Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản.

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát (cặp câu 6 chữ và 8 chữ liên tiếp).

---

Câu 2: Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản.

Các phương thức biểu đạt chính:

· Tự sự (kể lại sự việc, diễn biến câu chuyện).

· Miêu tả (miêu tả cảm xúc, hành động nhân vật).

· Biểu cảm (bộc lộ tình cảm, thái độ).

---

Câu 3: Tóm tắt văn bản bằng những sự kiện chính và cho biết văn bản thuộc mô hình cốt truyện nào?

Sự kiện chính:

1. Chằn tinh và Đại bàng (hai yêu tinh bị Thạch Sanh giết) hợp mưu trả thù bằng cách ăn trộm châu báu trong cung, bỏ vào lều Thạch Sanh để vu oan.

2. Thạch Sanh bị bắt và kết án chém.

3. Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn; tiếng đàn vang đến tai công chúa, khiến nàng nhớ lại và xin vua cha gặp người đánh đàn.

4. Thạch Sanh kể lại sự thật về việc giết yêu tinh, cứu công chúa, bị vu oan.

5. Vua minh oan, phong Thạch Sanh làm phò mã và xử tội Lý Thông.

6. Thạch Sanh tha tội chết cho Lý Thông vì thương mẹ già, nhưng Lý Thông trên đường về quê bị sét đánh chết.

Mô hình cốt truyện: Truyện thuộc mô hình cốt truyện kết thúc có hậu (thiện thắng ác, công lý được thực thi, nhân vật chính được đền đáp xứng đáng).

---

Câu 4: Phân tích tác dụng của một chi tiết kì ảo trong văn bản.

Chi tiết kì ảo: Tiếng đàn của Thạch Sanh vang đến tai công chúa, khiến nàng tỉnh lại và nhớ ra sự thật.

Tác dụng:

· Thúc đẩy cốt truyện: Tiếng đàn trở thành phương tiện giải oan, giúp công chúa và vua nhận ra chân tướng sự việc.

· Thể hiện chủ đề: Khẳng định sức mạnh của cái thiện, của công lý và sự thật (tiếng đàn như lời nói chân thực vượt qua mọi gian dối).

· Tạo sự hấp dẫn: Yếu tố kì ảo làm tăng tính ly kỳ, lôi cuốn cho câu chuyện.

---

Câu 5: So sánh văn bản với truyện cổ tích Thạch Sanh, chỉ ra điểm giống và khác nhau cơ bản.

Giống nhau:

· Nhân vật chính: Thạch Sanh (hiền lành, dũng cảm), Lý Thông (gian ác), công chúa.

· Cốt truyện cơ bản: Thạch Sanh giết chằn tinh, đại bàng, bị vu oan, sau đó được giải oan và kết hôn với công chúa. Lý Thông bị trừng phạt.

· Chủ đề: Thiện thắng ác, công lý được thực thi.

· Yếu tố kì ảo: Tiếng đàn thần, yêu tinh, sự trừng phạt của trời.

Khác nhau:

Tiêu chí Văn bản thơ (bài làm) Truyện cổ tích Thạch Sanh (bản gốc)

Hình thức Thơ lục bát Văn xuôi tự sự dân gian

Chi tiết Chằn tinh và đại bàng cùng hợp mưu vu oan Thường là Lý Thông chủ động hãm hại Thạch Sanh

Kết thúc Lý Thông bị sét đánh chết ngay trên đường về quê Lý Thông bị sét đánh chết hoặc bị trừng phạt tương tự

Ngôn ngữ Nhịp điệu, vần điệu thơ ca, giàu hình ảnh, biểu cảm Ngôn ngữ kể chuyện dân gian, giản dị, mộc mạc

Độ dài Ngắn gọn, cô đọng, chỉ tập trung vào phần cao trào Dài hơn, có đầy đủ các tình tiết từ đầu đến cuối

Nhận xét chung: Văn bản thơ là phiên bản rút gọn, chuyển thể bằng thơ của truyện cổ tích, tập trung vào những sự kiện chính và nhấn mạnh tính chất kì ảo, công lý.

Câu 1:

Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn bên trong (hay điểm nhìn của nhân vật), tức người kể chuyện đồng nhất với nhân vật Thứ, miêu tả sự việc và cảm xúc từ góc nhìn, ý nghĩ của nhân vật này.

---

Câu 2:

Khi ngồi trên ghế nhà trường, ước mơ của Thứ là:

· Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học, sang Tây du học.

· Trở thành một vĩ nhân, đem lại những thay đổi lớn lao cho đất nước.

· Không muốn trở thành một con người tầm thường, làm công chức nhỏ mọn, sống đời đơn điệu.

---

Câu 3:

Trong đoạn trích, tác giả sử dụng biện pháp liệt kê (sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra) kết hợp với điệp cấu trúc (người ta sẽ…, vợ y sẽ…, chính y sẽ…).

Tác dụng:

· Nhấn mạnh sự suy tàn, héo úa dần của cuộc đời nhân vật cả về vật chất lẫn tinh thần.

· Thể hiện nỗi bi quan, lo sợ về tương lai bế tắc, vô nghĩa.

· Tạo nhịp điệu dồn dập, như một lời tự vấn đầy đau đớn, xót xa về sự tồn tại vô ích.

---

Câu 4:

Cuộc sống và con người Thứ trong đoạn trích hiện lên:

· Cuộc sống: bế tắc, nghèo khổ, thất nghiệp, không có lối thoát. Anh đang trên đường trở về quê sau thất bại ở Hà Nội, cảm thấy cuộc đời mình đang “lùi dần”, mòn mỏi, vô vọng.

· Con người:

· Có hoài bão, ước mơ lớn thời trẻ nhưng bị thực tại khắc nghiệt dập tắt.

· Ý thức rõ về sự thất bại, sự “sống mòn” của mình, cảm thấy nhục nhã, uất ức.

· Có khát vọng thay đổi, muốn vùng lên nhưng lại nhu nhược, không đủ dũng khí hành động, cuối cùng buông xuôi, cam chịu.

→ Thứ là hình ảnh tiêu biểu của người trí thức nghèo tiểu tư sản trước Cách mạng: ý thức sâu sắc về thân phận nhưng bất lực trước hoàn cảnh.

---

Câu 5:

Triết lí nhân sinh có thể rút ra từ văn bản:

· Sống tức là thay đổi: cuộc sống luôn vận động, nếu không dám thay đổi, dám vượt ra khỏi vùng an toàn, con người sẽ rơi vào tình trạng “sống mòn”, tồn tại mà không thực sự sống.

· Con người cần can đảm đối mặt với thử thách, dứt bỏ những thói quen, sợ hãi để tìm đến tự do và ý nghĩa cuộc đời. Nếu chỉ cam chịu, cuộc sống sẽ trở thành nhà tù vô hình giam hãm chính mình.

· Đồng thời, tác phẩm cũng gợi suy ngẫm về trách nhiệm của cá nhân với cuộc đời mình: “Người ta chỉ được hưởng những cái mình đáng hưởng” – muốn có cuộc sống tốt đẹp hơn, con người phải hành động, phải dám sống thực sự.

Câu 1:

Người kể trong văn bản là linh hồn người em (sa dạ sa dồng) – người phải chèo thuyền vượt biển cho các quan slay ở cõi âm sau khi chết oan.

---

Câu 2:

Hình ảnh “biển” trong văn bản hiện ra với những đặc điểm:

· Dữ dội, nguy hiểm: nước cuộn thác, bão phong ba, nước sôi gầm réo, sóng dữ.

· Chứa đầy hiểm họa siêu nhiên: có quỷ dữ, ngọ lồm bủa giăng, chực ăn người, nuốt thuyền.

· Mang tính chất thử thách, đe dọa sinh mạng người vượt biển.

· Có sức mạnh hủy diệt nhưng cũng có thể vượt qua nếu có sự cố gắng và may mắn.

---

Câu 3:

Chủ đề của văn bản là hành trình vượt qua những khó khăn, hiểm nguy của kiếp sống linh hồn bị đày ải trong cõi âm, qua đó thể hiện nỗi đau thân phận, sự cô đơn và khát khao được giải thoát.

---

Câu 4:

Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho:

· Những thử thách, gian truân, hiểm nguy mà con người phải đối mặt trong cuộc đời (hoặc sau khi chết).

· Những giai đoạn khó khăn, những cột mốc nguy hiểm trong hành trình tìm sự bình yên, giải thoát.

· Cũng có thể hiểu là những kiếp nạn, oan nghiệt mà linh hồn phải trải qua trước khi được siêu thoát.

---

Câu 5:

· Những âm thanh được thể hiện trong đoạn thơ:

· Tiếng nước “sôi gầm réo” – âm thanh dữ dội, hung bạo.

· Tiếng van xin của người chèo thuyền: “Biển ơi, đừng giết tôi”, “Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền” – âm thanh của sự cầu khẩn, yếu đuối, lo sợ.

· Những âm thanh đó gợi cảm xúc:

· Sợ hãi, căng thẳng trước sức mạnh hủy diệt của thiên nhiên.

· Thương cảm cho thân phận nhỏ bé, bất lực của con người trước những thế lực đe dọa.

· Tạo không khí kịch tính, bi thương, nhấn mạnh sự tuyệt vọng trong hành trình vượt thoát.