Truyện ngắn Cô hàng xén của Thạch Lam là một bản nhạc trầm buồn về thân phận người phụ nữ, và nhân vật Tâm chính là hiện thân tiêu biểu cho vẻ đẹp tần tảo, giàu đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam xưa. Đọc tác phẩm, ta không khỏi xúc động trước sự chịu thương chịu khó của cô. Hình ảnh cô hàng xén với đôi quẩy gánh trên vai, đi về giữa chợ huyện và làng trong bóng hoàng hôn nhập nhoạng gợi lên một sự nhẫn nại đến xót xa.

Tâm hiện lên là một người con hiếu thảo, một người chị hết lòng vì em. Mọi niềm vui, ước mơ cá nhân của cô đều bị gác lại phía sau để nhường chỗ cho gánh nặng gia đình. Cô chắt bóp từng đồng tiền lãi ít ỏi từ gánh hàng xén để lo cho mẹ, lo cho các em ăn học, để rồi khi lấy chồng, cô lại tiếp tục mang đôi vai gầy ấy gánh vác cả giang sơn nhà chồng. Thạch Lam đã rất tinh tế khi miêu tả tâm trạng của Tâm: có những lúc cô thấy mệt mỏi, thấy cuộc đời mình như một dải lụa bị lãng quên, nhưng rồi sự cam chịu và tình yêu thương lại kéo cô bước tiếp. Cảm nhận về Tâm không chỉ là sự trân trọng một tâm hồn thuần hậu, nết na mà còn là nỗi buồn man mác trước số phận những người phụ nữ đức hạnh nhưng bị giam hãm trong vòng xoáy mưu sinh đơn điệu, không lối thoát. Nhân vật Tâm đã chạm đến những rung cảm sâu sắc nhất trong lòng độc giả về tình thân và sự hy sinh thầm lặng.

I. Mở bài

Dẫn dắt: Trong xã hội hiện đại đầy cạnh tranh, giới trẻ đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít áp lực.

Nêu vấn đề: Một yếu tố quyết định thành công chính là niềm tin vào bản thân.

Nêu quan điểm: Đây là phẩm chất rất cần thiết nhưng hiện nay còn nhiều bạn trẻ thiếu hoặc hiểu sai.

II. Thân bài

1. Giải thích

Niềm tin vào bản thân là gì?

Là sự tin tưởng vào khả năng, giá trị của chính mình

Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

Phân biệt:

Tự tin ≠ tự kiêu

Tự tin = hiểu rõ điểm mạnh + điểm yếu

2. Vai trò / ý nghĩa

(a) Giúp con người dám hành động

Không sợ thất bại

Dám thử thách, khám phá bản thân

(b) Là động lực vượt khó

Khi thất bại vẫn đứng lên

Không dễ bỏ cuộc

(c) Tạo nên thành công

Người thành công thường có niềm tin mạnh mẽ

Có thể dẫn chứng:

Jack Ma từng bị từ chối nhiều lần nhưng vẫn tin vào bản thân

Nguyễn Hà Đông – người Việt thành công nhờ dám làm

3. Thực trạng hiện nay (a) Một bộ phận giới trẻ thiếu tự tin

Sợ sai, sợ bị đánh giá

Phụ thuộc vào người khác (b) Một số lại tự tin thái quá

Ảo tưởng năng lực

Không chịu học hỏi

c) Nguyên nhân

Áp lực học tập, gia đình

So sánh trên mạng xã hội

Thiếu trải nghiệm thực tế

4. Hậu quả

Không dám nắm bắt cơ hội

Dễ thất bại, mất phương hướng

Hoặc nếu tự tin sai → dễ vấp ngã lớn

Với bản thân

Hiểu rõ điểm mạnh – yếu

Rèn luyện kỹ năng, kiến thức

Dám thử, dám sai

Với gia đình – nhà trường

Tạo môi trường khuyến khích

Không áp đặt, so sánh

Với xã hội

Lan tỏa giá trị tích cực

Giảm áp lực thành tích

6. Mở rộng – phản biện

Phê phán:

Người sống tự ti, phụ thuộc

Người tự cao, ảo tưởng

Khẳng định:

Niềm tin phải đi kèm năng lực và nỗ lực

III. Kết bài

Khẳng định lại tầm quan trọng của niềm tin vào bản thân

Liên hệ bản thân:

Cần rèn luyện sự tự tin đúng đắn

Chủ động học tập và phát triển

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: biểu cảm.

Câu 2.

Hình ảnh “đời mẹ” được so sánh với:

“bến vắng bên sông”

“cây tự quên mình trong quả”

“trời xanh nhẫn nại sau mây”

→ Qua đó làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng, bao dung và tình yêu thương vô điều kiện của mẹ.

Câu 3.

Câu thơ:

“Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây”

Biện pháp tu từ: ẩn dụ.

“Quả chín” → con cái trưởng thành, thành công.

“Cây” → người mẹ.

Tác dụng:

Gợi lên sự hi sinh âm thầm của mẹ dành cho con.

Nhắc nhở con người phải biết ghi nhớ, biết ơn công lao sinh thành và nuôi dưỡng của mẹ.

Câu 4.

Hai dòng thơ:

“Con muốn có lời gì đằm thắm

Ru tuổi già của mẹ tháng năm.”

Thể hiện mong muốn của người con được dùng những lời yêu thương, chân thành để an ủi, chăm sóc và đem lại niềm vui cho mẹ khi mẹ đã già. Qua đó bộc lộ tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc của con đối với mẹ.

Câu 5.

Bài học em rút ra từ đoạn trích:

Phải biết yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ.

Trân trọng sự hi sinh thầm lặng của mẹ dành cho con.

Quan tâm, chăm sóc cha mẹ bằng lời nói và hành động cụ thể khi còn có thể.