Câu 1

Dưới ngòi bút tinh tế của Đoàn Văn Cừ, bức tranh quê trong đoạn thơ hiện lên với một vẻ đẹp bình dị mà sâu lắng, gợi cảm giác yên ả, thân thương của làng quê Việt Nam xưa. Không gian mở ra trong khoảnh khắc đêm khuya, khi “tiếng võng trong nhà kẽo kẹt đưa”, một âm thanh quen thuộc, chậm rãi, như nhịp thở đều đều của cuộc sống thôn quê. Cảnh vật dường như lắng xuống, con người và thiên nhiên hòa quyện trong sự tĩnh lặng: “đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ”. Chính sự vắng lặng ấy lại làm nổi bật vẻ đẹp thanh bình, êm đềm của làng quê.Thiên nhiên hiện lên qua những hình ảnh rất đỗi quen thuộc: bến hàng dâu, bóng cây lòa xòa, ánh trăng ngần trên tàu cau. Ánh trăng không chỉ chiếu sáng cảnh vật mà còn phủ lên làng quê một lớp sương huyền ảo, thơ mộng. Trong không gian ấy, con người xuất hiện với những dáng vẻ đời thường: ông lão nằm chơi giữa sân, thằng cu đứng vịn bên thành chõng, con mèo quện dưới chân. Những hình ảnh ấy nhỏ bé, giản dị nhưng lại chứa đựng hơi ấm của cuộc sống gia đình, của tình làng nghĩa xóm.Bức tranh quê trong đoạn thơ không có những chi tiết lớn lao hay rực rỡ, mà đẹp bởi sự mộc mạc, gần gũi. Đó là vẻ đẹp của một làng quê yên bình, nơi con người sống chậm, sống hòa hợp với thiên nhiên. Qua đoạn thơ, Đoàn Văn Cừ không chỉ tái hiện một cảnh quê quen thuộc mà còn gửi gắm tình yêu tha thiết, sự trân trọng đối với những giá trị bình dị, bền vững của quê hương Việt Nam.

Câu 2

Trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, tuổi trẻ luôn được xem là lực lượng xung kích, là tương lai của đất nước. Ở thời đại hôm nay, khi thế giới biến đổi nhanh chóng bởi khoa học – công nghệ và quá trình hội nhập sâu rộng, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ càng trở nên quan trọng và đáng suy ngẫm. Nỗ lực không chỉ là chìa khóa giúp người trẻ khẳng định bản thân mà còn là động lực góp phần thúc đẩy xã hội tiến lên.Trước hết, nỗ lực hết mình là biểu hiện rõ nét của tinh thần dám ước mơ, dám hành động ở tuổi trẻ hiện nay. Nhiều bạn trẻ không ngại đặt ra mục tiêu lớn cho cuộc đời mình: học tập ở môi trường tốt, làm chủ tri thức mới, khởi nghiệp, cống hiến cho cộng đồng. Để biến ước mơ thành hiện thực, họ sẵn sàng chấp nhận khó khăn, áp lực, thậm chí thất bại. Việc học tập chăm chỉ, rèn luyện kỹ năng, trau dồi ngoại ngữ, công nghệ hay tham gia các hoạt động xã hội chính là minh chứng cho tinh thần cố gắng không ngừng ấy. Chính sự nỗ lực bền bỉ giúp tuổi trẻ từng bước trưởng thành, tự tin hơn trên con đường mình lựa chọn.Bên cạnh đó, sự nỗ lực của tuổi trẻ còn thể hiện ở ý thức tự hoàn thiện bản thân trong một xã hội cạnh tranh. Trong bối cảnh cơ hội và thách thức song hành, nếu không cố gắng, người trẻ rất dễ bị tụt lại phía sau. Nhiều bạn trẻ đã ý thức rõ điều này và chủ động học hỏi, làm mới chính mình mỗi ngày. Họ không chỉ học trong sách vở mà còn học từ thực tiễn cuộc sống, từ trải nghiệm, va vấp. Sự cầu tiến, tinh thần ham học hỏi giúp tuổi trẻ thích nghi nhanh với sự thay đổi của thời đại, từ đó tạo ra giá trị cho bản thân và cho xã hội.Đáng quý hơn, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ ngày nay không chỉ hướng đến lợi ích cá nhân mà còn gắn liền với trách nhiệm cộng đồng. Không khó để bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ tham gia hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường, hỗ trợ người khó khăn, đóng góp trí tuệ cho các dự án vì xã hội. Trong những hoàn cảnh khó khăn của đất nước, tuổi trẻ luôn sẵn sàng đi đầu, đem sức lực, tri thức và nhiệt huyết của mình để sẻ chia, cống hiến. Điều đó cho thấy nỗ lực của tuổi trẻ không hề ích kỉ, mà mang trong mình lý tưởng sống đẹp, sống có ích.Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương đáng trân trọng, vẫn còn một bộ phận người trẻ thiếu ý chí, ngại khó, ngại khổ, dễ thỏa hiệp với sự an nhàn. Một số bạn sống phụ thuộc, thiếu mục tiêu rõ ràng, lãng phí thời gian vào những thú vui vô bổ. Thực tế ấy đặt ra yêu cầu mỗi người trẻ cần nhìn lại chính mình, tự điều chỉnh thái độ sống, hiểu rằng thành công không đến từ may mắn mà từ sự nỗ lực nghiêm túc và lâu dài.Đối với bản thân mỗi người trẻ, nỗ lực hết mình không có nghĩa là chạy theo thành tích hay so sánh với người khác, mà là cố gắng vượt qua chính mình mỗi ngày. Đó là biết đặt mục tiêu phù hợp, kiên trì theo đuổi, không bỏ cuộc trước khó khăn và luôn giữ tinh thần lạc quan. Khi mỗi người trẻ sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội, sự nỗ lực cá nhân sẽ góp phần tạo nên sức mạnh chung cho cả cộng đồng.Tóm lại, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ hiện nay là một giá trị đáng trân trọng và cần được nuôi dưỡng. Trong hành trình xây dựng tương lai, tuổi trẻ chính là mùa đẹp nhất để dấn thân, cố gắng và cống hiến. Chỉ khi sống hết mình, nỗ lực hết mình, người trẻ mới có thể viết nên những trang ý nghĩa cho cuộc đời mình và đóng góp xứng đáng cho sự phát triển của đất nước.

Câu 1

Ngôi kể trong đoạn trích là ngôi thứ ba

Câu 2:

Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ dù trước đó từng bị phân biệt đối xử:

• Khi mẹ đến ở cùng, Bớt rất mừng nhưng vẫn hỏi lại mẹ để mẹ suy nghĩ kỹ.
• Chị không trách móc mẹ mà chỉ lo mẹ sẽ lại thay đổi ý định.
• Chị tận tình chăm sóc mẹ, để mẹ ở cùng mà không oán giận chuyện cũ.
• Khi mẹ ân hận, Bớt vội ôm lấy mẹ và trấn an để mẹ không phải suy nghĩ nhiều.

Câu 3:

Nhân vật Bớt là một người: 

+ Bao dung, hiếu thảo: Dù từng bị mẹ phân biệt đối xử, chị vẫn mở lòng đón mẹ về sống cùng, không oán trách.

+ Chăm chỉ, tần tảo: Một mình chị vừa lo công tác, vừa nuôi con, làm ruộng

+ Yêu thương gia đình: Chị quan tâm, lo lắng cho mẹ và các con, luôn cố gắng vun vén gia đình.

Câu 4:

Hành động ôm lấy mẹ và câu nói "- Ô hay ! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?"  có ý nghĩa:

+ An ủi mẹ, giúp mẹ bớt mặc cảm, không dằn vặt về những lỗi lầm trong quá khứ.

+ Thể hiện sự bao dung của Bớt, chị không hề trách mẹ mà ngược lại còn muốn mẹ sống thanh thản.

+ Khẳng định tình cảm mẹ con: Dù trước kia có chuyện gì xảy ra, Bớt vẫn yêu thương và kính trọng mẹ.

Câu 5:

Thông điệp ý nghĩa nhất: "Hãy bao dung và yêu thương gia đình, bởi gia đình là nơi cuối cùng
ta có thể trở về. Gia đình có thể xảy ra mâu thuẫn, nhưng nếu biết tha thứ và yêu thương, mọi vết thương đều có thể hàn gắn. Như chị Bớt, dù từng chịu thiệt thòi, chị vẫn mở lòng với mẹ, giữ gìn tình cảm gia đình. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người vì những mâu thuẫn nhỏ mà xa cách người thân, nên thông điệp này càng trở nên ý nghĩa.