ Như Tô cho thấy một thực tế đau xót: khi hiền tài không được trân trọng, không được đặt vào môi trường phù hợp, tài năng không những không giúp ích cho quốc gia mà còn trở thành nỗi bất hạnh cho chính người có tài. Vũ Như Tô có thiên phú về kiến trúc, mang trong mình khát vọng sáng tạo những công trình vĩ đại cho đất nước. Thế nhưng, trong một chế độ phong kiến tàn bạo, coi thường nhân tài, tài năng ấy bị đe dọa, vùi dập, thậm chí trở thành “cái vạ” cho gia đình và bản thân ông. Điều đó cho thấy: sự nghiệp quốc gia không thể tách rời một cơ chế xã hội tiến bộ, biết tôn trọng và bảo vệ hiền tài.

Mặt khác, câu chuyện cũng đặt ra vấn đề về trách nhiệm của hiền tài đối với đất nước. Ban đầu, Vũ Như Tô kiên quyết từ chối xây Cửu Trùng Đài vì không muốn đem tài năng phục vụ bạo chúa. Đó là thái độ xuất phát từ lòng tự trọng và ý thức đạo đức. Tuy nhiên, qua lời thuyết phục của Đan Thiềm, ông nhận ra rằng tài năng, nếu không được sử dụng, sẽ trở nên vô nghĩa. Khi hiền tài biết vượt lên nỗi đau cá nhân để hướng tới lợi ích lâu dài của quốc gia, họ có thể để lại những giá trị bền vững cho dân tộc, dù hoàn cảnh có nhiều nghịch lý.

Từ câu chuyện của Vũ Như Tô, có thể rút ra bài học sâu sắc:quốc gia muốn hưng thịnh phải biết phát hiện, trân trọng và sử dụng hiền tài một cách đúng đắn; đồng thời, hiền tài cũng cần có bản lĩnh, trách nhiệm xã hội và lý tưởng cao đẹp để cống hiến. Trong xã hội hiện đại hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Việc xây dựng một môi trường công bằng, nhân văn để hiền tài được phát triển chính là nền tảng cho sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước.