CH3​COOH+(CH3​)2​CHCH2​CH2​OH⇌CH3​COOCH2​CH2​CH(CH3​)2​+H2​O

🧪 Bản chất phản ứng

• Là phản ứng thuận nghịch (este hoá ⇌ thuỷ phân).
• Muốn tăng hiệu suất tạo este, ta phải dịch chuyển cân bằng về phía phải (phía tạo este).

⚙️ Hai cách tăng hiệu suất tổng hợp isoamyl acetate

Cách 1: Dùng dư một trong hai chất ban đầu (CH₃COOH hoặc isoamyl alcohol)

• Theo nguyên lý Lơ Sa-tơ-li-ê (Le Chatelier), khi tăng nồng độ chất tham gia, cân bằng sẽ dịch theo chiều tiêu thụ chất đó, tức là về phía tạo sản phẩm (este).
• Thực tế, người ta thường dùng dư axit axetic vì rẻ hơn và dễ tách khỏi hỗn hợp sau phản ứng.

\(\text{T} \overset{ }{\text{a}} \text{ng}\&\text{nbsp}; \left[\right. \text{CH}_{3} \text{COOH} \left]\right. \Rightarrow \text{C} \hat{\text{a}} \text{n}\&\text{nbsp};\text{b} \overset{ˋ}{\overset{ }{\text{a}}} \text{ng}\&\text{nbsp};\text{d}ị\text{ch}\&\text{nbsp};\text{ph}ả\text{i} \Rightarrow \text{T} \overset{ }{\text{a}} \text{ng}\&\text{nbsp};\text{hi}ệ\text{u}\&\text{nbsp};\text{su} \overset{ˊ}{\hat{\text{a}}} \text{t}\&\text{nbsp};\text{este}.\)

Cách 2: Tách liên tục nước (sản phẩm phụ) ra khỏi hỗn hợp phản ứng

• Vì nước là sản phẩm của phản ứng thuận, nên nếu loại bỏ H₂O, cân bằng sẽ dịch sang phải để bù lại phần nước bị lấy đi → tạo thêm este.
• Trong phòng thí nghiệm, H₂SO₄ đặc không chỉ là xúc tác acid, mà còn có tính hút nước mạnh, giúp loại bỏ nướcsinh ra, nhờ đó tăng hiệu suất tạo isoamyl acetate.

\(\text{Lo}ạ\text{i}\&\text{nbsp};\text{H}_{2} \text{O} \Rightarrow \text{C} \hat{\text{a}} \text{n}\&\text{nbsp};\text{b} \overset{ˋ}{\overset{ }{\text{a}}} \text{ng}\&\text{nbsp};\text{d}ị\text{ch}\&\text{nbsp};\text{ph}ả\text{i} \Rightarrow \text{T} \overset{ }{\text{a}} \text{ng}\&\text{nbsp};\text{hi}ệ\text{u}\&\text{nbsp};\text{su} \overset{ˊ}{\hat{\text{a}}} \text{t}\&\text{nbsp};\text{este}.\)

✅ Tóm tắt:

Ta sẽ viết phương trình hoá học cho từng giai đoạn trong sơ đồ:

(1) N₂ → NO

→ Quá trình hồ quang điện trong khí quyển (sét, tia chớp) làm N₂ và O₂ phản ứng tạo nitric oxide (NO):

\(\text{N}_{2} + \text{O}_{2} \overset{\text{tia}\&\text{nbsp};\text{s} \overset{ˊ}{\text{e}} \text{t}}{\rightarrow} 2 \text{NO}\)

(2) NO → NO₂

→ Nitric oxide tiếp tục bị oxi hoá trong không khí:

\(2 \text{NO} + \text{O}_{2} \rightarrow 2 \text{NO}_{2}\)

(3) NO₂ → HNO₃

→ Nitrogen dioxide tác dụng với nước (và một phần NO) để tạo axit nitric:

\(4 \text{NO}_{2} + 2 \text{H}_{2} \text{O} + \text{O}_{2} \rightarrow 4 \text{HNO}_{3}\)

(hoặc dạng rút gọn hay dùng trong sách giáo khoa:)

\(2 \text{NO}_{2} + \text{H}_{2} \text{O} \rightarrow \text{HNO}_{3} + \text{HNO}_{2}\)

(4) HNO₃ → H⁺ + NO₃⁻

→ Trong nước mưa, axit nitric phân li hoàn toàn:

\(\text{HNO}_{3} \rightarrow \text{H}^{+} + \text{NO}_{3}^{-}\)

✅ Tóm tắt sơ đồ hoàn chỉnh:

\((\text{1}) \textrm{ }\textrm{ } & \text{N}_{2} + \text{O}_{2} \overset{\text{tia}\&\text{nbsp};\text{s} \overset{ˊ}{\text{e}} \text{t}}{\rightarrow} 2 \text{NO} \\ (\text{2}) \textrm{ }\textrm{ } & 2 \text{NO} + \text{O}_{2} \rightarrow 2 \text{NO}_{2} \\ (\text{3}) \textrm{ }\textrm{ } & 4 \text{NO}_{2} + 2 \text{H}_{2} \text{O} + \text{O}_{2} \rightarrow 4 \text{HNO}_{3} \\ (\text{4}) \textrm{ }\textrm{ } & \text{HNO}_{3} \rightarrow \text{H}^{+} + \text{NO}_{3}^{-}\)

Kết quả cuối cùng: N₂ trong không khí → H⁺ + NO₃⁻ trong nước mưa, cung cấp đạm nitrat cho đất 🌱.

ChatGPT đã nói:

Ta cùng phân tích từng chất theo thuyết Bronsted–Lowry (axit là chất cho proton H⁺, bazơ là chất nhận proton H⁺, chất lưỡng tính có thể vừa cho vừa nhận proton).

1. CH₃COO⁻ (ion axetat)

• Phân tích:
  CH₃COO⁻ là bazơ liên hợp của axit yếu CH₃COOH.
  Nó có thể nhận H⁺ để tạo lại CH₃COOH.
• Phản ứng minh họa:
  \(\text{CH}_{3} \text{COO}^{-} + \text{H}^{+} \rightarrow \text{CH}_{3} \text{COOH}\)

👉 Kết luận: CH₃COO⁻ là base (bazơ) theo Bronsted–Lowry.

2. NH₄⁺ (ion amoni)

• Phân tích:
  NH₄⁺ là axit liên hợp của bazơ NH₃.
  Nó có thể cho H⁺ để tạo lại NH₃.
• Phản ứng minh họa:
  \(\text{NH}_{4}^{+} \rightarrow \text{NH}_{3} + \text{H}^{+}\)

👉 Kết luận: NH₄⁺ là acid theo Bronsted–Lowry.

3. HPO₄²⁻ (ion hiđrôphotphat)

• Phân tích:
  HPO₄²⁻ có thể:
• • Nhận H⁺ → tạo H₂PO₄⁻
    \(\text{HPO}_{4}^{2 -} + \text{H}^{+} \rightarrow \text{H}_{2} \text{PO}_{4}^{-}\)
  • Cho H⁺ → tạo PO₄³⁻
    \(\text{HPO}_{4}^{2 -} \rightarrow \text{PO}_{4}^{3 -} + \text{H}^{+}\)

👉 Kết luận: HPO₄²⁻ là chất lưỡng tính (vừa có thể là acid, vừa là base

* Giống nhau: Về nội dung đều có:

- Hình biểu diễn.

- Kích Thước.

- Khung tên.

* Khác nhau:

- Bản vẽ chi tiết:

+ Yêu cầu kĩ thuật.

+ Không có bảng kê.

+ Bản vẽ chi tiết là một trong các thành phần để xây dựng lên bản vẽ lắp.

- Bản vẽ lắp:

+ Không nêu yêu cầu kĩ thuật.

+ Bảng kê.

+ Nhờ các chi tiết lắp ghép với nhau tạo nên một bộ phận máy hoặc máy.