câu 1 : Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người, đặc biệt là giới trẻ. Sống chủ động nghĩa là tự giác học tập, làm việc, biết đặt mục tiêu và nỗ lực để đạt được mục tiêu đó thay vì chờ đợi hay phụ thuộc vào người khác. Người chủ động luôn chuẩn bị cho tương lai, sẵn sàng thích nghi với thay đổi và dám chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Nhờ vậy, họ dễ nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và không bị tụt lại phía sau. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người thiếu ý chí, dễ bỏ lỡ cơ hội và trở nên lệ thuộc. Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, tri thức liên tục đổi mới, chỉ những người chủ động học hỏi mới có thể tiến bộ và khẳng định giá trị bản thân. Tuy nhiên, sống chủ động không có nghĩa là vội vàng hay hấp tấp, mà cần đi kèm với sự suy nghĩ chín chắn và kiên trì. Vì thế, mỗi người cần rèn luyện tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và thái độ tích cực để làm chủ cuộc đời mình. Sống chủ động chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công và hạnh phúc bền vững. câu 2 : Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” (bài 43) của Nguyễn Trãi là bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp, đồng thời thể hiện tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của tác giả. Sáu câu thơ đầu vẽ nên cảnh sắc ngày hè tràn đầy sức sống: tán hoè xanh um tùm che rợp, hoa lựu đỏ rực như “phun thức đỏ”, sen hồng trong ao đã tỏa hương thơm ngát. Những hình ảnh ấy vừa giàu màu sắc vừa giàu sức gợi, cho thấy thiên nhiên đang ở độ sung mãn nhất. Không chỉ có cảnh vật, bức tranh còn có âm thanh của cuộc sống: tiếng chợ cá lao xao, tiếng ve rộn rã lúc chiều tà. Nhờ đó, cảnh hè hiện lên sinh động, gần gũi với đời sống nhân dân.

Hai câu cuối bộc lộ rõ tư tưởng của Nguyễn Trãi. Ông mong có cây đàn của vua Nghiêu để gảy lên khúc nhạc thái bình, cầu cho “dân giàu đủ khắp đòi phương”. Ước nguyện ấy cho thấy dù đã lui về ở ẩn, ông vẫn đau đáu vì dân, vì nước. Qua bài thơ, ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi: yêu thiên nhiên, gắn bó với cuộc sống bình dị và luôn đặt hạnh phúc của nhân dân lên trên hết. Đây chính là giá trị nhân văn sâu sắc làm nên sức sống lâu bền của tác phẩm.

câu 1: Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. câu 2 : Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

- Những hình ảnh này gợi cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng vật chất. câu 3 :

• Biện pháp tu từ: Liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”).
• Tác dụng:
  • Khắc họa đầy đủ những dụng cụ lao động quen thuộc của người nông dân.
  • Gợi cuộc sống bình dị, tự cung tự cấp, gắn bó với thiên nhiên.
  • Thể hiện tâm thế ung dung, nhàn tản, không vướng bận danh lợi của tác giả.

câu 4 : Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt vì đi ngược với cách nghĩ thông thường:

• Tác giả tự nhận mình “dại” khi chọn sống nơi vắng vẻ, tránh xa danh lợi.
• Gọi người đời là “khôn” khi chen chúc nơi “lao xao” (chốn quan trường, danh lợi).

- Thực chất, đây là cách nói mỉa mai:

• “Dại” mà hóa ra là khôn — biết giữ mình, sống thanh cao.
• “Khôn” mà hóa ra là dại — chạy theo danh lợi phù phiếm.

→ Thể hiện thái độ phê phán xã hội và quan niệm sống ẩn dật, thanh cao. câu 5 : Qua bài thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với vẻ đẹp của một bậc trí thức thanh cao, coi nhẹ công danh phú quý. Ông lựa chọn cuộc sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, lao động và hưởng thú điền viên. Dù từng tham gia chính sự, ông không bị danh lợi ràng buộc mà giữ được cốt cách trong sạch, an nhiên. Quan niệm sống của ông thể hiện sự tỉnh táo trước vòng xoáy quyền lực và vật chất. Vì vậy, nhân cách Nguyễn Bỉnh Khiêm vừa cao khiết vừa ung dung, đáng trân trọng và ngưỡng mộ.