câu 1

Bài thơ "Than đạo học" của Trần Tế Xương là một bức tranh biếm họa sắc sảo về thực trạng Nho học buổi giao thời. Về nội dung, bài thơ phản ánh nỗi chua chát trước sự suy tàn của đạo học truyền thống khi "Mười người đi học, chín người thôi". Tác giả không chỉ than thở cho thân phận sĩ tử mà còn phê phán sự thực dụng, mất đi sĩ khí của những người trí thức đương thời – họ rụt rè như "gà phải cáo" hoặc bất chấp tất cả để "đấm ăn xôi". Qua đó, Tú Xương thể hiện niềm hoài cổ và nỗi đau trước những giá trị văn hóa đang dần bị băng hoại. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú điêu luyện với ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi. Đặc biệt, việc sử dụng các từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh đã khắc họa thành công những bộ dạng nhếch nhác, tâm thế bất ổn của con người trong cảnh lộn xộn của xã hội. Giọng điệu trào phúng vừa mỉa mai, vừa ngậm ngùi đã tạo nên sức ám ảnh sâu sắc, khẳng định phong cách nghệ thuật độc đáo của bậc thầy thơ Nho học cuối cùng.

câu 1

Bài thơ "Than đạo học" của Trần Tế Xương là một bức tranh biếm họa sắc sảo về thực trạng Nho học buổi giao thời. Về nội dung, bài thơ phản ánh nỗi chua chát trước sự suy tàn của đạo học truyền thống khi "Mười người đi học, chín người thôi". Tác giả không chỉ than thở cho thân phận sĩ tử mà còn phê phán sự thực dụng, mất đi sĩ khí của những người trí thức đương thời – họ rụt rè như "gà phải cáo" hoặc bất chấp tất cả để "đấm ăn xôi". Qua đó, Tú Xương thể hiện niềm hoài cổ và nỗi đau trước những giá trị văn hóa đang dần bị băng hoại. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú điêu luyện với ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi. Đặc biệt, việc sử dụng các từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh đã khắc họa thành công những bộ dạng nhếch nhác, tâm thế bất ổn của con người trong cảnh lộn xộn của xã hội. Giọng điệu trào phúng vừa mỉa mai, vừa ngậm ngùi đã tạo nên sức ám ảnh sâu sắc, khẳng định phong cách nghệ thuật độc đáo của bậc thầy thơ Nho học cuối cùng.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ. Thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật. (Bài thơ gồm 8 câu, mỗi câu có 7 chữ). Câu 2. Đề tài của bài thơ này là gì? Trả lời: Đề tài về khoa cử và giáo dục (cụ thể là sự suy tàn của Nho học) trong buổi giao thời giữa cũ và mới. Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay đã chán rồi"? Tác giả nhận định như vậy vì: Sự sa sút về số lượng và tinh thần: "Mười người đi học, chín người thôi" – người theo học chữ Nho thưa thớt, không còn mặn mà. Sự thay đổi của thời thế: Chế độ thi cử Nho học đang dần bị bãi bỏ hoặc thay thế, khiến vị thế của người trí thức cũ bị lung lay. Cảnh tượng thảm hại của người học: Những người theo đạo học không còn giữ được phong thái, thay vào đó là sự rụt rè ("gà phải cáo") hay liều lĩnh, thực dụng ("đấm ăn xôi"). Câu 4. Nhận xét về việc tác giả sử dụng những từ láy trong bài thơ. Các từ láy: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh. Nhận xét: Việc sử dụng các từ láy giàu tính hình tượng và biểu cảm giúp: Khắc họa sinh động chân dung và trạng thái tâm lý thảm hại, nhếch nhác của những "ông đồ", "sĩ tử" thời bấy giờ. Thể hiện thái độ mỉa mai, châm biếm sâu cay của Tú Xương đối với thực trạng đạo học suy đồi. Làm cho giọng điệu bài thơ trở nên hóm hỉnh nhưng cũng đầy chua chát. Câu 5. Nội dung của bài thơ này là gì? Bài thơ phản ánh thực trạng bi hài của Nho học và khoa cử nước ta cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX khi thực dân Pháp bắt đầu thay đổi nền giáo dục. Qua đó, tác giả bày tỏ nỗi đau xót, sự mỉa mai trước cảnh giá trị đạo học bị rẻ rúng, con người mất dần sĩ khí và sự tôn nghiêm trước sức mạnh của đồng tiền và thời thế mới.

âu 1 lời độc thoại của văn bản: "giá mà nghe kể lại, thì chẳng đời nào tin, vậy mà sự thể hiển nhiên kia! Khiến cho lòng ta tan vỡ". Câu 2 Vua lia nhận ra sự thật phũ phàng đó vào thời điểm bị đẩy ra ngoài giữa đêm giông bão Câu 3 Đặc điểm Lời thoại của vua lia: Sự hỗn loạn, Đứt gãy:Các câu văn ngắn,Nhảy chủ đề này sang chủ đề khác Sự giao thoa giữa thực và Ảo: đang trong trạng thái điên dại, Ông nhìn thấy"Hoa đồng cỏ nội"Nhưng lại tưởng ra quân đội,Vũ khí và kẻ thù Ngôn ngữ giàu hình ảnh và ẩn dụ:Phản ánh một bị tổn thương sâu sắc,Vừa mang phong thái của một vị vua,Vừa mang sự ngây ngô của một người điên Câu 4 Chỉ các câu dẫn: Li đeo tất rất ngộ nghĩnh những hoa đồng cỏ nổi Nói riêng Một gia tướng và một số gia nhân ra Xong rồi mà Lia vùng chảy, Bọn gia nhân đuổi theo Tác dụng: Với việc dàn dựng: diễn và diễn viên được hành động trang phục vị trí Di chuyển và cách biểu cảm trên Với người đọc:Giúp hình dung rõ nét về ngoại hình bối cảnh không gian và nhịp điệu dồn dập của hành động kịch,Từ đó hiểu sâu hơn về tâm trạng nhân vật câu 5 Bức tranh hiện thực đời sống quan Văn: Sự bằng đạo đức Gia đình:Tình phụ tử bị rẩy rún con cái phản bội cha mẹ Thân phận con người nhỏ bé:Ngay cả một vị vua uy quyền cũng có thể trở thành thứ đồ chơi trong tay vận mệnh rơi vào trắng tay Sự đảo điên của xã hội nơi mà có quyền có thể che đậy tội ác Sự thật trần trụi khẳng định một thực tế đau lòng con người thường chỉ tỉnh ngộ về bản chất cuộc đời khi đã mất hết tất cả rơi vào cảnh ngộ bi thương

Câu 1 (2,0 điểm): Nghị luận về văn bản "Cảnh tượng đau lòng" Văn bản Cảnh tượng đau lòng (đoạn trích Truyện Kiều - Nguyễn Du) khắc họa bi kịch tan nát gia đình Thúy Kiều qua ngôn ngữ kể chuyện đầy cảm thương. Cảnh tượng được miêu tả qua các chi tiết đậm chất điện ảnh: "nàng xôn xao", "nỗi sầu rụng rời", tiếng khóc òa của gia đình. Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp ước lệ tượng trưng kết hợp với ngôn ngữ tả cảnh ngụ tình, làm nổi bật sự ngột ngạt, kinh hoàng của cảnh lính tráng ập vào nhà, phá nát hạnh phúc gia đình. Sự đối lập giữa sự êm ấm, trù phú trước đó ("Phong tư tài mạo") và khung cảnh hoang tàn sau đó ("dường như lăng mười") nhấn mạnh sự bất công tàn bạo của xã hội phong kiến. Qua đó, tác giả thể hiện niềm xót xa sâu sắc trước nỗi đau con người và sự cảm thông, trân trọng vẻ đẹp gia đình bị chà đạp. Câu 2 (4,0 điểm): Nghịch cảnh trong cuộc sống Cuộc sống không bao giờ là con đường bằng phẳng, mà là sự đan xen giữa những tháng ngày êm đềm và những khó khăn, thử thách. Nghịch cảnh, hiểu đơn giản, là những tình huống oái oăm, hoàn cảnh éo le, nghịch ý, hay những thất bại, mất mát to lớn mà con người phải đối mặt. Tuy nhiên, nghịch cảnh không chỉ là "rào cản" mà còn là thước đo bản lĩnh và cơ hội để con người vươn lên. Ý nghĩa quan trọng nhất của nghịch cảnh là rèn luyện ý chí và bản lĩnh. Giống như kim cương chỉ tỏa sáng sau khi chịu áp lực cực lớn, con người chỉ bộc lộ sức mạnh tiềm ẩn khi đứng trước khó khăn. Nghịch cảnh rèn cho ta sự kiên cường, lòng kiên nhẫn và ý chí không bao giờ bỏ cuộc. Ví dụ, câu chuyện về Nick Vujicic, người đàn ông không tay không chân, đã vượt qua nỗi đau thể xác và sự tuyệt vọng để trở thành diễn giả truyền cảm hứng, là minh chứng rõ ràng nhất. Thứ hai, nghịch cảnh giúp con người trưởng thành và tích lũy kinh nghiệm. Thất bại mang lại bài học, mất mát dạy ta biết trân trọng. Khi đối mặt với nghịch cảnh, ta buộc phải tư duy, tìm giải pháp và thay đổi bản thân. Sự trưởng thành không đến từ những thành công dễ dàng, mà đến từ việc ta đứng dậy sau những cú ngã. Thứ ba, nghịch cảnh là đòn bẩy cho sự sáng tạo và đổi mới. Trong hoàn cảnh khó khăn nhất, khi không còn lựa chọn nào khác, con người buộc phải tìm ra những con đường mới, phương pháp mới. Những phát minh vĩ đại, những tác phẩm kinh điển thường ra đời trong những hoàn cảnh khốn cùng nhất. Tuy nhiên, ý nghĩa của nghịch cảnh chỉ thực sự phát huy khi con người có thái độ tích cực. Nếu nhìn nghịch cảnh với góc nhìn bi quan, ta sẽ gục ngã và trở thành nạn nhân. Ngược lại, nếu coi nghịch cảnh là "trường học" của cuộc đời, ta sẽ trở thành người thắng cuộc. Tóm lại, nghịch cảnh là một phần tất yếu của cuộc sống. Hãy dũng cảm đối mặt, xem nghịch cảnh là cơ hội để rèn luyện và vươn lên. Hãy ghi nhớ rằng: "Khó khăn không phải là tường đá, mà là nấc thang để bạn bước cao hơn". Cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra một cách suôn sẻ như ta mong muốn. Những nghịch cảnh thường xuyên xuất hiện, thử thách con người trong hành trình trưởng thành và phát triển. Vậy nghịch cảnh có thực sự đáng sợ, hay nó chính là một phần quan trọng của cuộc sống mà chúng ta cần chấp nhận? Nghịch cảnh, theo cách hiểu đơn giản, là những tình huống khó khăn, khắc nghiệt mà chúng ta thường phải đối mặt. Đó có thể là những thất bại trong công việc, những khó khăn trong học tập, hay những cuộc chia ly, mất mát trong tình cảm. Dù ở lĩnh vực nào, nghịch cảnh cũng đều có thể khiến con người cảm thấy chán nản, tuyệt vọng. Tuy nhiên, nếu nhìn theo một khía cạnh khác, những nghịch cảnh này lại mở ra cho chúng ta những bài học quý giá về cuộc sống. Trước hết, nghịch cảnh giúp chúng ta nhận ra giá trị của bản thân. Khi đối diện với khó khăn, con người thường bắt đầu tìm kiếm những giải pháp, động lực để vượt qua. Những thất bại không chỉ là tổn thất, mà là cơ hội để chúng ta xem xét lại bản thân, xác định lại mục tiêu và tìm ra những phương thức mới để tiến về phía trước. Chẳng hạn, một sinh viên thất bại trong kỳ thi có thể thấy rõ điểm yếu của mình, từ đó quyết định thay đổi phương pháp học tập để đạt được kết quả tốt hơn trong lần sau. Chính thông qua nghịch cảnh, con người học được cách kiên nhẫn, kiên trì và không ngừng phấn đấu. Bên cạnh đó, nghịch cảnh còn gắn kết con người với nhau. Khi phải đối diện với khó khăn, con người thường tìm đến sự hỗ trợ từ những người xung quanh. Những lúc hoạn nạn thường là thời điểm mà tình bạn, tình thân được thể hiện rõ nét nhất. Sự sẻ chia, đồng cảm trong những lúc khó khăn tạo dựng nên mối quan hệ bền chặt và ý nghĩa hơn. Nó cũng giúp mỗi người nhận thức rằng mình không đơn độc, mà luôn có người bên cạnh sẵn sàng ủng hộ và đồng hành. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, không phải ai cũng có khả năng biến nghịch cảnh thành cơ hội. Một số người có thể trở nên chán nản, mất động lực và vin vào những khó khăn để bao biện cho sự thất bại của mình. Đó là lúc họ cần sự giúp đỡ, sự động viên từ những người xung quanh để có thể đứng dậy và tiếp tục bước đi. Việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè hay các chuyên gia tâm lý là cách hữ