Câu 1:

Ngôi kể: thứ ba

Câu 2: Những từ ngữ, hình ảnh khắc họa cuộc sống của Thứ khi ở Hà Nội:

- Nghèo khổ, bệnh tật.

- y phổi yếu.

- chịu cảnh thất nghiệp.

- đời sống chật vật, khó khăn.

- cuộc sống "sống mòn",

', tẻ nhạt, bế tắc.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: so sánh

- Tác dụng: Nhấn mạnh tâm trạng chán nản, tuyệt vọng và cảm giác vô dụng của Thứ trước cuộc sống bế tắc.

Câu 4: Nhận xét sự thay đổi của Thứ ở Hà Nội và Sài Gòn:

- Ở Hà Nội:

+ Nghèo khổ, bệnh tật.

+ Thất nghiệp.

+ Cuộc sống tẻ nhạt, bế tắc, "sống mòn"

- Ở Sài Gòn:

+ Có thời gian sống tự do hơn.

+ Có những trải ngiệm mới.

+ Nhưng cuối cùng vẫn quay về thực tại khó khăn.

Câu 5: Thông điệp rút ra từ văn bản:

Văn bản gửi gắm thông điệp: con người không nên sống một cuộc đời tẻ nhạt, vô nghĩa. Mỗi người cần sống có mục đích, dám thay đổi để thoát khỏi sự ''sống mòn''

câu1

Trong đoạn trích kết thúc tác phẩm "Sống mòn", Nam Cao đã thể hiện bậc thầy bút pháp hiện thực tâm lí để khắc họa nhân vật Thứ – một trí thức tiểu tư sản kẹt giữa khát vọng cao cả và thực tại cơm áo ghì sát đất.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật ở đây không tập trung vào ngoại hình hay hành động kịch tính, mà dồn nén vào dòng độc thoại nội tâm đầy day dứt. Nam Cao sử dụng ngôn ngữ nửa trực tiếp, xóa nhòa ranh giới giữa người dẫn chuyện và nhân vật, khiến độc giả như đang soi thấu những lớp sóng cuộn trào trong tâm não Thứ. Hệ thống hình ảnh ẩn dụ và biểu tượng được vận dụng sắc sảo: hình ảnh con tàu "lùi dần" biểu trưng cho sự bất lực trước dòng đời; hay hình ảnh con trâu "cắm cúi kéo cày" và "sợi dây thừng" thói quen là đòn bẩy nghệ thuật cực mạnh để làm nổi bật bi kịch "chết ngay trong lúc sống".

Đặc biệt, việc sử dụng các động từ mạnh và tính từ gợi tả sự phân hủy như "mốc lên", "gỉ đi", "mòn", "mục" đã cụ thể hóa sự tàn phá của nghèo đói đối với nhân cách con người. Qua đó, Thứ không chỉ là một cá nhân, mà trở thành hình tượng điển hình cho một thế hệ trí thức bế tắc, luôn thức tỉnh về phẩm giá nhưng lại quá nhu nhược để bứt phá khỏi vòng xoáy của sự tầm thường

Câu 2

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, đặc biệt là người trẻ, thất bại là điều khó tránh khỏi. Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã.” Câu nói ấy đã gợi mở một chân lý sâu sắc: chấp nhận thất bại chính là điều kiện quan trọng để đi đến thành công. Trước hết, thất bại là gì? Thất bại là khi con người không đạt được mục tiêu như mong muốn, khi nỗ lực bỏ ra chưa đem lại kết quả tương xứng. Với người trẻ, thất bại có thể đến từ học tập, công việc, các mối quan hệ hay những ước mơ chưa thành hiện thực. Tuy nhiên, thất bại không đồng nghĩa với sự kết thúc. Nó chỉ là một điểm dừng tạm thời, một thử thách để con người nhìn lại bản thân, điều chỉnh hướng đi và tiếp tục tiến lên. Việc chấp nhận thất bại có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Khi dám đối diện với thất bại, người trẻ học được cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình, thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay người khác. Thất bại giúp ta nhận ra điểm yếu, những thiếu sót trong kiến thức, kỹ năng và tư duy. Từ đó, mỗi người có cơ hội hoàn thiện bản thân, tích lũy kinh nghiệm quý giá mà không trường lớp nào có thể dạy đầy đủ. Chính những bài học rút ra từ thất bại mới là nền móng vững chắc cho thành công lâu dài. Hơn thế nữa, chấp nhận thất bại còn rèn luyện bản lĩnh và ý chí cho người trẻ. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, và thành công hiếm khi đến ngay từ lần thử đầu tiên. Nếu chỉ vì một lần vấp ngã mà nản lòng, bỏ cuộc, con người sẽ tự đánh mất cơ hội của chính mình. Ngược lại, những ai biết đứng lên sau thất bại thường trở nên mạnh mẽ hơn, kiên trì hơn và trưởng thành hơn trong suy nghĩ. Thành công của họ vì thế cũng có giá trị và ý nghĩa sâu sắc hơn. Tuy nhiên, chấp nhận thất bại không có nghĩa là buông xuôi hay thỏa hiệp với sự kém cỏi. Điều quan trọng là phải biết chấp nhận một cách tích cực: nhìn thẳng vào thất bại, phân tích nguyên nhân, rút ra bài học và hành động khác đi. Thất bại chỉ thực sự trở nên vô nghĩa khi con người lặp lại sai lầm mà không chịu thay đổi. Với người trẻ, thái độ cầu tiến và tinh thần học hỏi chính là “chìa khóa” để biến thất bại thành bước đệm cho thành công. Trong thực tế, không ít bạn trẻ sợ thất bại vì áp lực từ gia đình, xã hội hoặc sự so sánh với người khác. Chính nỗi sợ ấy khiến họ không dám thử, không dám bước ra khỏi vùng an toàn. Điều đó đôi khi còn nguy hiểm hơn thất bại, bởi nó khiến con người sống một cuộc đời an toàn nhưng nhạt nhòa, thiếu dấu ấn. Dám thất bại, dám sai và dám sửa mới là biểu hiện của một người trẻ bản lĩnh. Tóm lại, thất bại là một phần tất yếu của hành trình đi đến thành công. Với người trẻ, chấp nhận thất bại không phải là yếu đuối mà là sự dũng cảm. Biết đứng lên sau mỗi lần vấp ngã, biết biến khó khăn thành động lực, chúng ta mới có thể chạm tới những thành tựu xứng đáng. Bởi lẽ, vinh quang thật sự không nằm ở việc chưa từng thất bại, mà nằm ở cách chúng ta bước tiếp sau thất bại ấy.