Câu 1.Người kể là nhân vật trữ tình, chính là linh hồn người em (sa dạ sa dồng) bị chết oan ức, phải làm phu chèo thuyền ở cõi âm, đang trải qua hành trình vượt biển. 

Câu 2.Biển hiện ra như một thế giới ma quái, hung hiểm, dữ dội với "nước ác kéo ầm ầm", "nước xoáy dữ ào ào", "nước dựng đứng chấm trời", có quỷ dữ chặn đường, có "ngọ lồm" (quỷ vô hình) gieo rắc hiểm nguy.

-Đây không chỉ là biển tự nhiên mà còn là biển cõi âm, biển ma, nơi linh hồn phải đối diện với cõi chết, với những thử thách tột cùng

Câu 3.Chủ đề chính là thân phận con người đau khổ, oan khuất (đặc biệt là người phụ nữ, người yếu thế), sự bất công của xã hội (dẫn đến cái chết oan), và khát vọng mãnh liệt được sống, được trở về với cuộc sống bình thường, tự do. 

Câu 4.Mười hai rán nước là biểu tượng cho 12 kiếp nạn, 12 cửa ải, 12 địa ngục mà linh hồn phải trải qua ở cõi âm, tượng trưng cho những khổ ải, thử thách, tai ương mà con người phải chịu đựng trong cuộc sống hoặc sau khi chết. 

Câu 5.Âm thanh: "ầm ầm", "gầm réo", "thét gào", "sôi gầm réo".Cảm xúc: Những âm thanh này gợi lên cảm giác kinh hoàng, sợ hãi tột độ, bi thương, xót xacho số phận con người, sự bất lực khi đối mặt với sức mạnh thiên nhiên (biển) và thế lực siêu nhiên (cõi âm), đồng thời cũng là lời cầu khẩn thảm thiết.