Nguyễn Nguyên Thảo
Giới thiệu về bản thân
Trong nền thơ ca kháng chiến chống Pháp, Hoàng Trung Thông là một cây bút giàu cảm xúc, luôn hướng ngòi bút về cuộc sống và con người cách mạng. Bài thơ “Bộ đội về làng” được viết trong những năm kháng chiến gian khổ nhưng hào hùng đã khắc họa thành công niềm vui của người dân khi đón bộ đội trở về. Qua đó, tác giả ca ngợi tình quân dân gắn bó sâu nặng và vẻ đẹp của làng quê Việt Nam trong kháng chiến. Đồng thời, bài thơ cũng để lại ấn tượng bởi giọng điệu mộc mạc, hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi.
Trước hết, bài thơ thể hiện niềm vui rộn ràng của người dân quê khi bộ đội trở về làng. Ngay từ những câu thơ đầu, không khí vui tươi đã lan tỏa khắp xóm làng:
“Các anh về
Mái ấm nhà vui,
Tiếng hát câu cười
Rộn ràng xóm nhỏ.”
Sự xuất hiện của bộ đội làm cho cả không gian như bừng sáng. Những từ ngữ “rộn ràng”, “tưng bừng”, “hớn hở” diễn tả niềm vui chân thành, náo nức của nhân dân. Không chỉ người lớn mà cả trẻ em cũng vui mừng “lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau”. Hình ảnh ấy gợi nên một khung cảnh đầm ấm, thân thương của làng quê Việt Nam trong ngày hội lớn. Bộ đội không chỉ là người chiến sĩ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc mà còn là những người con gần gũi, thân thiết của nhân dân.
Bài thơ còn làm nổi bật tình cảm quân dân gắn bó keo sơn trong kháng chiến. Hình ảnh:
“Mẹ già bịn rịn áo nâu
Vui đàn con ở rừng sâu mới về”
đã thể hiện tình cảm yêu thương sâu nặng của người mẹ nông dân dành cho các anh bộ đội. Từ “bịn rịn” gợi cảm xúc lưu luyến, xúc động. Người mẹ xem các anh như chính con ruột của mình. Điều đó cho thấy mối quan hệ quân dân không còn khoảng cách mà trở thành tình thân ruột thịt. Trong những năm tháng chiến tranh gian khổ, chính tình yêu thương ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho người lính vượt qua khó khăn để chiến đấu vì đất nước.
Không chỉ vậy, bài thơ còn ca ngợi vẻ đẹp chân chất, nghĩa tình của người dân quê nghèo. Dù “làng tôi nghèo/ Mái lá nhà tre”, nhưng người dân vẫn luôn rộng lòng đón tiếp bộ đội:
“Nhà lá đơn sơ
Tấm lòng rộng mở
Nồi cơm nấu dở
Bát nước chè xanh”
Những hình ảnh rất đỗi bình dị như “nhà lá”, “nồi cơm”, “bát nước chè xanh” đã gợi lên vẻ đẹp mộc mạc của làng quê Việt Nam. Tuy vật chất còn thiếu thốn nhưng tình người lại vô cùng ấm áp. Người dân nghèo sẵn sàng dành cho bộ đội những gì tốt đẹp nhất mình có. Qua đó, tác giả khẳng định sức mạnh to lớn của tình quân dân – một trong những yếu tố quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến.
Bên cạnh nội dung sâu sắc, bài thơ còn thành công bởi nhiều nét nghệ thuật đặc sắc. Trước hết là thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt, phù hợp để diễn tả cảm xúc vui tươi, rộn ràng. Ngôn ngữ thơ giản dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày của người dân nên tạo cảm giác chân thực, tự nhiên. Tác giả sử dụng nhiều từ láy như “rộn ràng”, “tưng bừng”, “xôn xao”, “hớn hở” giúp không khí bài thơ thêm sinh động. Hình ảnh thơ bình dị mà giàu sức gợi, mang đậm màu sắc làng quê Việt Nam. Ngoài ra, biện pháp điệp ngữ “Các anh về” được lặp lại nhiều lần vừa nhấn mạnh niềm vui đón bộ đội, vừa tạo âm hưởng tha thiết, xúc động cho bài thơ.
Có thể nói, “Bộ đội về làng” của Hoàng Trung Thông là một bài thơ giàu giá trị nội dung và nghệ thuật. Tác phẩm đã khắc họa thành công niềm vui của nhân dân khi bộ đội trở về, đồng thời ca ngợi tình quân dân gắn bó sâu nặng trong kháng chiến. Qua những vần thơ mộc mạc mà chân thành, người đọc càng thêm yêu quý hình ảnh người lính và trân trọng nghĩa tình đẹp đẽ của con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh gian khó.
Câu 1.
Thông tin chính mà tác giả muốn chuyển tải: cung cấp những hiểu biết cơ bản về bão như khái niệm, mắt bão, nguyên nhân hình thành và tác hại của bão đối với đời sống con người.
Câu 2.
- Bão: hiện tượng thời tiết cực đoan, có gió mạnh, mưa lớn, sức tàn phá lớn.
- Mắt bão: vùng nằm ở trung tâm cơn bão, thời tiết thường yên tĩnh, ít gió, trời quang hơn so với vùng xung quanh.
Câu 3.
a. Thành phần biệt lập: “thì” → thành phần tình thái (nhấn mạnh, chuyển ý).
b. Xét theo mục đích nói, đây là câu trần thuật.
Câu 4.
- Tác giả triển khai thông tin bằng cách chia thành các đề mục nhỏ, giải thích khái niệm, phân tích nguyên nhân theo từng khía cạnh (chủ quan và khách quan), kết hợp liệt kê và giải thích.
- Hiệu quả: giúp thông tin rõ ràng, logic, dễ hiểu, người đọc dễ nắm bắt kiến thức khoa học về bão.
Câu 5.
Phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh minh họa mắt bão) có tác dụng:
- Giúp người đọc hình dung trực quan về cấu tạo của bão.
- Làm tăng tính sinh động, hấp dẫn cho văn bản.
- Hỗ trợ làm rõ và tăng tính thuyết phục của thông tin.
Câu 6.
Để hạn chế những ảnh hưởng nghiêm trọng của bão, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giảm thiểu khí thải gây biến đổi khí hậu. Chúng ta nên trồng nhiều cây xanh, tiết kiệm điện và sử dụng năng lượng sạch. Mỗi người cũng cần theo dõi thông tin dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh khi bão đến. Nhà trường và gia đình cần giáo dục kỹ năng ứng phó thiên tai cho người trẻ. Ngoài ra, cần chung tay hỗ trợ những vùng bị thiệt hại sau bão để sớm ổn định cuộc sống. Đây là trách nhiệm của mỗi công dân đối với cộng đồng và thiên nhiên.
Câu 1.
Văn bản bàn về vẻ đẹp của bài thơ Lúa chín của nhà thơ Nguyễn Duy, đặc biệt là bức tranh mùa gặt ở nông thôn miền Bắc và tình cảm của người nông dân trong lao động.
Câu 2.
Câu văn nêu luận điểm trong đoạn (3):
“Chưa hết, không gian mùa gặt không chỉ được mở ra trên những cánh đồng ban ngày, nó còn hiện lên ở trong thôn xóm buổi đêm”.
Câu 3.
a. Thành phần biệt lập: “hình như” → thành phần tình thái.
b. Thành phần biệt lập: “người ơi” → thành phần gọi – đáp.
Câu 4.
- Đoạn (2) sử dụng cách trích dẫn bằng chứng trực tiếp bằng cách dẫn các từ ngữ, hình ảnh thơ như: “phả”, “liếm ngang chân trời”.
- Tác dụng:
- Làm cho lập luận cụ thể, xác thực và thuyết phục hơn.
- Giúp người đọc thấy rõ vẻ đẹp của ngôn ngữ thơ và tài năng quan sát, sáng tạo của nhà thơ.
Câu 5.
Các lí lẽ và bằng chứng trong đoạn (4) giúp làm nổi bật luận điểm: người nông dân trong thơ Nguyễn Duy không chỉ vui trước mùa gặt mà còn giàu suy nghĩ, lo toan và trân trọng thành quả lao động.
Những dẫn chứng như: “Tay nhè nhẹ chút, người ơi…”, “Thân rơm rách để hạt lành lúa ơi!” đã thể hiện rõ sự nâng niu hạt lúa, tình yêu lao động và đức tính cần cù, tiết kiệm của người nông dân.
Câu 6.
Em thích nhất nghệ thuật nghị luận kết hợp phân tích hình ảnh thơ rất sinh động của tác giả Trần Hòa Bình.
Vì tác giả không chỉ đưa ra nhận xét mà còn phân tích sâu từng từ ngữ, hình ảnh thơ, giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp của mùa gặt và tình cảm của người nông dân một cách hấp dẫn, giàu cảm xúc.
Truyện ngắn “Bát phở” của Phong Điệp là một tác phẩm ngắn nhưng giàu sức gợi. Chỉ xoay quanh câu chuyện hai người cha nghèo đưa con lên Hà Nội thi đại học và hai bát phở giản dị, tác giả đã khắc họa sâu sắc tình phụ tử thiêng liêng, sự hi sinh âm thầm của những người cha nông dân và những nỗi nhọc nhằn của cuộc sống mưu sinh. Đồng thời, tác phẩm còn để lại ấn tượng bởi nghệ thuật kể chuyện tinh tế, giàu tính nhân văn.
Trước hết, truyện ngắn làm nổi bật tình yêu thương và sự hi sinh lớn lao của người cha dành cho con. Hai người cha từ quê lên thành phố trong hoàn cảnh còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Họ chỉ gọi “hai phở bò chín. Hai trứng” cho các con, còn bản thân thì ngồi nhìn con ăn. Chi tiết ấy tuy nhỏ nhưng chứa đựng biết bao tình cảm. Người cha luôn chấp nhận phần thiệt thòi về mình để dành điều tốt đẹp nhất cho con. Họ không dám tiêu pha nhiều vì còn phải lo tiền phòng trọ, tiền xe, tiền ăn uống cho những ngày thi cử. Những câu chuyện về “mùa màng, bò đẻ, vải thiều sụt giá” cho thấy cuộc sống lam lũ, chật vật của người nông dân. Nhưng vượt lên tất cả, họ vẫn quyết tâm đưa con đi thi với hi vọng đổi thay tương lai.
Tình cảm ấy càng trở nên cảm động hơn qua hình ảnh chiếc ví vải bạc màu và những đồng tiền lẻ được đếm cẩn thận để trả “ba mươi nghìn đồng” cho hai bát phở. Đó không chỉ là tiền bạc mà còn là mồ hôi, công sức và cả những tháng ngày tằn tiện của người cha nơi quê nghèo. Hình ảnh ấy khiến người đọc thấm thía giá trị của sự hi sinh âm thầm trong tình phụ tử.
Bên cạnh đó, truyện còn thể hiện sự trưởng thành trong suy nghĩ của những người con. Hai cậu con trai “không nói gì”, “không cả dám khen một câu” dù bát phở rất ngon. Sự im lặng ấy không phải vô cảm mà là sự thấu hiểu. Các cậu nhận ra sự khó khăn của cha mình, nhìn thấy từng đồng tiền chắt chiu đi ra khỏi chiếc ví cũ. Vì thế, niềm vui ăn ngon cũng nhường chỗ cho nỗi thương cha và áp lực về tương lai phía trước. Câu văn cuối: “Cuộc đời này, chúng nợ những người cha hơn thế nhiều...” đã khái quát sâu sắc công lao trời biển của cha mẹ đối với con cái. Qua đó, tác phẩm gửi gắm thông điệp nhân văn về lòng biết ơn và trách nhiệm của con cái trước sự hi sinh của đấng sinh thành.
Không chỉ đặc sắc về nội dung, truyện ngắn còn gây ấn tượng bởi nghệ thuật kể chuyện giản dị mà giàu sức lay động. Tác giả lựa chọn ngôi kể thứ nhất qua nhân vật “tôi” – một người chứng kiến câu chuyện. Cách kể này giúp câu chuyện trở nên chân thực, tự nhiên và giàu cảm xúc. Những chi tiết đời thường như “hai bát phở”, “tấm bánh mì”, “cái ví bằng vải bông chần màu lam” được miêu tả tinh tế, giàu ý nghĩa biểu tượng. Đặc biệt, nghệ thuật đối lập giữa sự “ồn ã” của quán phở với góc ngồi “lặng” của bốn cha con càng làm nổi bật nỗi lo toan và khoảng lặng cảm xúc của họ.
Ngoài ra, tác giả rất thành công trong việc xây dựng tâm lí nhân vật qua hành động và im lặng. Không có những lời nói trực tiếp về tình yêu thương, nhưng mọi cử chỉ, ánh nhìn, sự dè sẻn và im lặng đều khiến người đọc cảm nhận được tình cha con sâu nặng. Giọng văn nhẹ nhàng, khách quan nhưng chứa đựng niềm thương cảm kín đáo cũng góp phần tạo nên sức ám ảnh cho tác phẩm.
Có thể nói, “Bát phở” là một truyện ngắn giàu tính nhân văn. Qua câu chuyện giản dị về hai bát phở nơi thành phố, Phong Điệp đã giúp người đọc nhận ra vẻ đẹp của tình phụ tử, sự hi sinh lặng thầm của cha mẹ và giá trị của lòng biết ơn trong cuộc sống. Tác phẩm để lại trong lòng người đọc nhiều xúc động và những suy ngẫm sâu sắc về tình thân gia đình.
Trong xã hội hiện đại, học sinh không chỉ cần có tri thức để thi cử mà còn cần có kĩ năng sống để tồn tại, thích nghi và phát triển toàn diện. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một quan điểm cho rằng: “Với học sinh, kĩ năng sống không quan trọng như tri thức”. Đây là một quan điểm thiếu toàn diện và cần được phản bác, bởi thực tế đã chứng minh rằng tri thức và kĩ năng sống đều cần thiết, nhưng kĩ năng sống có vai trò thiết yếu không kém gì tri thức, đặc biệt trong quá trình trưởng thành của học sinh.
Trước hết, kĩ năng sống là nền tảng để học sinh vận dụng tri thức một cách hiệu quả trong cuộc sống. Một học sinh dù có hiểu biết sâu rộng đến đâu nhưng nếu thiếu khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết tình huống hay kiểm soát cảm xúc thì sẽ gặp khó khăn trong việc thích ứng với môi trường học tập và xã hội. Tri thức là cái học sinh ghi nhớ từ sách vở; còn kĩ năng sống lại là cái giúp các em ứng xử thông minh và sống hài hoà với người khác, tự tin thể hiện bản thân và giải quyết vấn đề độc lập.
Thêm vào đó, kĩ năng sống giúp học sinh hình thành nhân cách và lối sống lành mạnh. Học sinh ở lứa tuổi vị thành niên thường dễ bị tổn thương về tâm lý, dễ dao động trước tác động của bạn bè hay mạng xã hội. Kĩ năng sống như kỹ năng từ chối, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng ứng phó với căng thẳng... sẽ giúp học sinh giữ vững lập trường, tự bảo vệ bản thân và phát triển một lối sống tích cực. Nếu chỉ chú trọng đến tri thức mà bỏ qua rèn luyện kĩ năng sống, học sinh dễ rơi vào khủng hoảng tâm lý, căng thẳng, thậm chí có những hành động sai lầm.
Bên cạnh đó, thực tiễn cuộc sống và thành công của nhiều người cũng cho thấy tầm quan trọng của kĩ năng sống. Rất nhiều học sinh đạt thành tích học tập xuất sắc nhưng khi ra ngoài xã hội lại lúng túng, thất bại vì thiếu năng lực giao tiếp, làm việc nhóm, thích nghi với môi trường làm việc. Trong khi đó, những người biết cách lắng nghe, thấu hiểu, linh hoạt xử lý tình huống lại có nhiều cơ hội thành công hơn dù tri thức của họ không quá vượt trội. Điều đó khẳng định tri thức cần được hỗ trợ và “chuyển hóa” bằng kĩ năng sống mới thực sự có giá trị.
Dĩ nhiên, tri thức vẫn vô cùng quan trọng đối với học sinh, nhưng không nên vì thế mà xem nhẹ hoặc đánh giá thấp kĩ năng sống. Tri thức và kĩ năng sống phải được phát triển song song, bổ trợ lẫn nhau mới giúp học sinh trở thành những con người toàn diện – vừa có năng lực, vừa có phẩm chất.
Tóm lại, quan điểm cho rằng “với học sinh, kĩ năng sống không quan trọng như tri thức” là một quan điểm phiến diện và cần bị bác bỏ. Trong một thế giới đang thay đổi không ngừng, tri thức có thể lỗi thời, nhưng kĩ năng sống là thứ luôn cần thiết để học sinh tồn tại, thích nghi và phát triển. Vì vậy, giáo dục hiện đại cần nhấn mạnh cả hai yếu tố này, nhằm đào tạo nên những thế hệ vừa giỏi kiến thức, vừa vững vàng về nhân cách và năng lực ứng xử.
Văn bản tập trung bàn về vấn đề gì?
→ Văn bản bàn về vai trò và ý nghĩa của lòng kiên trì trong cuộc sống và hành trình đạt đến thành công.
Xác định câu văn nêu luận điểm ở đoạn (2):
→ "Kiên trì là cầu nối để thực hiện lí tưởng, là bến phà và là nấc thang dẫn đến thành công."
a. Phép liên kết trong đoạn: "Đôi khi chúng ta có thể gặp phải một thách thức lớn...":
→ Phép nối: từ "Tuy nhiên" tạo quan hệ đối lập giữa hai câu.
b. Phép liên kết trong đoạn: "Kiên trì không chỉ đòi hỏi chúng ta...":
→ Phép lặp: từ "kiên trì" được lặp lại để liên kết câu văn.
Tác dụng của cách mở đầu văn bản:
→ Mở đầu bằng cách khẳng định trực tiếp tầm quan trọng của lòng kiên trì, giúp người đọc nhanh chóng nhận diện chủ đề và tạo sự hấp dẫn, định hướng nội dung cho phần tiếp theo.
Nhận xét về bằng chứng được tác giả dùng trong đoạn (2):
→ Bằng chứng về Thomas Edison là điển hình, cụ thể, dễ hiểu và giàu sức thuyết phục, góp phần làm rõ giá trị của lòng kiên trì trong việc đạt thành công.
Đoạn văn (5–7 câu) làm sáng tỏ ý kiến của tác giả: