1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: Nghị luận kết hợp với biểu cảm.

2. Đoạn trích bàn về ý nghĩa nhắc nhở của cái chết đối với đời sống con người:
Cái chết khiến con người nhìn lại cách mình sống, từ đó biết trân trọng sự sống, ứng xử nhân văn, bớt ích kỷ, bớt tham lam và sống chân thành hơn với những người đang sống bên cạnh.

3. Biện pháp tu từ:
– So sánh: “đời sống… là một cánh đồng”, “cái chết là một cánh đồng bên cạnh”;
– Ẩn dụ: “cánh đồng sự sống”, “cánh đồng bên cạnh”;
– Giả định (tình huống giả tưởng): “Nếu…”.

Hiệu quả:
– Gợi hình ảnh cụ thể, gần gũi, giúp người đọc hiểu và hình dung cái chết không còn đáng sợ mà giống một miền đất khác của sự sống.
– Làm cho suy nghĩ về cái chết trở nên nhẹ nhàng, nhân văn, giảm bớt cảm giác bi quan.
– Nhấn mạnh triết lí: khi tin có “một cánh đồng bên cạnh”, con người sẽ bớt tham lam, ích kỷ và sống tử tế hơn.

4. Ý kiến của tác giả:
Cái chết chứa đựng một lời nhắc nhở đối với người đang sống: hãy nhìn lại mình, hãy sống tốt hơn, thương yêu nhau hơn, bớt ích kỷ, bớt ganh ghét, bởi mọi thứ trên đời đều mong manh và hữu hạn.

Bày tỏ quan điểm:
(Học sinh có thể chọn đồng tình hoặc không, dưới đây là câu trả lời mẫu theo hướng đồng tình.)

Tôi đồng tình với ý kiến của tác giả, vì:
– Cái chết khiến con người nhận ra giá trị của sự sống và sự hiện diện của những người thân bên cạnh mình.
– Khi ai đó ra đi, chúng ta thường hối tiếc vì những điều chưa làm, từ đó biết trân trọng, biết sống tử tế hơn.
– Ý thức về sự hữu hạn giúp con người giảm bớt tham vọng cá nhân, sống nhân ái và vị tha hơn.
=> Vì vậy, cái chết không chỉ là dấu chấm hết mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về cách sống của mỗi chúng ta.

5. Thông điệp gợi ý:
“Hãy sống tử tế và chân thành với những người bên cạnh khi họ còn đang sống, đừng đợi đến khi mất đi mới biết trân trọng.”

Giải thích:
– Con người thường chỉ nhận ra giá trị của ai đó khi họ đã rời xa mình.
– Sự đời ngắn ngủi, vô thường, nên sống nhân ái hôm nay là cách duy nhất để không hối tiếc ngày mai.
– Sống tử tế giúp xây dựng các mối quan hệ bền vững, làm cho đời sống có ý nghĩa và ấm áp hơn.
– Đó cũng là cách mỗi người thực hiện những phẩm chất tốt đẹp vốn có trong mình, không để chúng bị “che phủ bởi dục vọng”.

1.

Trong đoạn trích Sống mòn, diễn biến tâm lí của ông giáo Thứ được thể hiện qua những suy nghĩ dồn nén, day dứt và thương cảm khi trở về nhà quê. Ban đầu, Thứ hoang mang, sợ hãi khi nhận ra cuộc đời mình chỉ là những tháng ngày mòn mỏi, bế tắc, không lối thoát. Đến khi chứng kiến cả gia đình phải nhịn đói, nhường nhịn từng miếng ăn cho mình, Thứ vừa cảm động vừa tủi thân. Y ngượng ngùng, nghẹn ngào khi nghĩ đến sự hi sinh âm thầm của mẹ, vợ và các em. Những giọt nước mắt ứa ra là kết tinh của nỗi dằn vặt, thương người thân và tự trách bản thân bất lực trước cái nghèo. Từ diễn biến tâm lí ấy, có thể thấy Thứ là người có tấm lòng nhân hậu, biết nghĩ cho gia đình, có tình cảm sâu sắc và giàu trắc ẩn. Đồng thời, ở Thứ còn thấp thoáng nỗi khát khao sống tử tế, sống có trách nhiệm, dù hoàn cảnh nghèo khổ khiến y dần trở nên bất lực. Qua nhân vật, Nam Cao bộc lộ cái nhìn thương xót đối với những người trí thức nghèo trong xã hội cũ – những con người dù bị cuộc sống mài mòn vẫn giữ trong mình một tâm hồn đầy nhân ái.

2.

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt bằng AI xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, mang đến cho con người một “vẻ đẹp ảo” chỉ trong vài giây. Trước thực tế ấy, Dove đã phát động chiến dịch “Turn your back”, kêu gọi mọi người quay lưng với những bộ lọc biến dạng gương mặt và khẳng định thông điệp: Vẻ đẹp không có chuẩn mực. Đây là thông điệp vô cùng ý nghĩa trong xã hội hiện đại.

Trước hết, chiến dịch của Dove nhắc nhở chúng ta rằng vẻ đẹp thật sự không nằm ở khuôn mặt hoàn hảo, mà nằm ở sự tự tin và bình an bên trong mỗi người. Khi mạng xã hội lan tràn những tiêu chuẩn đẹp phi thực tế – da trắng mịn không tì vết, mắt to, mũi cao – nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, dễ rơi vào mặc cảm, so sánh bản thân và đánh mất sự yêu thương chính mình. Các bộ lọc AI càng khiến điều này trở nên nghiêm trọng hơn khi chúng vẽ nên một phiên bản “không thật” của con người. Bởi vậy, lời kêu gọi “quay lưng” của Dove là sự thức tỉnh quan trọng để mỗi người nhìn nhận lại giá trị của bản thân.

Bên cạnh đó, thông điệp “vẻ đẹp không có chuẩn mực” còn giúp con người trân trọng sự đa dạng. Mỗi người mang một nét đẹp riêng – đôi mắt nhỏ nhưng sáng, nụ cười chưa hoàn hảo nhưng chân thành, hay làn da sạm nắng nhưng đầy sức sống. Chính những “khiếm khuyết” ấy tạo nên cá tính và câu chuyện của mỗi con người. Nếu tất cả đều theo đuổi một chuẩn mực giống nhau, thế giới sẽ trở nên đơn điệu, và con người đánh mất bản sắc độc đáo của chính mình.

Không những vậy, sự trung thực với bản thân cũng là cách giúp chúng ta nuôi dưỡng sự tự tin. Khi dám sống với hình ảnh thật, ta không cần phải lo sợ về cái nhìn phán xét của người khác. Sự tự tin ấy giúp ta mạnh mẽ hơn, hạnh phúc hơn và sống tích cực hơn. Chiến dịch của Dove vì thế không chỉ bảo vệ tinh thần của người dùng mạng xã hội mà còn đề cao giá trị nhân văn: chấp nhận bản thân, yêu bản thân đúng với những gì mình có.

Từ thông điệp của Dove, mỗi người trẻ chúng ta cần học cách nhìn nhận vẻ đẹp một cách đa chiều. Thay vì chạy theo những tiêu chuẩn mơ hồ, hãy rèn luyện sức khỏe, nuôi dưỡng tâm hồn, xây dựng lối sống lành mạnh và biết trân trọng những điểm mạnh của chính mình. Bởi vẻ đẹp không phải là sự hoàn hảo bề ngoài mà là ánh sáng tỏa ra từ sự tự tin, thiện lương và chân thành.

Chiến dịch “Turn your back” đã tạo nên tiếng nói mạnh mẽ trong xã hội hiện đại, nhắc nhở chúng ta: mỗi con người đều đẹp theo cách của riêng mình. Chỉ khi yêu bản thân đúng với hình hài vốn có, chúng ta mới thực sự hạnh phúc và sống ý nghĩa giữa thời đại đầy những khuôn mẫu và áp lực ngoại hình này.

1. Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba

2. Điểm nhìn là từ phía nhân vật Thứ, người kể chuyện đi sâu vào dòng ý nghĩ, cảm xúc, nỗi đau và những day dứt nội tâm của Thứ.

Tác dụng:

• Giúp người đọc hiểu sâu sắc bi kịch tinh thần, nỗi khổ tâm và sự bế tắc của Thứ.
• Tạo cảm giác chân thực, gần gũi, khiến câu chuyện giàu chất trữ tình và sức ám ảnh.
• Làm nổi bật hiện thực bần cùng và sự tha hóa tinh thần mà hoàn cảnh nghèo đói gây ra cho con người.

3. Nước mắt của Thứ ứa ra vì:

• Thứ nhận ra sự đói khổ, thiếu thốn triền miên của cả gia đình: bà nội, mẹ, vợ và các em đều phải nhịn đói để nhường miếng cơm cho y.
• Thứ thấy mình vô lý, bất công, khi cả nhà lam lũ mà chỉ mình được ăn bữa cơm nguội với chút cá kho.
• Y cảm thấy tủi thân, thương người thân, thấy nỗi khổ của họ cũng lớn như nỗi khổ của mình.
• Sự nghẹn ngào của một người bất lực, không biết làm gì để thoát khỏi cuộc sống mòn mỏi.

Vì thế, khi đưa cơm vào miệng, cảm giác nghẹn lại không chỉ vì cơm khó nuốt mà vì nỗi thương xót và dằn vặt trào dâng.

4. Thông qua nhân vật Thứ, Nam Cao phản ánh:

• Bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ: có học nhưng không được trọng dụng, bị cái nghèo đè nát ý chí.
• Hiện thực tối tăm của nông thôn và tầng lớp lao động, nơi con người sống lay lắt, thiếu ăn từng bữa, không có tương lai.
• Sự mòn mỏi cả về vật chất lẫn tinh thần, khiến những người có hoài bão trở nên cam chịu, thực dụng, tắt lịm ước mơ.
• Tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao, ông nhìn thấy trong sự nghèo khổ ấy vẫn có tình thương, sự hi sinh và nhân phẩm đáng trân trọng.

=> Qua đó, nhà văn gửi gắm khát vọng thay đổi xã hội để con người không còn phải sống “mòn” và đánh mất chính mình.

1.

Sống một cách ý nghĩa là khát vọng của mỗi con người, nhưng không phải ai cũng biết bắt đầu từ đâu. Theo tôi, để cuộc sống trở nên có ý nghĩa, trước hết mỗi người cần xác định rõ mục tiêu và giá trị mà mình theo đuổi. Khi biết mình muốn gì, ta sẽ tránh được sự mơ hồ và lãng phí thời gian. Bên cạnh đó, sống ý nghĩa còn thể hiện ở việc biết trân trọng từng khoảnh khắc nhỏ bé: một lời cảm ơn, một hành động tử tế hay một cố gắng vượt qua giới hạn của bản thân. Cuộc sống có giá trị khi ta dám thử thách, dám trải nghiệm và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình. Quan trọng hơn, sống ý nghĩa không chỉ hướng đến bản thân mà còn lan tỏa giá trị tích cực đến người khác. Một lời động viên, một hành động giúp đỡ đúng lúc có thể làm thay đổi cả một cuộc đời. Vì vậy, sống ý nghĩa là hành trình không ngừng hoàn thiện bản thân, sống có mục tiêu, có trách nhiệm và biết sẻ chia để mỗi ngày đều trở nên đáng trân trọng.

2.

Trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại, Lưu Quang Vũ được biết đến không chỉ là một nhà viết kịch tài năng mà còn là một nhà thơ giàu cảm xúc, với những vần thơ mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Bài thơ “Áo cũ” là một trong những sáng tác tiêu biểu cho vẻ đẹp giản dị ấy. Từ hình ảnh chiếc áo đã cũ, nhà thơ gợi lên tình mẫu tử thiêng liêng và lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống.

Khổ thơ đầu mở ra bằng hình ảnh “áo cũ rồi, mỗi ngày thêm ngắn”. Chiếc áo cũ vừa mang dấu vết thời gian, vừa biểu hiện sự trưởng thành không ngừng của đứa con. Câu thơ “Thương áo cũ như là thương ký ức” khiến chiếc áo không chỉ là vật dụng đời thường mà trở thành biểu tượng của những năm tháng tuổi thơ, của yêu thương được giữ gìn trong tâm hồn. Niềm xúc động ấy khiến “mắt phải cay cay”, gợi cảm giác nghẹn ngào, bồi hồi khi nhớ lại những điều đã xa.

Sang khổ thơ thứ hai, nhà thơ khắc họa rõ hơn tình mẹ: “Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn”. Hình ảnh người mẹ “không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim” vừa gợi sự tần tảo, vừa cho thấy sự hy sinh thầm lặng theo năm tháng. Những đường khâu của mẹ không chỉ nối liền vạt áo rách mà còn kết nối tình yêu, kết nối nỗi lo toan dành cho con. Khi “thương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm”, cảm xúc của bài thơ được nâng lên: yêu chiếc áo cũng chính là yêu tấm lòng mẹ.

Khổ thơ thứ ba gợi lên sự gắn bó giữa chiếc áo và đứa con qua những tháng ngày trưởng thành. Dẫu áo đã sờn, người con “vẫn quý vẫn thương”, bởi đó là kỷ niệm, là dấu tích của yêu thương. Hình ảnh đối lập “áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn” vừa nhẹ nhàng vừa xúc động: con lớn từng ngày, còn mẹ già đi từng bước. Sự trưởng thành của con luôn đi cùng sự tảo tần, hy sinh thầm lặng của mẹ.

Khổ cuối bài thơ như một lời nhắn nhủ: “Hãy biết thương lấy những manh áo cũ / Để càng thương lấy mẹ của ta”. Từ chiếc áo, nhà thơ mở rộng ra triết lý sống: biết trân trọng những gì đã gắn bó với mình, dù nhỏ bé và cũ kỹ. Yêu áo cũ là biết yêu những điều thân thuộc, yêu quá khứ, yêu những tháng ngày đã bồi đắp nên con người ta. Đó cũng là cách mỗi người giữ được lòng biết ơn đối với mẹ và với cuộc đời.

Có thể nói, “Áo cũ” không chỉ là bài thơ về một vật dụng bình thường mà còn là khúc ca về tình mẫu tử thiêng liêng. Qua những hình ảnh dung dị, lời thơ mộc mạc mà sâu lắng, Lưu Quang Vũ đã tái hiện tình yêu của mẹ dành cho con và tình cảm của con dành cho mẹ cùng sự trân trọng những giá trị giản dị nhưng bền bỉ. Bài thơ nhắc mỗi chúng ta phải biết nâng niu những điều nhỏ bé quanh mình, bởi trong đó ẩn chứa cả tình thương và ký ức vô giá của đời người.

Tần số góc: w= \(\frac{2\pi}{T}\) =\(\frac{\pi}{2}\)
Biên độ: A=8 (cm)
Pha ban đầu: \(\frac{\pi}{2}\)
Phương trình: 8cos(\(\frac{\pi}{2}\) t+\(\frac{\pi}{2}\) )