câu 1

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương là một tiếng cười trào phúng mà thấm đẫm nỗi đau trước sự suy tàn của Nho học cuối thế kỉ XIX. Nội dung nổi bật của tác phẩm là sự chán nản, uể oải của người học và sự xuống cấp của nền học vấn truyền thống. Hình ảnh “Mười người đi học, chín người thôi” cho thấy sự thờ ơ, bỏ dở việc học; “Cô hàng bán sách lim dim ngủ, thầy khoá tư lương nhấp nhổm ngồi” gợi cảnh chợ sách vắng vẻ, thầy trò thiếu nhiệt huyết. Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ nằm ở giọng điệu trào phúng xen lẫn chua chát, sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị gợi hình như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” để khắc họa sự chán chường, bất lực. Bên cạnh đó, cấu trúc thất ngôn bát cú Đường luật được vận dụng linh hoạt, vừa giữ tính nghiêm ngặt vừa tạo nên sự dí dỏm. Qua đó, Tú Xương không chỉ phê phán sự suy vi của đạo học mà còn bộc lộ tâm trạng đau xót của một trí thức trước thời cuộc đổi thay. Bài thơ vì thế vừa mang tính hiện thực, vừa giàu giá trị nhân văn.

câu 2

Trong xã hội hiện nay, tri thức là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai. Ý thức học tập của học sinh vì thế trở thành yếu tố quyết định sự thành công của mỗi cá nhân và sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương sáng, vẫn còn không ít học sinh chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm học tập của mình.

Trước hết, cần khẳng định rằng học tập là con đường ngắn nhất để mỗi người tự khẳng định bản thân. Ý thức học tập thể hiện ở sự chăm chỉ, tự giác, biết đặt mục tiêu và kiên trì thực hiện. Những học sinh có ý thức học tập tốt thường chủ động tìm tòi, sáng tạo, không chỉ học để thi mà còn học để hiểu, để vận dụng vào đời sống. Họ biết quý trọng thời gian, biết biến tri thức thành hành trang cho tương lai. Chính nhờ đó, nhiều bạn trẻ đã đạt thành tích xuất sắc, trở thành niềm tự hào của gia đình và xã hội.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn có một bộ phận học sinh còn thờ ơ, thiếu trách nhiệm với việc học. Một số bạn mải mê mạng xã hội, trò chơi điện tử, coi nhẹ việc rèn luyện tri thức. Có người học đối phó, học để qua môn, thiếu sự say mê và sáng tạo. Hệ quả là kiến thức hổng, kỹ năng yếu, khó thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của xã hội hiện đại. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, bởi nếu thế hệ trẻ không có ý thức học tập nghiêm túc thì tương lai đất nước sẽ bị ảnh hưởng.

Để nâng cao ý thức học tập, mỗi học sinh cần tự giác rèn luyện tinh thần trách nhiệm, xác định rõ mục tiêu và động lực học tập. Gia đình và nhà trường cũng cần phối hợp chặt chẽ, tạo môi trường học tập lành mạnh, khích lệ sự sáng tạo. Bên cạnh đó, xã hội cần đề cao giá trị của tri thức, tôn vinh những tấm gương học tập tốt để lan tỏa tinh thần hiếu học.

Tóm lại, ý thức học tập là nền tảng để mỗi học sinh trưởng thành và đóng góp cho cộng đồng. Mỗi người trẻ cần nhận thức rằng học tập không chỉ vì bản thân mà còn vì tương lai của đất nước. Khi học sinh có ý thức học tập tốt, đó chính là bảo đảm cho một xã hội phát triển bền vững và văn minh.

câu 1 Bài thơ được viết theo thất ngôn bát cú Đường luật.

câu 2 Đề tài: Bài thơ bàn về sự suy tàn của Nho học và đạo học truyền thống trong bối cảnh xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.

câu 3 vì

Nho học không còn được coi trọng sau khi thực dân Pháp cải cách thi cử, giảm chữ Hán, tăng chữ quốc ngữ.

Người học chán nản, bỏ dở (“Mười người đi học, chín người thôi”).

Không khí học hành uể oải, thầy trò thiếu nhiệt huyết, sĩ khí suy giảm.

câu4

Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” được dùng rất sinh động.

Chúng gợi hình ảnh cụ thể, diễn tả sự mệt mỏi, chán chường, thiếu khí thế của người học và người dạy.

Qua đó, tác giả khắc họa rõ sự xuống cấp của nền đạo học.

câu 5

Bài thơ phản ánh thực trạng suy tàn của Nho học trong xã hội đương thời, phê phán sự chán nản, thiếu chí khí của người học, đồng thời bộc lộ nỗi đau xót và sự mỉa mai của Tú Xương trước cảnh đạo học mất giá trị, văn trường trở nên tầm thường.

C1

Tuỳ bút

C2

Mùa xuân mùa chuyển giao giữa năm cũ và năm mới

C3

Khung cảnh làng quê khi mùa xuân về → tươi vui, rộn ràng, đầy sức sống; người người chuẩn bị Tết; cánh đồng, bầu trời, âm thanh, sắc màu đều sinh động

C4

Biện pháp liệt kê làm cho câu văn trở nên giàu hình ảnh, thể hiện sinh động không khí rộn ràng, náo nức của ngày xuân. Nó bộc lộ tình yêu tha thiết của tác giả với quê hương, với con người Việt Nam giản dị mà ấm áp trong đời sống thường ngày.

C5

Nội dung chính của văn bản → ca ngợi vẻ đẹp của đất trời và con người Việt Nam khi xuân về; bộc lộ tình yêu quê hương, niềm tin yêu cuộc sống.

C1

Khi đọc “Những dặm đường xuân” của Băng Sơn, tôi như được bước vào một bức tranh rực rỡ của đất trời Việt Nam trong những ngày năm mới. Trên mỗi dặm đường xuân, tác giả không chỉ vẽ lại cảnh sắc thiên nhiên đang bừng nở sức sống mà còn thổi vào đó hơi ấm của con người – những gương mặt hân hoan, những bàn tay tất bật chuẩn bị Tết. Cái nhìn của Băng Sơn tinh tế và chan chứa yêu thương: ông thấy mùa xuân không chỉ trên cành lộc biếc, trong cơn gió se se, mà còn trong ánh mắt người mẹ, tiếng cười trẻ nhỏ, trong hương vị quê hương quyện hòa vào từng nhịp sống. Bài viết khiến tôi nhận ra rằng, xuân không chỉ là mùa của thiên nhiên mà còn là mùa của lòng người – của niềm tin, của sự khởi đầu mới. Đọc Băng Sơn, tôi học được cách cảm nhận cái đẹp giản dị quanh mình, biết trân quý từng phút giây sum vầy, và thấy yêu hơn những “dặm đường” đi qua cuộc đời.

C2

Trong hành trình hội nhập và phát triển, khi thế giới trở nên “phẳng” hơn bao giờ hết, mỗi người trẻ Việt Nam đứng giữa muôn vàn dòng chảy văn hoá đang đan xen. Chúng ta dễ dàng nghe một bản nhạc Âu Mỹ, mặc trang phục Hàn Quốc, hay nói dăm ba câu tiếng Anh trong cuộc trò chuyện hằng ngày. Nhưng chính trong guồng xoáy hiện đại ấy, câu hỏi lớn vang lên: liệu ta có còn giữ được tâm hồn Việt, bản sắc Việt – điều làm nên cội nguồn và bản lĩnh của dân tộc?Bản sắc văn hoá dân tộc là linh hồn của đất nước. Đó là tiếng Việt mượt mà, là tà áo dài mềm mại trong nắng sớm, là tiếng trống hội vang ngân ngày xuân, là lòng hiếu thảo, thủy chung, nghĩa tình… Mỗi giá trị ấy không chỉ là di sản của cha ông mà còn là sợi dây vô hình kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai dân tộc. Mất đi bản sắc, con người cũng như cây mất gốc – đứng giữa bão táp toàn cầu hóa sẽ bị cuốn đi không phương hướng.Thế hệ trẻ hôm nay mang trên vai trọng trách gìn giữ và tiếp nối những nét đẹp ấy. Giữ gìn không chỉ là mặc áo dài vào ngày lễ, hay tham dự vài hoạt động truyền thống, mà còn là sống và lan tỏa tinh thần Việt trong từng suy nghĩ và hành động nhỏ. Là học sinh, chúng ta có thể bắt đầu từ việc trân trọng tiếng mẹ đẻ, nói năng có văn hóa, tìm hiểu lịch sử dân tộc, tự hào khi nhắc đến văn chương, ẩm thực, nghệ thuật nước nhà. Khi ra thế giới, người trẻ cần biết mình đến từ đâu, để mỗi lời nói, hành vi đều là một cách “giới thiệu Việt Nam” với bạn bè năm châu.Giữ bản sắc không có nghĩa là khép kín hay bảo thủ. Trái lại, đó là cách giúp ta hội nhập mà không hòa tan – mở cửa để đón nhận cái mới, nhưng vẫn giữ được tâm hồn dân tộc trong sáng và tự tin. Chúng ta có thể yêu văn hóa thế giới, nhưng đừng quên yêu lấy những làn điệu dân ca, những món ăn quê hương, những giá trị nhân nghĩa mà cha ông đã dày công vun đắp.Là một người trẻ của thời đại hôm nay, tôi hiểu rằng giữ gìn bản sắc văn hóa không phải là việc của ai khác – đó là bổn phận của chính mình. Bởi mỗi hành động nhỏ, mỗi lựa chọn, mỗi lời nói đều có thể là một cách gìn giữ hoặc đánh mất cội nguồn. Tôi muốn sống sao cho khi nhìn lại, có thể tự hào rằng mình đã góp một phần nhỏ bé để giữ cho “hồn Việt” vẫn sáng, vẫn đẹp giữa dòng đời biến động.