Câu 1:

Bài thơ “Chân quê” của Nguyễn Bính là một khúc ca về hồn quê Việt Nam, đặc biệt là tiếng lòng xót xa của một chàng trai khi chứng kiến người mình yêu thay đổi sau chuyến đi tỉnh. Hình ảnh khép lại tác phẩm:

“Hoa chanh nở giữa vườn chanh

Thầy u mình với chúng mình chân quê”không chỉ là một lời kết mà còn là một tuyên ngôn nghệ thuật, một chiêm nghiệm sâu sắc của tác giả về giá trị truyền thống. Hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” mang đậm tính biểu trưng và hàm chứa triết lý sâu sắc về sự hài hòa và quy luật tự nhiên. Hoa chanh, vốn là loài hoa giản dị, không kiêu sa, khi xuất hiện trong không gian “vườn chanh” – môi trường tự nhiên, nguyên bản của nó – thì mới thực sự toát lên được vẻ đẹp đích thực: trong sáng, tinh khiết và ngát hương thơm mộc mạc. Đây là sự đồng điệu tuyệt đối giữa cái riêng (bông hoa) và cái chung (khu vườn). Vẻ đẹp này đối lập hoàn toàn với những món đồ tân thời như “khăn nhung, quần lĩnh” mà cô gái đã diện khi trở về, những thứ vốn thuộc về thị thành và trở nên kệch cỡm, xa lạ trong khung cảnh làng quê thanh bình. Hình ảnh này còn thể hiện quan niệm thẩm mỹ của Nguyễn Bính: cái đẹp chân thật nhất chính là cái đẹp thuần khiết, gắn liền với cội nguồn. Nó không cần phô trương, không cần chạy theo thị hiếu nhất thời. Việc hoa chanh nở trong vườn chanh là một quy luật tự nhiên, ngụ ý rằng con người cũng cần sống đúng với bản chất, với gốc rễ của mình. Qua đó , hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” là một tuyên ngôn nghệ thuật của Nguyễn Bính, ca ngợi vẻ đẹp của sự chân chất, đồng điệu với tự nhiên và truyền thống, đồng thời thể hiện nỗi niềm lo âu trước thực tại xã hội đang dần phai nhạt những nét đẹp văn hóa dân tộc.

Câu 2:

Mỗi người trong chúng ta, ai ai cũng đang sống trong một thời đại thời kì mới. Nơi không còn phải đối mặt với bom mưa lửa đạn mà là sự biến đổi khó hậu nặng nề. Khi thế giới hoà bình, ta có nhiều sự việc cần phải nhận thức đúng đắn như tình hiện biến đổi khí hậu hiện nay. Như Barack Obama đã từng nói: “Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại”.

Biến đổi khi hậu chính là quá trình thay đổi của thời tiết, khí hậu, có thể là do con người hoặc thiên nhiên gây ra. Những biểu hiện cụ thể mà chúng ta vẫn thường nghe đến chính là hiện tượng trái đất không ngừng nóng lên, hiệu ứng nhà kính, hiện tượng băng tan...Biến đối khí hậu đang ngày càng trở thành vấn đề "nóng" ở mỗi quốc gia. Hăng năm chúng ta vẫn nhận ra từng dấu hiệu nhỏ của nó qua việc trái đất nóng lên, sức nóng đến ngột ngạt. Vậy nguyên nhân do đâu?

Nguyên nhân sâu xa của mối nguy này lại chính là do con người. Trong quá trình theo đuổi sự phát triển kinh tế chóng mặt, con người đã khai thác tài nguyên quá mức, chặt phá rừng bừa bãi, và xả thải không kiểm soát các khí nhà kính từ hoạt động công nghiệp, giao thông vận tải. Chính hiệu ứng nhà kính do con người khuếch đại này là nguồn cơn trực tiếp khiến Trái Đất nóng lên. Việc nhận thức rằng hành động của chúng ta đang tự tay gây ra mối đe dọa cho chính tương lai là điều đáng suy ngẫm nhất.

Biến đổi khí hậu không còn là một dự báo xa vời mà đã trở thành một thực tại nghiệt ngã, một mối nguy hiểm thường trực và lớn nhất, đang đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong và tương lai của toàn nhân loại. Khi theo dõi các tin tức thời sự hay nghiên cứu các báo cáo khoa học, ta không khỏi rùng mình trước tốc độ tăng trưởng chóng mặt của các hiện tượng thời tiết cực đoan, sự tan chảy không ngừng của băng tuyết, và những hệ lụy sâu rộng mà nó mang lại cho môi trường sống.

Biểu hiện rõ rệt và đáng báo động nhất chính là hiện tượng nóng lên toàn cầu. Nhiệt độ trung bình của Trái Đất đang tăng lên một cách mà chúng ta không thể tưởng tượng được, vượt qua những ngưỡng an toàn được thiết lập từ hàng triệu năm nay. Sự nóng lên này không chỉ gây ra các đợt nắng nóng kỷ lục, với cường độ ngày càng dữ dội, kéo dài hơn, trực tiếp làm khô cằn đất đai, thiêu đốt cây trồng, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng về năng suất nông nghiệp và nguy cơ mất mùa trên diện rộng, mà còn là nguyên nhân cốt lõi, động lực chính dẫn đến sự tan chảy không ngừng của các khối băng vĩnh cửu ở hai cực Bắc và Nam Cực, cũng như các sông băng trên những đỉnh núi cao. Hệ quả trực tiếp và dễ thấy nhất của việc băng tan là mực nước biển đang dâng cao một cách đáng báo động. Điều này không chỉ đe dọa nhấn chìm các vùng đất thấp ven biển, các thành phố lớn nằm sát biển, mà còn đặt các quốc đảo nhỏ bé vào nguy cơ biến mất hoàn toàn khỏi bản đồ thế giới. Ngay tại Việt Nam, một quốc gia có đường bờ biển dài và vùng Đồng bằng Sông Cửu Long trù phú, chúng ta đang phải đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn ngày càng sâu và lan rộng vào nội địa, đe dọa nghiêm trọng đến nguồn nước ngọt sinh hoạt, tưới tiêu và nền nông nghiệp vốn là trụ cột của khu vực này, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia. Bên cạnh đó, sự mất cân bằng ngày càng trầm trọng trong thành phần khí quyển và các chu trình tự nhiên còn là nguyên nhân trực tiếp gây ra các hiện tượng thiên tai bất thường, với tần suất và cường độ ngày càng gia tăng. Chúng ta chứng kiến những cơn bão mạnh hơn bao giờ hết, những trận lũ quét kinh hoàng tàn phá làng mạc, những đợt hạn hán kéo dài triền miên thiêu rụi cánh đồng, hay những trận sạt lở đất thảm khốc cướp đi sinh mạng của hàng trăm người. Tất cả những hiện tượng này đang làm cho hệ sinh thái vốn đã mong manh của Trái Đất càng thêm suy thoái, mất cân bằng, đặt nhiều loài sinh vật vào nguy cơ tuyệt chủng.

Khi khí hậu thay đổi một cách thất thường và khắc nghiệt, nền nông nghiệp – vốn là ngành kinh tế trụ cột, là nguồn cung cấp lương thực thiết yếu cho hàng tỷ người trên thế giới – bị ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất. Việc mất mùa, thất thu do hạn hán, ngập lụt, hoặc các hiện tượng thời tiết cực đoan khác diễn ra liên tục và ngày càng nghiêm trọng hơn, dẫn đến tình trạng khan hiếm lương thực trên diện rộng, đẩy giá cả các mặt hàng thiết yếu leo thang. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân, đặc biệt là những người nông dân và các cộng đồng nghèo khó, mà còn gây ra sự bất ổn về an ninh lương thực quốc gia, thậm chí có thể dẫn đến các bất ổn xã hội và xung đột vì tài nguyên. Về mặt kinh tế vĩ mô, những thảm họa thiên tai ngày càng gia tăng đòi hỏi các quốc gia phải chi những khoản ngân sách khổng lồ để khắc phục hậu quả, tái thiết cơ sở hạ tầng bị tàn phá, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng, và tái thiết sản xuất. Tất cả những điều này đều góp phần làm suy giảm đáng kể tốc độ tăng trưởng kinh tế, gia tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước, và làm chậm lại quá trình phát triển bền vững. Hơn thế nữa, biến đổi khí hậu còn kéo theo những vấn đề sức khỏe cộng đồng vô cùng nghiêm trọng. Sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu không chỉ gây ra các bệnh liên quan trực tiếp đến nhiệt độ như sốc nhiệt, đột quỵ, đau tim, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các loại dịch bệnh truyền nhiễm mới phát sinh và lây lan nhanh chóng do sự thay đổi về môi trường sống của các vật trung gian truyền bệnh như muỗi, ve, chuột. Ô nhiễm không khí và nguồn nước, vốn là hệ quả của các hoạt động công nghiệp và sinh hoạt thiếu kiểm soát, càng làm trầm trọng thêm các vấn đề về hô hấp, tiêu hóa, và thậm chí là ung thư.

Tuy nhiên, dù cho mối nguy từ biến đổi khí hậu là vô cùng lớn và hiện hữu, tương lai của nhân loại không phải đã hoàn toàn chìm trong bóng tối tuyệt vọng. Vẫn còn đó hy vọng, và quan trọng hơn cả là vẫn còn đó khả năng để chúng ta hành động. Vấn đề biến đổi khí hậu đòi hỏi một nỗ lực phi thường, một hành động quyết liệt, đồng bộ và mang tính toàn cầu, không chỉ từ cấp độ chính phủ, các tổ chức quốc tế, mà còn từ mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng. Đẩy mạnh đầu tư và chuyển đổi mạnh mẽ sang các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội thực sự bền vững, hài hòa với thiên nhiên. Về phía mỗi người dân, chúng ta cần có sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức và hành động, từ việc thay đổi lối sống tiêu dùng theo hướng tiết kiệm, giảm thiểu rác thải nhựa, hạn chế sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoặc xe đạp, xe điện, đến việc tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường như trồng cây xanh, tham gia các chiến dịch làm sạch môi trường. Bởi lẽ, mỗi hành động nhỏ bé, dù có vẻ đơn lẻ, nhưng khi được nhân lên với hàng tỷ người trên khắp hành tinh, sẽ tạo ra một sức mạnh tổng hợp khổng lồ, đủ để kiểm soát, làm chậm lại, và thậm chí là đảo ngược phần nào sự giận dữ mà thiên nhiên đang dành cho chúng ta.

Trong đó, đất nước chúng ta đang sinh sống và làm việc là Việt Nam cũng là một trong nhiều nước dễ bị thiên tai và đặc biệt bị ảnh hưởng bởi các rủi ro liên quan đến khí hậu nên cần có những biện pháp để làm thay đổi những biến đổi khí hậu. Dự án phủ xanh đôi trọc được đưa ra và triển khai trên nhiều vùng miền đất nước. Ngoài ra, Việt Nam cũng đưa ra nhiều biện pháp, chính sách nhằm bảo vệ các loại động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng chính là ý thức của người dân. Chúng ta cần nâng cao nhận thức của mọi người về biến đổi khí hậu đồng thời tuyên truyền các biện pháp để cải thiện và bảo vệ môi trường.

Biến đổi khí hậu không phải là vấn đề của riêng ai. Quan tâm và chung tay hành động, chúng ta sẽ giúp cho Trái Đất ngày một xanh tươi, cuộc sống trở nên tốt

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận kết hợp với phân tích

Câu 2: Trong phần (3), người viết thể hiện cảm xúc bâng khuâng, cô đơn, nhỏ bé, lạc lõng giữa không gian rộng lớn và dòng chảy của thời gian. Thái độ là sự đồng cảm sâu sắc với tâm trạng cô đơn của nhân vật trữ tình trong Tràng giang, đồng thời tự soi chiếu, liên tưởng bản thân như một cành củi khô hay cánh chim nhỏ bé trên dòng đời mênh mông.

Câu 3: Trong phần (1), tác giả chỉ ra sự khác biệt:

Thơ xưa: cái “tĩnh vắng mênh mông” thường gắn với sự thanh thản, an nhiên, tự tại.

Tràng giang (Huy Cận): cái “tĩnh vắng” ấy lại gợi lên sự cô đơn, quạnh hiu, trống trải đến tuyệt đối, làm dấy lên nỗi nhớ nhà thường trực trong lòng người.

Câu 4: Trong phần (2), tác giả đã phân tích nhiều yếu tố ngôn ngữ của bài thơ để làm rõ “nhịp chảy trôi miên viễn” của tràng giang:

- Các từ láy: điệp điệp, song song, lớp lớp, dợn dợn… gợi sự triền miên, nối tiếp.

- Các cặp câu tương xứng, đuổi nhau: “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp/ Con thuyền xuôi mái nước song song”.

- Cấu trúc trùng điệp, nối tiếp: “Nắng xuống/ trời lên/ sâu chót vót. Sông dài/ trời rộng/ bến cô liêu”.

- Cụm từ chỉ sự nối dài, liên tục: “hàng nối hàng”, “Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”…
→ Tất cả tạo nên một nhịp điệu chảy xuôi vô tận, miên viễn của Tràng giang.

Câu 5: Sau khi đọc qua bài thơ Tràng Giang của Huy Cận, em ấn tượng nhất với cảm giác cô đơn, lạc lõng của con người trước không gian và thời gian vô tận trong Tràng giang. Bởi vì qua đó, em nhận ra tấm lòng tha thiết của Huy Cận đối với quê hương, đồng thời cảm nhận được nỗi niềm nhân thế sâu xa: con người dù nhỏ bé, cô đơn vẫn luôn hướng về cội nguồn để tìm điểm tựa tinh thần.

Bài 2

Câu 1: Nhân vật bé Em trong truyện ngắn “Áo Tết” của Nguyễn Ngọc Tư là một bức tranh đáng yêu về tâm hồn trẻ thơ, vừa hồn nhiên, ngây thơ lại vừa giàu lòng nhân ái và sự tinh tế. Là cô bé có hoàn cảnh khá giả, được mẹ sắm tới bốn bộ đồ mới diện Tết, niềm vui ban đầu của bé Em là được diện chiếc đầm hồng xinh xắn khoe với bạn bè. Điều này thể hiện rõ tính cách vô tư, thích làm đẹp của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, Nguyễn Ngọc Tư đã khéo léo xây dựng nhân vật này qua chi tiết đối thoại với bạn Bích. Khi biết Bích chỉ có một bộ đồ mới vì phải nhường cho các em, niềm vui khoe khoang của bé Em lập tức bị lắng xuống, thể hiện sự nhạy cảm và thấu hiểu hoàn cảnh khó khăn của bạn. Đỉnh cao của sự tinh tế này là hành động ngày đi chúc Tết cô giáo: Bé Em đã tự nguyện cất chiếc đầm lộng lẫy đi, thay bằng chiếc áo thun giản dị, gần giống với bạn mình. Quyết định này xuất phát từ một suy nghĩ rất nhân văn: “Bạn bè phải vậy chớ. Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân.” Bé Em chính là hiện thân của tình bạn cao đẹp, biết hy sinh niềm vui cá nhân vì hạnh phúc chung của đôi bạn, để lại ấn tượng sâu sắc về lòng nhân hậu trong lòng người đọc.

Câu 2:

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, con người thường bị cuốn theo vòng xoáy của vật chất, của những giá trị hữu hình dễ dàng đo đếm được. Tuy nhiên, qua câu chuyện giản dị nhưng sâu sắc trong truyện ngắn “Áo Tết”, đặc biệt là hành động của nhân vật bé Em, chúng ta lại được nhắc nhở về một chân lý vượt thời gian: giá trị tinh thần luôn là nền tảng vững chắc, thậm chí quan trọng hơn những giá trị vật chất phù phiếm.

Bé Em đã chứng minh điều này một cách cảm động. Niềm hạnh phúc lớn nhất của cô bé khi có được chiếc đầm hồng mới đã nhanh chóng nhường chỗ cho sự đồng cảm và lòng trắc ẩn khi nhận ra nỗi buồn của bạn Bích. Hành động gác lại niềm vui vật chất khi em quyết định không mặc chiếc áo đẹp nhất để giữ gìn giá trị tinh thần là tình bạn chân thành. Nhờ có sự thấu hiểu của nhân vật bé Em mà tác giả đã khắc hoạ nên đã làm nên vẻ đẹp nhân cách của nhân vật. Câu nói của bé Em: “Bạn bè phải vậy chớ. Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân” gói trọn thông điệp về sự ưu tiên của những giá trị vô hình.

Giá trị vật chất, như quần áo đẹp, tiền bạc hay danh vọng, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo một cuộc sống tiện nghi, đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người. Chúng là phương tiện giúp ta sinh tồn và phát triển. Tuy nhiên, nếu chỉ chạy theo vật chất mà bỏ quên đời sống tinh thần – bao gồm tình yêu thương, đạo đức, lòng nhân ái, sự an yên trong tâm hồn – thì cuộc sống sẽ trở nên trống rỗng và bất ổn. Một người giàu có về vật chất nhưng nghèo nàn về tình cảm sẽ dễ dàng cô độc và bất hạnh hơn bất cứ ai. Ngược lại, những người có đời sống tinh thần phong phú, biết yêu thương sẻ chia như bé Em, dù trong hoàn cảnh nào cũng tìm thấy niềm vui và sự bình yên nội tại.

Bài học rút ra từ “Áo Tết” là sự cần thiết phải cân bằng giữa hai nhóm giá trị này. Vật chất là cần câu, còn tinh thần là bữa ăn. Thiếu cả hai đều không ổn, nhưng nếu phải lựa chọn ưu tiên, thì giá trị tinh thần phải được đặt lên trước, bởi nó là gốc rễ nuôi dưỡng nhân cách và mang lại hạnh phúc bền vững. Một xã hội tôn vinh vật chất quá mức sẽ dẫn đến sự đố kỵ, ích kỷ và tan vỡ các mối quan hệ, như cách bé Em đã nhận thấy sự vô nghĩa của chiếc áo đẹp khi nó làm bạn mình buồn.

Để xây dựng một lối sống hài hòa và cân bằng, chúng ta cần thực hiện những hành động cụ thể: Thứ nhất, Định hình lại mục tiêu sống: Thay vì đặt mục tiêu là “sở hữu nhiều hơn,” hãy chuyển thành “trải nghiệm sâu sắc hơn.” Ưu tiên đầu tư thời gian và tâm sức cho việc học hỏi, rèn luyện đạo đức, vun đắp các mối quan hệ gia đình và bạn bè, thay vì chỉ mải miết theo đuổi những giá trị vật chất chóng tàn. Thứ hai, Thực hành lòng biết ơn và sự sẻ chia: Mỗi ngày, hãy dành thời gian nhận ra những điều tốt đẹp mình đang có (sức khỏe, tình cảm gia đình, bạn bè tốt) thay vì chỉ tập trung vào những gì mình thiếu. Hành động cụ thể như bé Em: sẵn sàng cho đi niềm vui nhỏ bé của mình để mang lại niềm vui lớn hơn cho người khác. Thứ ba, Phát triển đời sống nội tâm: Tích cực tham gia các hoạt động giúp tĩnh tâm như đọc sách, thiền định, hoặc dành thời gian cho sở thích cá nhân để nuôi dưỡng tâm hồn. Điều này giúp chúng ta tự chủ, không để những tác động bên ngoài (như sự giàu sang của người khác) làm lung lay giá trị bản thân.

Tác phẩm "Áo Tết" là một câu chuyện khắc họa sâu sắc khía cạnh của tâm hồn con người. Nội dung và nghệ thuật của truyện không chỉ làm cho câu chuyện trở nên sống động và đây cám xúc mà còn truyền đạt một thông điệp ý nghĩa, xúc động vé tình người. Đây là một trong những tác phẩm nổi bật, là viên ngọc quý trong sự nghiệp văn học của Nguyên Ngọc Tư. Một tác phẩm tuy ngắn gọn, đơn giản nhưng lại sâu sắc vê nội dung tinh tế về nghệ thuật, nó đem lại hi vọng vê một tương lai tươi sáng, một xã hội văn minh, mở ra cánh cổng nhận thức giúp người đọc cũng như người nghe ngày càng hoàn thiện bản thân mình hơn.

Câu 1 Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngắn

Câu 2 Đề tài của văn bản ”Áo tết” nói về tình cảm bạn bè trân quý

Câu 3 Sự thay đổi điểm nhìn ở đoạn trích trên thể hiện qua khi tác giả sử dụng ngôi kể thứ 3 ( người kể toàn tri, biết mọi sự việc giúp đoạn trích mang tính khách quan) ) sang điểm nhìn của nhân vật bé Em

Tác dụng :Việc thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích trên giúp tạo nên sự khách quan, đa chiều cho câu chuyện, giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật và mối quan hệ giữa họ. Nó làm cho mạch truyện biến hóa hơn, thu hút người đọc, mở rộng khả năng bao quát và đánh giá, tạo nên bức tranh đa diện về con người và hoàn cảnh. 

Câu 4: Chi tiết "áo đầm hồng" trong truyện ngắn "Áo Tết" của Nguyễn Ngọc Tư thể hiện tính cách cao thượng, tinh tế và tình bạn đẹp của nhân vật bé Em, đồng thời bộc lộ sự nhạy cảm và hoàn cảnh gia đình của bé Bích. Chiếc áo đầm hồng là biểu tượng cho tình bạn chân thành, biết hy sinh và thấu hiểu, không phân biệt giàu nghèo, được thể hiện qua hành động không khoe chiếc áo mới để không làm bạn buồn và cảm thấy tự ti. 

Câu 5: Tình bạn và sự sẻ chia là hai giá trị tinh thần không thể tách rời, luôn gắn bó mật thiết với nhau trong cuộc sống con người. Chúng ta có thể rút ra bài học sâu sắc rằng, một tình bạn đẹp và bền vững luôn được xây dựng trên nền tảng của sự chân thành, thấu hiểu và sẵn lòng sẻ chia. Tình bạn không chỉ là cùng nhau tận hưởng niềm vui mà còn là chỗ dựa vững chắc để cùng nhau vượt qua những khó khăn, thử thách. Sự sẻ chia, dù là một lời động viên nhỏ, một sự giúp đỡ vật chất hay đơn giản là một phút lắng nghe chân thành, đều có sức mạnh xoa dịu nỗi đau và nhân đôi niềm hạnh phúc. Ngược lại, những mối quan hệ thiếu sự sẻ chia, dựa trên lợi ích cá nhân sẽ dễ dàng tan vỡ và khiến cuộc sống trở nên lạnh lẽo. Vì vậy, mỗi người cần học cách sống biết cho đi, không vụ lợi, luôn đối xử với bạn bè bằng sự tôn trọng và yêu thương, bởi chính sự sẻ chia tử tế đó sẽ vun đắp nên những tình bạn cao đẹp, giúp cuộc đời mỗi chúng ta thêm ý nghĩa và ấm áp.