Bài thơ "Mẹ" của Viễn Phương là một tiếng lòng đầy thổn thức, khắc họa hình tượng người mẹ vừa cao quý như hoa sen, vừa lam lũ, tần tảo suốt cuộc đời. Xuyên suốt bài thơ, hình ảnh đóa sen được dùng làm sợi dây xuyên suốt để ẩn dụ cho phẩm chất và cuộc đời mẹ. Nếu ở khổ đầu, lời ru của mẹ mang đến hương thơm "dịu dàng bát ngát" của không gian kỷ niệm, thì đến khổ hai, nỗi xót xa trào dâng khi tác giả so sánh "Mẹ nghèo như đóa hoa sen". Cụm từ "âm thầm lặng lẽ" phối hợp với hình ảnh "giọt máu hòa dòng lệ" đã lột tả tận cùng sự hy sinh thầm lặng, mẹ rút cạn sinh lực và nước mắt của mình để "ướp hương" cho cuộc đời con.Em đặc biệt xúc động trước sự đối lập đầy nghiệt ngã ở khổ thơ thứ ba: khi con khôn lớn, trở thành "đóa hoa thơm" bay giữa "chân trời gió lộng" thì mẹ lại trở nên "lắt lay chiếc bóng" trong buổi "nắng quải chiều hôm". Hình ảnh "nắng quải" gợi lên sức nặng của thời gian và tuổi tác đang đè nặng lên đôi vai gầy của mẹ, tạo nên một nỗi buồn mênh mông về quy luật sinh lão bệnh tử. Dù kết thúc bằng sự chia ly "sen đã tàn", "mẹ đã lìa xa", nhưng bài thơ không khép lại trong bóng tối tuyệt vọng. Hình ảnh mẹ hóa thành "ngôi sao lên trời" là một sáng tạo nghệ thuật giàu tính nhân văn, khẳng định rằng dù mẹ không còn hiện hữu bằng xương bằng thịt, nhưng tình yêu và sự hy sinh của mẹ vẫn là ánh sáng vĩnh cửu, dõi theo và soi đường cho con trên mọi dặm hành trình. Khép lại bài thơ, hình ảnh ngôi sao sáng trên bầu trời như một lời khẳng định bất diệt rằng: mẹ tuy đã rời xa cõi tạm, nhưng tình mẫu tử thiêng liêng sẽ mãi là ánh sáng soi rọi tâm hồn con trên mọi dặm hành trình.

Nếu gặp lại một người bạn như anh gầy, em sẽ chọn cách ứng xử chân thành và tinh tế để xóa bỏ rào cản địa vị. Thay vì kể về thành công, em sẽ chủ động nhắc lại những kỷ niệm cũ, dùng cách xưng hô thân mật nhằm khẳng định rằng giữa chúng ta chỉ có tình bạn chứ không có cấp bậc. Cách ứng xử của anh béo đã gợi cho em bài học quý giá: dù ở vị trí cao, ông vẫn giữ được sự nồng hậu và trọng tình nghĩa. Đặc biệt, thái độ "phát buồn nôn" của anh béo trước sự khúm núm của bạn cho thấy ông khao khát một sự kết nối bình đẳng thay vì sự phục tùng giả tạo. Qua đó, em hiểu rằng trong tình bạn, sự tự trọng của mỗi người chính là sợi dây duy nhất giữ cho mối quan hệ không bị biến chất bởi danh lợi.

Chi tiết "Mấy thứ vali, hộp túi của anh ta cũng co rúm lại, nhăn nhó" gợi tả xã hội Nga bị bao trùm bởi nỗi sợ, sự e dè quyền lực. Bóng tối ấy không chỉ ở con người từ thế hệ lớn tuổi đến mầm non mà ngay cả cảnh vật cũng vậy. Dường như cả Xã hội Nga bị ngập chìm trong đó, không có ánh sáng của sự chân thành.

Nhân vật trữ tình muốn hóa thân thành phù sa nơi mỗi bến chờ để tận hưởng vẻ kì thú của mùa mưa và được hi sinh thầm lặng cho quê hương, đất nước.

Bài thơ bắt nguồn từ cảm hứng vui vẻ, hân hoan khi đón nhận mùa mưa: lòng người, cỏ cây vui mừng đón nhận. Con người hạnh phúc muốn hóa thân vào thiên nhiên đất trời để cảm nhận sự tuyệt vời của mùa mưa. Bài thơ cũng bắt nguồn từ cảm hứng hạnh phúc khi chứng kiến sự kì thú của thiên nhiên. Từ đó ngợi ca cảnh sắc quê hương dạt dào sức sống khi mùa mưa tới. Trân quý vẻ đẹp thiên nhiên, đất nước. Qua đó thể hiện tình yêu quê hương, đất nước qua những hình ảnh giản dị mà sâu sắc.

Trong dòng chảy của văn học hiện thực Mỹ đầu thế kỉ XX, O Henry nổi lên như một gương mặt tiêu biểu và là bậc thầy của thể loại truyện ngắn. Với phong cách viết tinh tế, ngôn ngữ giàu hình ảnh và chứa đựng những kết thúc bất ngờ và ý nghĩa nhân sinh sâu sắc. Trong số các tác phẩm của ông, truyện ngắn "Chiếc lá cuối cùng" tỏa sáng như một viên ngọc quý về tinh thần nhân đạo.Tác phẩm ra đời trong bối cảnh xã hội Mỹ đầy rẫy những bất công và khoảng cách giàu nghèo, nơi những người nghệ sĩ nghèo phải vật lộn sinh tồn giữa khu New York chật hẹp. Tác phẩm không chỉ khắc họa tình cảm gắn bó giữa những người nghệ sĩ nghèo nơi căn gác nhỏ, mà còn khẳng định sức mạnh diệu kỳ của nghệ thuật chân chính: Nghệ thuật không phải là thứ ánh sáng xa xỉ, mà là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn và hồi sinh sự sống cho con người.

Mở đầu tác phẩm, O. Henry đã xây dựng một tình huống truyện đầy kịch tính và giàu tính nhân văn. Chuyện xảy ra tại khu New York chật hẹp, nơi những người nghệ sĩ nghèo như Sue và Johnsy đang phải vật lộn với cuộc sống và dịch bệnh sưng phổi quái ác. Trong cơn bạo bệnh, Johnsy rơi vào trạng thái tuyệt vọng, cô tự gắn định mệnh của mình với những chiếc lá thường xuân ngoài cửa sổ: "Khi chiếc lá cuối cùng rụng xuống, em cũng sẽ lìa đời". Sự bế tắc ấy chỉ được tháo gỡ khi chiếc lá vẫn kiên cường bám trụ sau một đêm giông bão kinh hoàng, giúp cô hồi sinh nghị lực. Thế nhưng, đằng sau sự hồi sinh ấy là một sự thật đau đớn: chiếc lá đó thực chất là một bức vẽ của cụ Bơ-men – người họa sĩ già đã âm thầm hy sinh mạng sống của mình trong đêm mưa tuyết để tạo nên "kiệt tác" cứu sống cô gái trẻ.

Đi sâu vào nội dung, ta thấy rõ sự chuyển biến tâm lý đầy tinh tế của nhân vật Johnsy. Ban đầu, cô hiện lên với một tâm hồn yếu ớt, bị khuất phục hoàn toàn bởi bệnh tật và cái nghèo. Việc cô nằm đếm từng chiếc lá rụng cho thấy một sự buông xuôi, phó mặc số phận cho định mệnh nghiệt ngã. Thế nhưng, khi chứng kiến sức sống bền bỉ của chiếc lá "giả" giữa bão tố, tâm thế của Johnsy đã thay đổi hoàn toàn. Cô nhận ra sự ích kỷ của mình và thốt lên: "Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó để cho em thấy rằng mình đã tệ như thế nào. Muốn chết là một tội lỗi". Chiếc lá không chỉ cứu thân xác cô khỏi bệnh tật mà còn cứu rỗi linh hồn cô khỏi sự u tối của tuyệt vọng.

Bên cạnh sự thức tỉnh của Johnsy là vẻ đẹp cao thượng của tình người qua nhân vật Sue và cụ Bơ-men. Nếu Sue đại diện cho sự chăm sóc tận tụy, sự đồng hành sẻ chia của những người cùng cảnh ngộ, thì cụ Bơ-men lại là biểu tượng của đức hy sinh vô bờ bến. Cụ là một họa sĩ già thất bại, suốt 40 năm vẫn mơ ước về một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được. Và rồi, cụ đã vẽ nó không phải trên toan, mà trên bức tường gạch lạnh lẽo giữa đêm mưa tuyết. Hành động lẻn ra ngoài trong bóng tối bão bùng để vẽ chiếc lá đã khẳng định giá trị cao nhất của người nghệ sĩ: sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng để thắp lên hy vọng cho người khác. Chiếc lá ấy chính là "kiệt tác" lớn nhất đời cụ, vì nó mang trong mình sức mạnh hồi sinh một con người.

Về mặt nghệ thuật, tác phẩm khẳng định bút pháp bậc thầy của O. Henry thông qua thủ pháp đảo ngược tình huống hai lần. Lần đảo ngược thứ nhất là sự hồi sinh bất ngờ của Johnsy khi cô đã cận kề cái chết. Lần đảo ngược thứ hai đầy đau xót là cái chết của cụ Bơ-men khi cụ đang cố gắng cứu người. Sự đan xen giữa niềm vui hồi sinh và nỗi buồn biệt ly tạo nên một dư âm sâu sắc, khiến người đọc vừa xúc động vừa bàng hoàng. Bên cạnh đó, chi tiết "chiếc lá cuối cùng" là một hình tượng nghệ thuật đắt giá, xóa nhòa ranh giới giữa cái thật và cái giả, khẳng định rằng nghệ thuật chân chính phải là nghệ thuật vị nhân sinh, biết phụng sự con người.

Tóm lại, "Chiếc lá cuối cùng" của O. Henry không chỉ là một câu chuyện ngắn gọn, súc tích mà còn là một bài ca bất tận về tình thương giữa người với người. Bằng nghệ thuật đảo ngược tình huống bậc thầy và xây dựng hình tượng chiếc lá đầy ám ảnh, tác giả đã khẳng định một triết lý sâu sắc: Nghệ thuật chân chính không nằm ở những gì xa hoa, lộng lẫy mà nằm ở khả năng xoa dịu nỗi đau và thắp lên hy vọng cho những tâm hồn tuyệt vọng.Tác phẩm của O. Henry vì thế mà vẫn luôn vẹn nguyên giá trị, lay động trái tim bạn đọc qua mọi thời đại.