Câu 1: Phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Thông Thu (Khoảng 200 chữ)

Diễn biến tâm lí của nhân vật Thông Thu trong đoạn trích là một quá trình đấu tranh nội tâm đầy kịch tính, đi từ sự tỉnh ngộ muộn màng đến sự tuyệt vọng cùng cực. Ở hồi thứ hai, Thông Thu hiện lên với tâm trạng bàng hoàng khi đối diện với con số nợ nần khổng lồ. Từ một kẻ ăn chơi trác táng, anh ta bắt đầu nhận ra sự "điên rồ" của bản thân khi tiêu xài hoang phí, dẫn đến cảnh "bại hoại gia tài". Sự hối hận gắn liền với nỗi nhục nhã của một trí thức ("tu mi nam tử") khi nhận thấy mình không giúp ích gì cho đời mà còn làm hoen ố gia phong. Sang hồi thứ ba, tâm lí ấy chuyển biến thành nỗi sợ hãi và bế tắc khi đối mặt với án tù. Ý định tìm đến cái chết bằng "chén thuốc độc" là đỉnh điểm của sự quẫn bách. Tuy nhiên, nội tâm nhân vật không phẳng lặng mà giằng xé dữ dội: hành động "nâng cốc lên lại đặt xuống" thể hiện sự đấu tranh giữa bản năng sinh tồn và nỗi mặc cảm tội lỗi. Cuối cùng, chút lương tri còn sót lại về trách nhiệm với mẹ già, vợ yếu và người em phương xa đã tạm thời trì hoãn quyết định cực đoan. Qua đó, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công bi kịch của một nhân vật vừa đáng trách, vừa đáng thương trong vòng xoáy của sự suy đồi đạo đức và tiền bạc.

Câu 2: Nghị luận về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay (Khoảng 600 chữ)

Mở bài:

Trong vở kịch "Chén thuốc độc", nhân vật Thông Thu đã phải trả giá bằng cả gia tài và danh dự vì thói ăn chơi, "ném tiền qua cửa sổ". Nhìn từ bi kịch ấy vào thực tế đời sống hiện đại, chúng ta không khỏi lo ngại trước tình trạng một bộ phận giới trẻ đang rơi vào vòng xoáy của lối sống tiêu xài thiếu kiểm soát, dẫn đến những hệ lụy khôn lường cho bản thân và xã hội.

Thân bài:

• Giải thích và thực trạng:

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc cá nhân sử dụng tiền bạc một cách tùy hứng, vượt quá khả năng tài chính và không có kế hoạch cụ thể. Hiện nay, không khó để bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ sẵn sàng thắt lưng buộc bụng để sở hữu bằng được những món đồ hiệu đắt tiền, những chiếc điện thoại đời mới nhất hay tham gia vào những cuộc vui xa xỉ. Xu hướng "flexing" (khoe khoang sự giàu có) và tâm lí "FOMO" (sợ bỏ lỡ xu hướng) đã đẩy nhiều người vào cảnh nợ nần chồng chất khi tuổi đời còn rất trẻ.

• Nguyên nhân:

Nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ tâm lí ham danh ảo và nhu cầu khẳng định cái tôi sai lệch. Nhiều bạn trẻ coi vật chất là thước đo giá trị bản thân. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của mạng xã hội với những hình ảnh hào nhoáng về cuộc sống sang chảnh đã tạo áp lực vô hình, khiến họ chạy theo lối sống phô trương. Ngoài ra, việc thiếu kiến thức về quản lý tài chính cá nhân và sự nuông chiều quá mức từ gia đình cũng khiến giới trẻ chưa ý thức được giá trị của lao động và tiền bạc.

• Hậu quả:

Lối sống này gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Về cá nhân, nó khiến người trẻ rơi vào tình trạng khủng hoảng tài chính, thậm chí vi phạm pháp luật để có tiền tiêu xài như trường hợp của Thông Thu. Về tinh thần, việc quá chú trọng vào vật chất làm xói mòn các giá trị đạo đức, khiến con người trở nên ích kỷ, chỉ biết hưởng thụ mà quên đi trách nhiệm với gia đình và xã hội. Khi tiền bạc cạn kiệt, họ dễ rơi vào trạng thái tuyệt vọng, mất phương hướng và thiếu bản lĩnh để đối mặt với khó khăn.

• Giải pháp:

Để khắc phục tình trạng này, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức về giá trị thực của bản thân không nằm ở những món đồ xa xỉ mà ở kiến thức và nhân cách. Việc học cách quản lý tài chính, phân biệt giữa "cái mình cần" và "cái mình muốn" là vô cùng thiết yếu. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng cho các em lối sống giản dị, tiết kiệm và trọng giá trị lao động.

Kết bài:

Tiền bạc là phương tiện để phục vụ cuộc sống, nhưng nếu không biết kiểm soát, nó sẽ trở thành "chén thuốc độc" giết chết tương lai. Giới trẻ cần tỉnh táo trước những cám dỗ vật chất, xây dựng cho mình một lối sống lành mạnh, bền vững để không phải hối tiếc muộn màng như nhân vật Thông Thu trong câu chuyện của Vũ Đình Long.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản "Chén thuốc độc".

• Thể loại: Kịch (Bi kịch). Đây được coi là vở kịch nói đầu tiên của văn học Việt Nam hiện đại.

Câu 2. Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ nào?

• Đoạn trích chủ yếu sử dụng hình thức Độc thoại (nhân vật tự nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3. Chỉ dẫn sân khấu và vai trò.

• Một số lời chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh...), (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống).

• Vai trò:

• Giúp người đọc/người xem hình dung cụ thể về hành động, cử chỉ và thái độ của nhân vật trên sân khấu.

• Khắc họa rõ nét trạng thái tâm lí bế tắc, quẫn bách và sự giằng xé nội tâm quyết liệt của thầy Thông Thu trước ranh giới giữa cái chết và sự sống.

• Hỗ trợ việc dàn dựng và biểu diễn cho diễn viên và đạo diễn.

Câu 4. Phân tích diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu.

Tâm lí của thầy Thông Thu có sự biến chuyển rõ rệt qua hai hồi:

• Hồi thứ Hai:

• Tỉnh ngộ và hối hận: Thầy Thông Thu bắt đầu tính toán lại nợ nần và bàng hoàng trước sự sụp đổ nhanh chóng của gia sản. Nhân vật tự trách mình "điên rồ", "ném tiền qua cửa sổ".

• Nhục nhã và hổ thẹn: Thầy thấy mình làm "nhơ nhuốc" danh dự của một "tu mi nam tử", cảm thấy có lỗi với người bạn (giáo Xuân) và người cha đã khuất.

• Hồi thứ Ba:

• Bế tắc, tuyệt vọng: Khi nợ nần chồng chất và đối mặt với án tù, thầy rơi vào trạng thái hoảng loạn ("Nước đời đến thế còn mong nỗi gì").

• Quyết định cực đoan: Thầy chọn cái chết để giải thoát vì sợ cảnh cực khổ trong tù và để bảo toàn sự "trong sạch" cuối cùng.

• Giằng xé, do dự: Hành động "nâng cốc lên lại đặt xuống" cho thấy sự đấu tranh giữa bản năng sống, trách nhiệm với gia đình (mẹ, vợ, em) và ý định tự sát. Cuối cùng, chút lý trí còn sót lại khiến thầy hoãn cái chết để viết thư cho em trai, thể hiện sự thức tỉnh về trách nhiệm gia đình.

Câu 5. Ý kiến về quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu.

• Gợi ý: Em không đồng tình với quyết định này.

• Lí do: Dù thầy Thông Thu đã nhận ra lỗi lầm và cảm thấy nhục nhã vì sự ăn chơi trác táng, nhưng việc tìm đến cái chết là hành động trốn chạy trách nhiệm và hèn nhát. Cái chết của thầy không giải quyết được nợ nần mà còn để lại gánh nặng đau khổ, sự bơ vơ cho mẹ già, vợ yếu và người thân. Thay vì tự sát, thầy nên dũng cảm đối mặt với hình phạt, nỗ lực làm lại cuộc đời để bù đắp sai lầm và chăm sóc gia đình. Đây là bài học về sự trả giá và bản lĩnh đối diện với nghịch cảnh trong cuộc sống.