Câu 1

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, ước mơ đóng vai trò là kim chỉ nam, còn lao động chính là con thuyền đưa ta cập bến thành công. Mối quan hệ giữa lao động và ước mơ là mối quan hệ hữu cơ, gắn truyền động lực cho nhau. Ước mơ giúp con người xác định mục tiêu, biến những công việc nặng nhọc thường ngày trở nên có ý nghĩa và bớt mệt mỏi hơn. Tuy nhiên, nếu ước mơ chỉ nằm trong suy nghĩ mà thiếu đi sự lao động bền bỉ, nó sẽ mãi là một ảo ảnh xa vời. Lao động – dù là trí óc hay chân tay – chính là quá trình hiện thực hóa khát vọng, giúp ta mài giũa kỹ năng và bản lĩnh. Một người thợ giỏi, một bác sĩ tài hoa hay một nghệ sĩ lớn đều phải trải qua hàng vạn giờ lao động miệt mài để chạm tới đỉnh cao mà họ từng mơ ước. Ngược lại, chính những thành quả từ lao động lại tiếp thêm tự tin để ta nuôi dưỡng những ước mơ lớn lao hơn. Tóm lại, đừng chỉ là "kẻ mộng mơ" trên trang giấy, hãy là một người lao động cần mẫn, bởi chỉ có mồ hôi và sự nỗ lực mới có thể biến những điều không thể thành có thể.

Câu 2

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông thường mang vẻ đẹp phóng khoáng, hàm súc nhưng vô cùng sâu lắng. Bài thơ "Nhớ", sáng tác trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, là một bản tình ca đặc biệt, nơi nỗi nhớ của cá nhân hòa quyện chặt chẽ với tình yêu đất nước và lý tưởng cách mạng.

​Mở đầu bài thơ, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên qua những hình ảnh thiên nhiên đầy tính biểu tượng. Nỗi nhớ không còn là một khái niệm trừu tượng mà được gửi gắm vào "ngôi sao" và "ngọn lửa": ​"Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây" ​Trong không gian mênh mông của "đèo mây" và "ngàn cây" đầy sương lạnh, nỗi nhớ trở thành điểm tựa tinh thần. Những câu hỏi tu từ "nhớ ai" không chỉ thể hiện sự xao động trong lòng người chiến sĩ mà còn cho thấy nỗi nhớ ấy có sức mạnh diệu kỳ: nó "soi sáng" và "sưởi ấm". Hình bóng người thương ở quê nhà đã trở thành động lực giúp anh vượt qua những đêm hành quân khắc nghiệt. ​Điểm độc đáo nhất trong tâm trạng nhân vật trữ tình chính là sự khẳng định một quan niệm yêu mới mẻ, hiện đại: ​"Anh yêu em như anh yêu đất nước Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần"

​Nguyễn Đình Thi đã đặt tình yêu đôi lứa ngang hàng với tình yêu Tổ quốc. Đây không phải là sự đánh đổi mà là sự hòa quyện. Anh yêu em không phải để quên đi nhiệm vụ, mà chính vì yêu em, anh càng thêm yêu mảnh đất vất vả, đau thương nhưng vô cùng tươi đẹp này. Nỗi nhớ ấy theo sát anh trên từng cung đường, thấm vào từng nếp sinh hoạt bình dị nhất: ​"Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn" ​Điệp từ "mỗi" được lặp lại liên tiếp tạo nên một nhịp điệu dồn dập, khẳng định nỗi nhớ thường trực, ám ảnh và chiếm trọn tâm trí. Nó không còn là khoảnh khắc mà đã trở thành hơi thở, thành sự sống. ​Khép lại bài thơ, tâm trạng nhân vật trữ tình chuyển hóa từ nỗi nhớ nhung da diết sang niềm kiêu hãnh và lý tưởng sống cao đẹp: ​"Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người." ​Hình ảnh "ngôi sao không tắt" và "ngọn lửa đỏ rực" là minh chứng cho một tình yêu bất diệt, gắn liền với lý tưởng cách mạng. Cụm từ "kiêu hãnh làm người" cho thấy nhân vật trữ tình đã tìm thấy ý nghĩa lớn lao của tình yêu: yêu không chỉ là để thuộc về nhau, mà yêu là để cùng nhau chiến đấu vì độc lập, tự do.​Với thể thơ tự do linh hoạt, hình ảnh thơ vừa giàu tính tạo hình vừa đậm chất suy tưởng, bài thơ "Nhớ" đã khắc họa thành công một tâm hồn chiến sĩ trẻ trung, lãng mạn nhưng cũng đầy bản lĩnh. Qua đó, người đọc không chỉ thấy một nỗi nhớ riêng tư mà còn thấy cả vẻ đẹp của một thế hệ "yêu nhau trong chiến đấu", lấy tình yêu làm sức mạnh để dâng hiến cho cuộc đời chung của dân tộc.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính là Nghị luận.

Câu 2

Văn bản bàn về ý nghĩa và giá trị của lao động đối với đời sống con người và xã hội, cũng như tầm quan trọng của việc tìm thấy niềm vui trong lao động.

Câu 3

​Bằng chứng: Tác giả đưa ra hình ảnh thực tế từ tự nhiên: ​Chim yến non được bố mẹ mớm mồi nhưng khi lớn lên phải tự đi kiếm mồi. ​Hổ và sư tử cũng phải tự mình săn mồi (lao động) để tồn tại.

Câu 4

​Lao động không chỉ là gánh nặng hay nghĩa vụ để kiếm sống, mà là cơ hội để khám phá khả năng bản thân. ​Khi làm việc với niềm đam mê và niềm vui, chúng ta không cảm thấy mệt mỏi; ngược lại, nó tạo ra giá trị tinh thần, giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa và trọn vẹn hơn. Hạnh phúc thực sự nằm ở quá trình cống hiến và tận hưởng thành quả do chính tay mình làm ra.

Câu 5

​Biểu hiện: Một bộ phận giới trẻ hiện nay có tâm lí "ngại khó, ngại khổ", thích hưởng thụ nhưng lười lao động. ​Cụ thể: Có những người chọn lối sống "ký sinh", dựa dẫm vào gia đình dù đã đến tuổi trưởng thành; hoặc có thái độ làm việc hời hợt, chỉ coi lao động là công cụ để kiếm tiền mà không quan tâm đến giá trị đóng góp cho cộng đồng. Họ coi thường những công việc tay chân và luôn tìm cách "việc nhẹ lương cao", dẫn đến sự trống rỗng về tâm hồn và thiếu hụt kỹ năng sống.