​1. Đặc điểm khí hậu và sông ngòi

​Khí hậu

​Khí hậu Trung Quốc có sự phân hóa rõ rệt theo chiều Đông - Tây và Bắc - Nam:

• ​Miền Đông: Mang tính chất khí hậu gió mùa. Phía Bắc có khí hậu ôn đới gió mùa (mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều). Phía Nam chuyển sang cận nhiệt đới gió mùa.
• ​Miền Tây: Nằm sâu trong lục địa, bị các dãy núi cao chắn gió nên có khí hậu lục địa khô hạn khắc nghiệt. Tại các vùng núi cao và cao nguyên (như Tây Tạng) có khí hậu núi cao, quanh năm lạnh giá.

​Sông ngòi

​Trung Quốc sở hữu hệ thống sông ngòi đồ sộ với các con sông lớn bắt nguồn từ phía Tây và đổ ra các biển ở phía Đông:

• ​Các sông lớn: Hoàng Hà, Trường Giang (Dương Tử), Tây Giang, Hắc Long Giang.
• ​Chế độ nước: Sông ngòi miền Đông có lượng nước dồi dào, lũ vào mùa hạ. Ngược lại, sông ngòi miền Tây chủ yếu bắt nguồn từ băng tuyết tan, lưu lượng nước thấp và thường có tình trạng sông "chết" (mất hút trong hoang mạc).

​2. Ảnh hưởng đối với phát triển kinh tế

​Sự khác biệt về tự nhiên đã tạo ra những lợi thế và thách thức riêng biệt cho từng vùng:

​Tác động tích cực

• ​Nông nghiệp: Miền Đông với khí hậu nóng ẩm và nguồn nước dồi dào là vùng nông nghiệp trọng điểm. Phía Bắc thích hợp trồng lúa mì, ngô, ôn đới; phía Nam là vựa lúa gạo, cây ăn quả nhiệt đới và cận nhiệt.
• ​Công nghiệp và Năng lượng: Hệ thống sông ngòi (đặc biệt là sông Trường Giang) có trữ lượng thủy điện cực lớn. Đập Tam Hiệp là ví dụ điển hình về việc khai thác sông ngòi để cung cấp năng lượng cho công nghiệp hóa.
• ​Giao thông vận tải: Sông ngòi miền Đông là các tuyến đường thủy huyết mạch, kết nối nội địa với các cảng biển lớn, thúc đẩy giao thương quốc tế.
• ​Du lịch: Cảnh quan đa dạng từ vùng sông nước phía Nam đến các cao nguyên phía Tây tạo điều kiện phát triển nhiều loại hình du lịch sinh thái và khám phá.

​Tác động tiêu cực (Thách thức)

• ​Thiên tai: Miền Đông thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và lũ lụt khủng khiếp (đặc biệt là lưu vực sông Hoàng Hà và Trường Giang), gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
• ​Sự chênh lệch vùng miền: Khí hậu khô hạn ở miền Tây khiến khu vực này khó phát triển nông nghiệp và định cư, dẫn đến sự phát triển kinh tế không đồng đều giữa hai miền Đông - Tây.
• ​Tình trạng thiếu nước: Ở miền Bắc và miền Tây, tình trạng hạn hán và thiếu nước cho sản xuất, sinh hoạt là một bài toán nan giải, buộc Trung Quốc phải thực hiện các dự án điều chuyển nước quy mô lớn (như dự án Nam Thủy Bắc Điều).

• ​Tóm lại: Khí hậu và sông ngòi là nền tảng quan trọng giúp Trung Quốc trở thành cường quốc nông nghiệp và thủy điện, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn về quản lý tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu.

a) Đặc điểm phân bố dân cư

Dân cư phân bố không đều.

Đông ở: ven Đại Tây Dương, vùng Ngũ Hồ, ven Thái Bình Dương.

Thưa ở: vùng núi, hoang mạc, nội địa.

Tập trung nhiều ở các đô thị lớn (New York, Los Angeles, Chicago…).

b) Ảnh hưởng của gia tăng dân số cơ học (nhập cư)

Gia tăng dân số cơ học ở Hoa Kỳ chủ yếu do nhập cư.

Tích cực:

Bổ sung nguồn lao động trẻ.

Thu hút nhân tài, thúc đẩy khoa học – công nghệ.

Làm đa dạng văn hóa, kích thích tiêu dùng.

Tiêu cực:

Gây áp lực việc làm, nhà ở, phúc lợi xã hội.

Có thể phát sinh vấn đề xã hội (xung đột văn hóa, nhập cư trái phép).

Quy mô GDP lớn nhất thế giới (chiếm tỉ trọng cao trong GDP toàn cầu).

Năng suất lao động cao, khoa học – công nghệ phát triển mạnh.

Cơ cấu kinh tế hiện đại: dịch vụ chiếm tỉ trọng rất lớn (tài chính, ngân hàng, công nghệ, giáo dục, y tế…).

Nhiều tập đoàn xuyên quốc gia hàng đầu: Apple, Google, Microsoft, Amazon…

Trung tâm tài chính lớn nhất thế giới (Phố Wall – New York).

Ảnh hưởng mạnh đến thương mại, đầu tư và tài chính toàn cầu

45​°

45​°

45​°