Câu 1

Lao động và ước mơ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực để con người cố gắng vươn lên, còn lao động là con đường giúp biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không chịu học tập, rèn luyện và lao động thì ước mơ mãi chỉ là điều viển vông. Ngược lại, lao động chăm chỉ sẽ giúp con người tích lũy kiến thức, kinh nghiệm và từng bước chạm tới điều mình mong muốn. Trong thực tế, những người thành công đều là những người biết kiên trì lao động vì mục tiêu của mình. Nhà bác học Thomas Edison đã phải trải qua hàng nghìn lần thất bại mới tạo ra được bóng đèn điện. Chính sự nỗ lực không ngừng đã giúp ông biến ước mơ thành hiện thực. Là học sinh, chúng ta cần xác định cho mình những ước mơ đúng đắn và không ngại khó khăn trong học tập, rèn luyện. Chỉ bằng sự chăm chỉ và ý chí bền bỉ, con người mới có thể đạt được thành công và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Câu 2

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, sâu lắng và mang đậm tinh thần thời đại. Bài thơ Nhớ là một trong những bài thơ tình tiêu biểu thời kháng chiến chống Pháp. Qua tác phẩm, nhà thơ đã thể hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình với nỗi nhớ người yêu tha thiết hòa quyện cùng tình yêu đất nước và lí tưởng chiến đấu cao đẹp.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh thiên nhiên lung linh, giàu chất thơ:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây”

Ngôi sao và ngọn lửa được nhân hóa như mang tâm trạng nhớ thương của con người. Hình ảnh “ngôi sao”, “ngọn lửa” vừa gợi vẻ đẹp của thiên nhiên núi rừng kháng chiến, vừa tượng trưng cho niềm tin và hơi ấm của tình yêu. Trong không gian đêm lạnh nơi chiến khu, nỗi nhớ người yêu trở thành nguồn động viên lớn lao đối với người chiến sĩ. Tâm trạng nhớ thương hiện lên nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, da diết.

Nỗi nhớ ấy tiếp tục được bộc lộ trực tiếp trong những câu thơ tiếp theo:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”

Đây là câu thơ đẹp và giàu ý nghĩa. Tình yêu đôi lứa được đặt song song với tình yêu đất nước. Nhà thơ không tách biệt tình yêu cá nhân với tình yêu quê hương mà hòa quyện hai thứ tình cảm ấy làm một. Đất nước hiện lên vừa “vất vả đau thương” bởi chiến tranh gian khổ, vừa “tươi thắm vô ngần” bởi niềm tin vào tương lai. Qua đó, ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ thời kháng chiến: yêu tha thiết người mình yêu nhưng cũng hết lòng vì Tổ quốc.

Nỗi nhớ trong bài thơ còn được diễn tả bằng những chi tiết giản dị mà chân thực:

“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Điệp từ “mỗi” được lặp lại nhiều lần cho thấy nỗi nhớ thường trực, da diết trong mọi khoảnh khắc đời sống. Người yêu luôn hiện diện trong tâm trí người chiến sĩ trên từng chặng đường hành quân, trong từng sinh hoạt thường ngày. Nỗi nhớ ấy không làm con người yếu mềm mà trở thành động lực tinh thần giúp họ vượt qua gian khổ của chiến tranh.

Ở khổ thơ cuối, tâm trạng nhân vật trữ tình mang vẻ đẹp lạc quan, tin tưởng:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”

Hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa” một lần nữa xuất hiện như biểu tượng của tình yêu bền vững và lí tưởng cách mạng bất diệt. Tình yêu riêng hòa vào tình yêu lớn của dân tộc, trở thành sức mạnh giúp con người “kiêu hãnh làm người”. Nhân vật trữ tình không chỉ nhớ thương mà còn đầy niềm tin vào tương lai, vào chiến thắng và hạnh phúc.

Bằng giọng thơ tha thiết, hình ảnh giàu tính biểu tượng cùng ngôn ngữ giản dị mà sâu sắc, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ. Đó là nỗi nhớ da diết về người yêu, tình yêu đất nước sâu nặng và tinh thần chiến đấu kiên cường của người chiến sĩ thời kháng chiến.

Bài thơ Nhớ không chỉ là khúc ca tình yêu đẹp đẽ mà còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh gian khổ: yêu thương chân thành, sống có lí tưởng và luôn hướng về Tổ quốc.

Hai hiện tượng này thuộc cảm ứng ở thực vật và đều là ứng động (vì không phụ thuộc vào hướng tác nhân kích thích).

a. Đóng mở của khí khổng

→ Thuộc ứng động không sinh trưởng.

Vì: Sự đóng – mở diễn ra do thay đổi sức trương nước của tế bào khí khổng, không làm tế bào lớn lên và không phụ thuộc hướng kích thích.

b. Nở hoa của cây mười giờ

→ Thuộc ứng động sinh trưởng.

Vì: Hoa nở theo thời điểm ánh sáng/nhiệt độ trong ngày, không phụ thuộc hướng tác động; sự nở hoa có liên quan đến quá trình sinh trưởng của tế bào cánh hoa.

1. Vì sao tiêu chảy gây suy dinh dưỡng và có thể dẫn tới tử vong ở trẻ?

• Khi tiêu chảy, trẻ mất nhiều nước và muối khoáng → dễ bị mất nước, rối loạn điện giải, có thể nguy hiểm đến tính mạng.
• Thức ăn đi qua ruột quá nhanh → không kịp hấp thu chất dinh dưỡng → trẻ thiếu năng lượng và vitamin.
• Trẻ mệt, chán ăn → ăn ít hơn → cơ thể càng thiếu chất.
• Nếu tiêu chảy kéo dài hoặc tái đi tái lại → suy dinh dưỡng nặng, sức đề kháng giảm → dễ mắc bệnh khác và tăng nguy cơ tử vong.

2. Cách phòng tránh tiêu chảy

• Ăn chín, uống sôi; không ăn thức ăn ôi thiu.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Dùng nguồn nước sạch, bảo quản thực phẩm hợp vệ sinh.
• Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường (nhà tiêu hợp vệ sinh).
• Cho trẻ bú mẹ đầy đủ trong 6 tháng đầu.
• Tiêm phòng đầy đủ (như vắc-xin rota theo hướng dẫn y tế).

1. Đại diện

• Hệ tuần hoàn hở: Sâu bọ, tôm, cua (đa số động vật không xương sống).
• Hệ tuần hoàn kín: Giun đốt, mực, cá, ếch, bò sát, chim, thú (người).

2. Cấu tạo

• Hệ tuần hoàn hở: Tim và mạch hở; máu (dịch tuần hoàn) không chảy hoàn toàn trong mạch.
• Hệ tuần hoàn kín: Tim và hệ mạch kín (động mạch, mao mạch, tĩnh mạch); máu luôn chảy trong mạch.

3. Đường đi của máu

• Hệ tuần hoàn hở: Máu từ tim → mạch → tràn vào khoang cơ thể → trở về tim.
• Hệ tuần hoàn kín: Máu từ tim → động mạch → mao mạch → tĩnh mạch → về tim (không ra khỏi mạch).

4. Tốc độ máu trong hệ mạch

• Hệ tuần hoàn hở: Chậm.
• Hệ tuần hoàn kín: Nhanh.