Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.

Hai dòng thơ:

“Sao trong tiết Thanh minh,

Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?”

sử dụng lời thoại trực tiếp của nhân vật (lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép).

Câu 3.

Hệ thống từ láy trong văn bản được Nguyễn Du sử dụng phong phú như: sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lạnh ngắt, lờ mờ, dầm dầm, đầm đầm.

→ Các từ láy này có tác dụng gợi hình, gợi cảm, làm nổi bật khung cảnh hoang vắng, lạnh lẽo của ngôi mộ Đạm Tiên, đồng thời góp phần thể hiện tâm trạng xót xa, thương cảm của nhân vật Thúy Kiều. Qua đó, đoạn thơ mang màu sắc buồn thương, thấm đẫm giá trị nhân đạo.

Câu 4.

Trước hoàn cảnh bất hạnh của Đạm Tiên, Thúy Kiều mang tâm trạng xót thương, đau đớn và đồng cảm sâu sắc. Kiều rơi nước mắt khi nghĩ đến số phận người con gái tài sắc nhưng bạc mệnh, bị lãng quên giữa cuộc đời. Nỗi thương người cũng chính là sự lo cho thân phận mình sau này. Điều đó cho thấy Thúy Kiều là người con gái giàu lòng nhân ái, đa cảm, tinh tế và có trái tim yêu thương sâu sắc, luôn biết cảm thông với nỗi đau của người khác.

Câu 5.

Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học rằng cần biết trân trọng con người, đặc biệt là những số phận bất hạnh, không nên thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Đồng thời, mỗi người cần sống nhân hậu, yêu thương và chia sẻ, bởi cuộc đời con người rất mong manh, nhất là với những người phụ nữ trong xã hội xưa. Bài học này giúp em biết sống tình cảm, biết quan tâm và có trách nhiệm hơn với bản thân và những người xung quanh.

Cau 1:

Lê Tương Dực trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu hiện lên là hình ảnh một vị vua sa đọa, tàn bạo và vô trách nhiệm với đất nước, nhân dân. Là bậc quân vương nhưng Lê Tương Dực không quan tâm đến việc trị quốc, an dân mà chỉ mải mê hưởng lạc, ăn chơi xa xỉ. Nhà vua cho xây dựng những công trình cung điện nguy nga, tốn kém sức người sức của, khiến nhân dân lầm than, cực khổ. Sự hoang dâm, tàn bạo của Lê Tương Dực còn thể hiện qua thái độ coi thường sinh mạng con người, sẵn sàng trừng phạt, giết chóc để thỏa mãn thú vui cá nhân. Nhân vật này là biểu hiện rõ nét của một ông vua mất hết đạo đức và trách nhiệm, trở thành gánh nặng cho xã hội. Qua hình tượng Lê Tương Dực, tác giả đã lên án gay gắt sự thối nát của tầng lớp thống trị phong kiến, đồng thời bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc đối với số phận khốn khổ của nhân dân dưới ách cai trị tàn bạo. Nhân vật cũng là lời cảnh tỉnh về hậu quả của quyền lực khi không gắn liền với đạo đức và trách nhiệm.

Câu 2. (khoảng 400 chữ)

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những mặt tích cực của sự phát triển, một thực trạng đáng lo ngại đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ, đó là bệnh vô cảm. Vô cảm là thái độ thờ ơ, dửng dưng trước nỗi đau, khó khăn và bất hạnh của người khác, chỉ quan tâm đến bản thân mình.

Hiện nay, bệnh vô cảm thể hiện rõ qua nhiều hành vi đáng buồn. Không ít bạn trẻ thản nhiên trước những tai nạn, bạo lực xảy ra xung quanh; sẵn sàng quay phim, chụp ảnh để đăng mạng xã hội thay vì giúp đỡ người gặp nạn. Trong gia đình, nhiều người trẻ thiếu sự quan tâm, chia sẻ với cha mẹ; trong học đường, sự ích kỉ, thiếu đồng cảm khiến tình bạn trở nên nhạt nhòa. Nguyên nhân của thực trạng này bắt nguồn từ lối sống cá nhân hóa, ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội, cùng với việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống chưa được chú trọng đúng mức.

Bệnh vô cảm gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Nó làm suy giảm các giá trị đạo đức truyền thống, khiến con người xa cách nhau hơn và xã hội trở nên lạnh lùng, thiếu tình người. Một cộng đồng mà con người chỉ biết sống cho riêng mình sẽ khó có thể phát triển bền vững và nhân văn.

Để khắc phục bệnh vô cảm, mỗi người trẻ cần học cách quan tâm, yêu thương và chia sẻ với những người xung quanh từ những hành động nhỏ nhất. Gia đình và nhà trường cần chú trọng giáo dục nhân cách, bồi dưỡng lòng nhân ái cho thế hệ trẻ. Khi mỗi cá nhân biết sống trách nhiệm và giàu lòng yêu thương, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp và đáng sống hơn.

Cau 1

Dung là nhân vật tiêu biểu cho số phận đau khổ của người phụ nữ nghèo trong xã hội cũ. Sinh ra trong gia đình sa sút kinh tế, Dung bị mẹ già bán làm vợ lẽ cho nhà giàu chỉ vì mấy trăm đồng bạc. Cuộc sống làm dâu của nàng đầy tủi nhục: phải làm việc quần quật từ sáng đến tối, không một lời an ủi, không ai bênh vực. Chồng nàng nhu nhược, mẹ chồng cay nghiệt, em chồng thì độc ác, tất cả dồn Dung vào cảnh cô độc và tuyệt vọng. Dung là người cam chịu, nhẫn nhịn, chỉ biết khóc và im lặng trước bất công. Khi bị dồn đến bước đường cùng, nàng tìm đến cái chết như một cách giải thoát, cho thấy nỗi đau đã vượt quá sức chịu đựng của con người. Tuy nhiên, ngay cả khi được cứu sống, Dung vẫn không thoát khỏi sự tàn nhẫn của mẹ chồng. Câu nói “Con xin về” ở cuối đoạn trích thể hiện khát vọng được trở về với gia đình, được sống đúng nghĩa là một con người. Qua nhân vật Dung, Thạch Lam bày tỏ niềm xót thương sâu sắc và lên án xã hội phong kiến đã chà đạp lên quyền sống của người phụ nữ.

Cau 2:

Bình đẳng giới là vấn đề quan trọng và cần thiết trong xã hội hiện đại. Bình đẳng giới được hiểu là nam và nữ có quyền lợi, nghĩa vụ và cơ hội ngang nhau trong học tập, lao động và đời sống xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, ở nhiều nơi vẫn còn tồn tại tư tưởng trọng nam khinh nữ, phân biệt đối xử với phụ nữ, khiến họ chịu nhiều thiệt thòi và bất công.

Bình đẳng giới có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội. Khi nam và nữ được đối xử công bằng, mỗi người đều có điều kiện phát huy năng lực của bản thân, từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hóa và xã hội phát triển bền vững. Ngược lại, bất bình đẳng giới sẽ kìm hãm sự tiến bộ, làm gia tăng mâu thuẫn và bất công trong cộng đồng.

Là học sinh, chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới, tôn trọng bạn bè không phân biệt nam hay nữ, tích cực lên án những hành vi phân biệt đối xử và thực hiện bình đẳng ngay từ những việc nhỏ trong học tập và sinh hoạt hằng ngày. Chỉ khi bình đẳng giới được thực hiện nghiêm túc, xã hội mới thật sự văn minh và tiến bộ.

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản.

Luận đề của văn bản là:

→ Chi tiết “cái bóng” trong truyện Chuyện người con gái Nam Xương là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc, góp phần tạo nên tình huống truyện độc đáo, đồng thời thể hiện sâu sắc bi kịch oan khuất của Vũ Nương và lên án thói ghen tuông mù quáng.

Câu 2. Theo người viết, truyện Chuyện người con gái Nam Xương hấp dẫn bởi tình huống truyện độc đáo nào

Theo người viết, truyện hấp dẫn bởi tình huống người chồng đi lính nhiều năm trở về, đứa con không nhận cha mà chỉ nhận “người cha” trong bóng, từ đó khiến người chồng hiểu lầm vợ, dẫn đến bi kịch gia đình và cái chết oan uổng của Vũ Nương.

Câu 3. Mục đích của việc người viết nhắc đến tình huống truyện ở phần mở đầu văn bản là gì?

Việc nhắc đến tình huống truyện ở phần mở đầu nhằm:

• Giới thiệu khái quát nội dung và điểm hấp dẫn của tác phẩm
• Làm cơ sở để phân tích sâu chi tiết “cái bóng” ở các phần sau
• Dẫn dắt người đọc đi vào luận đề một cách tự nhiên, logic

Câu 4.

a. Chỉ ra một chi tiết trình bày khách quan và một chi tiết trình bày chủ quan trong đoạn (2).

• Chi tiết trình bày khách quan:
  → Trò chơi “soi bóng trên tường” là một trò chơi dân dã, phổ biến trong đời sống sinh hoạt xưa.
• Chi tiết trình bày chủ quan:
  → Nhận xét: trò chơi ấy thể hiện tấm lòng người vợ nhớ chồng da diết, thương con sâu sắc.

b. Nhận xét mối quan hệ giữa cách trình bày khách quan và chủ quan.

→ Cách trình bày khách quan giúp sự việc trở nên chân thực, đáng tin; cách trình bày chủ quan giúp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của người viết. Hai cách trình bày này bổ sung cho nhau, làm cho lập luận vừa chặt chẽ vừa giàu sức thuyết phục.

Câu 5. Từ văn bản, cho biết vì sao người viết cho rằng chi tiết “cái bóng” là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc?

Người viết cho rằng chi tiết “cái bóng” là đặc sắc vì:

• Được lấy từ đời sống sinh hoạt bình thường nhưng mang ý nghĩa nghệ thuật sâu sắc
• Là nguyên nhân trực tiếp gây ra hiểu lầm bi kịch trong truyện
• Góp phần khắc họa số phận oan khuất của Vũ Nương
• Thể hiện tư tưởng nhân đạo và lời lên án thói ghen tuông mù quáng trong xã hội phong kiến

Câu 1. Đoạn trích trên tái hiện lại sự việc nào

Đoạn trích tái hiện cuộc đối thoại gay gắt giữa Trịnh Duy Sản và vua Lê Tương Dực, phản ánh tình cảnh đất nước rối ren, giặc giã nổi lên khắp nơi và sự bất mãn của Trịnh Duy Sản trước việc vua mê đắm tửu sắc, xây Cửu Trùng Đài khiến nhân dân lầm than.

Câu 2. Qua đoạn trích, Trịnh Duy Sản là người như thế nào?

Trịnh Duy Sản là người

• Trung thực, thẳng thắn, dám nói sự thật trước vua
• Có lòng yêu nước, thương dân sâu sắc
• Can đảm, cương trực, không sợ quyền uy
  → Ông là hình ảnh người trung thần lo cho vận mệnh quốc gia, dám can gián dù có thể mất mạng.

Câu 3. Lê Tương Dực hiện lên với những phẩm chất gì?

Lê Tương Dực hiện lên là:

• Một ông vua tàn bạo, độc đoán, không nghe lời can gián
• Say mê tửu sắc, ham hưởng lạc
• Coi thường sinh mạng con người, sẵn sàng giết trung thần
  → Qua đó, tác giả phê phán sự suy đồi của tầng lớp thống trị, nguyên nhân khiến đất nước loạn lạc.

Câu 4. Nêu tác dụng của nghệ thuật đối thoại trong đoạn trích.

Nghệ thuật đối thoại trong đoạn trích:

• Làm nổi bật xung đột kịch gay gắt giữa trung thần và bạo chúa
• Khắc họa rõ nét tính cách nhân vật: Trịnh Duy Sản cương trực – Lê Tương Dực tàn nhẫn
• Tăng tính kịch tính, căng thẳng cho tác phẩm
  → Qua đó, thể hiện rõ mâu thuẫn xã hội và bi kịch lịch sử.

Câu 5. Qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?

Qua đoạn trích, tác giả gửi gắm thông điệp:

• Người cầm quyền nếu xa rời nhân dân, ham hưởng lạc sẽ dẫn đến diệt vong
• Đất nước chỉ có thể yên ổn khi vua biết lắng nghe trung thần, đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích cá nhân
• Đồng thời ca ngợi lòng trung nghĩa, tinh thần dám hi sinh vì dân vì nước của những con người như Trịnh Duy Sản.

Trong số những truyện ngắn em từng đọc, em thích nhất là “Chiếc lá cuối cùng” của nhà văn O. Henry. Câu chuyện kể về cô bé Johnsy bị bệnh nặng và tuyệt vọng, nghĩ rằng khi chiếc lá cuối cùng ngoài cửa sổ rụng xuống thì mình cũng sẽ lìa đời. Thấy vậy, cụ Bơ-men — một họa sĩ già tốt bụng — đã lặng lẽ vẽ một chiếc lá rất giống ngoài trời mưa gió để giữ lại niềm tin cho cô bé.

Nhờ chiếc lá ấy, Johnsy dần hồi phục, còn cụ Bơ-men thì bị cảm lạnh và qua đời. Câu chuyện tuy buồn nhưng vô cùng cảm động, giúp em hiểu rằng: chỉ cần có tình thương và niềm hi vọng, con người có thể vượt qua những giờ phút khó khăn nhất. Em rất yêu quý và trân trọng bài học nhân văn mà câu chuyện mang lại.

Trong số những truyện ngắn em từng đọc, em thích nhất là “Chiếc lá cuối cùng” của nhà văn O. Henry. Câu chuyện kể về cô bé Johnsy bị bệnh nặng và tuyệt vọng, nghĩ rằng khi chiếc lá cuối cùng ngoài cửa sổ rụng xuống thì mình cũng sẽ lìa đời. Thấy vậy, cụ Bơ-men — một họa sĩ già tốt bụng — đã lặng lẽ vẽ một chiếc lá rất giống ngoài trời mưa gió để giữ lại niềm tin cho cô bé.

Nhờ chiếc lá ấy, Johnsy dần hồi phục, còn cụ Bơ-men thì bị cảm lạnh và qua đời. Câu chuyện tuy buồn nhưng vô cùng cảm động, giúp em hiểu rằng: chỉ cần có tình thương và niềm hi vọng, con người có thể vượt qua những giờ phút khó khăn nhất. Em rất yêu quý và trân trọng bài học nhân văn mà câu chuyện mang lại.

Trong số những truyện ngắn em từng đọc, em thích nhất là “Chiếc lá cuối cùng” của nhà văn O. Henry. Câu chuyện kể về cô bé Johnsy bị bệnh nặng và tuyệt vọng, nghĩ rằng khi chiếc lá cuối cùng ngoài cửa sổ rụng xuống thì mình cũng sẽ lìa đời. Thấy vậy, cụ Bơ-men — một họa sĩ già tốt bụng — đã lặng lẽ vẽ một chiếc lá rất giống ngoài trời mưa gió để giữ lại niềm tin cho cô bé.

Nhờ chiếc lá ấy, Johnsy dần hồi phục, còn cụ Bơ-men thì bị cảm lạnh và qua đời. Câu chuyện tuy buồn nhưng vô cùng cảm động, giúp em hiểu rằng: chỉ cần có tình thương và niềm hi vọng, con người có thể vượt qua những giờ phút khó khăn nhất. Em rất yêu quý và trân trọng bài học nhân văn mà câu chuyện mang lại.